II SAB/Wa 593/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę W dniu [...] października 2024 r. M. P. (dalej: "skarżący") wysłał z adresu poczty elektronicznej [...] na adres Sekretariatu Urzędu Gminy C. [...] wiadomość informującą o załączonym do niej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonym z następujących 9 pytań: 1. Jaka była łączna wartość projektów zrealizowanych przez samorząd w latach 2018-2023, które były współfinansowane z funduszy UE? 2. Ile łącznie samorząd uzyskał pieniędzy z unijnych funduszy w latach 2018-2023? 3. Jaki był łączny koszt współfinansowania przez samorząd projektów realizowanych przy wsparciu dotacji z UE w latach 2018-2023? 4. Ile łącznie samorząd zaciągnął kredytów w związku z realizacją projektów unijnych w latach 2018-2023? Do kiedy będą one spłacane? 5. Ilu urzędników samorządowych zajmowało się pozyskiwaniem unijnych dotacji i realizacją dotacyjnych projektów w poszczególnych latach 2018-2023? Jaki był łączny koszt pracy tych osób - zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i w poszczególnych projektach? 6. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był to koszt w latach (...) w poszczególnych projektach? 7. Jeśli samorząd korzystał z pomocy firm zewnętrznych przy pisaniu wniosków o dotacje z UE - jaki był koszt pracy tych firm za zarządzanie/koordynowanie (płace ubruttowione, stanowisko pracy) w poszczególnych latach i w poszczególnych projektach? 8. Ile wynosiło zadłużenie samorządu na koniec każdego roku od 2018 do 2022 plus ostatnie dane za rok 2023? 9. Ile łącznie samorząd dokłada rocznie do utrzymania i funkcjonowania obiektów (świetlice, kluby seniora) zrealizowanych przez podmioty samorządowe przy współudziale unijnych dotacji? Skarżący we wniosku powołał się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Ponadto, wskazując na art. 14 ust. 1 u.d.i.p., zażądał przekazania wnioskowanych informacji na podany adres poczty elektronicznej. Wobec braku odpowiedzi na powyższy wniosek dostępowy, skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego D. B.), pismem z 15 czerwca 2025 r., wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy C. (dalej: "Wójt", "organ") w przedmiocie rozpoznania tego wniosku, zarzucając naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z [...] października 2024 r., wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej w ww. dacie; 2) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez niezrealizowanie wniosku z [...] października 2024 r., co polegało na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym niewydaniu decyzji odmownej ani niepowiadomieniu o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia informacji zgodnie z tym wnioskiem. W oparciu o ww. zarzuty skarżący domagał się: ( zobowiązania Wójta do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; ( przeprowadzenia dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze; ( zasądzenia od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych; ( przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, iż Wójt do dnia dzisiejszego nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, zatem przedmiotowa skarga jest w pełni uzasadniona. Do skargi załączono poświadczone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika skarżącego: wydruk wiadomości wysłanej pocztą elektroniczną [...] października 2024 r. z adresu [...] na adres [...], informującej o załączonym wniosku dostępowym oraz kopię podpisanego własnoręcznie przez skarżącego wniosku z [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę (pismo organu z 2 lipca 2025 r.) Wójt podał, że po dokładnym sprawdzeniu nie odnaleziono w systemach kancelaryjnych (EZD) ani na służbowej skrzynce poczty elektronicznej wniosku dostępowego skarżącego z [...] października 2024 r., który - jak wynika z załączonej do skargi kopii tego wniosku - został przesłany drogą mailową na adres [...]. Pomimo wnikliwej analizy korespondencji przychodzącej z tego okresu, przedmiotowy wniosek nie został zarejestrowany ani nie figuruje w żadnych systemach organu. W konsekwencji nie doszło do umyślnego zaniechania odpowiedzi, lecz brak reakcji wynikał z braku wiedzy o wpływie wniosku. Jednocześnie Wójt, uznając prawo skarżącego do uzyskania informacji publicznej, udzielił odpowiedzi na jego wniosek niezwłocznie po przygotowaniu żądanych danych. Ponownie zaznaczył, iż z treścią wniosku mógł zapoznać się dopiero na etapie skargi. Do odpowiedzi na skargę organ załączył odpowiedź na wniosek, którą przekazał skarżącemu na podany adres poczty elektronicznej. W piśmie z 24 lipca 2025 r., zatytułowanym "Skarga na bezczynność organu - odpowiedź na wezwanie Sądu", skarżący podkreślił, że załączył do skargi dowód doręczenia wniosku informacyjnego, a także powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 21 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Go 153/23 i z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Go 50/18. W pierwszym z ww. orzeczeń stwierdzono, iż ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku i skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Natomiast w drugim wyroku Sąd wskazał, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na adres takiej poczty podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": orzeczenia.nsa.gov.pl). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "p.p.s.a"). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie zaś do treści art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy, iż w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności w danej sprawie, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Wójt - jako organ władzy publicznej - jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie ma również sporu między stronami co do kwalifikacji prawnej przedmiotu wniosku jako informacji publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Ustawodawca doprecyzował pojęcie informacji publicznej w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Objęte wnioskiem pytania dotyczące działalności jednostki samorządu terytorialnego - Gminy C. w zakresie realizacji projektów unijnych, pozyskiwania i wydatkowania środków, a także zadłużenia to informacje publiczne wymienione odpowiednio w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c (informacja publiczna o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań) oraz pkt 5 lit. c u.d.i.p. (informacja publiczna o majątku jednostek samorządu terytorialnego). Warunkiem udostępnienia informacji publicznej jest skuteczne doręczenie organowi wniosku w tym przedmiocie. Skarżący - dla wykazania, że złożył wniosek dostępowy do Wójta - załączył do skargi: ( wydruk wiadomości wysłanej pocztą elektroniczną [...] października 2024 r. z adresu [...] na adres [...], w którym poinformował o załączonym wniosku informacyjnym oraz ( kopię podpisanego własnoręcznie przez niego wniosku z [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarówno ww. wydruk, jak i kopia wniosku (z własnoręcznym podpisem skarżącego) zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez reprezentującego go radcę prawnego. Wójt oświadczył, iż po wnikliwej analizie korespondencji z tego okresu, nie odnalazł ww. wniosku skarżącego w żadnym ze swoich systemów. Jednocześnie niezwłocznie zrealizował przedmiotowy wniosek, przekazując odpowiedź na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej. Ustawodawca nie sprecyzował formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, jednak jeżeli wniosek nie zostanie doręczony organowi, to nie można mówić o bezczynności organu w jego rozpoznaniu. Ciężar wykazania złożenia wniosku, tj. doręczenia go organowi spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany był pogląd, zgodnie z którym złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną (e-mail) wywołuje obowiązek działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Sądy wskazywały m.in., że rzeczą organu jest posiadanie takiego systemu poczty elektronicznej, który umożliwi odebranie każdej elektronicznej przesyłki, mogącej potencjalnie zawierać wniosek o udostępnienie informacji publicznej; jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to oznacza, iż dotarła ona do adresata; potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 183/24). Przyjmowano też, iż ryzyko nieodebrania bądź nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (vide wyrok NSA z 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2589/15). Jak podnoszono, jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to oznacza, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprowadziłoby prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej do dowolnego uznania pracowników organu, a skuteczność wniosku dostępowego byłaby zależna od arbitralnej woli organu (vide wyroki NSA z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1890/18 i z 31 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 708/17). Podsumowując, w świetle dotychczasowego orzecznictwa, posiadanie przez organ poczty elektronicznej skutkowało obowiązkiem odebrania każdej elektronicznej przesyłki mogącej potencjalnie zawierać wniosek informacyjny. Powyższe stanowisko – w związku z rozwojem technologii komunikacji cyfrowej – uległo zmianie. Otóż NSA w wyroku z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 878/24, zwrócił uwagę, iż przywołane orzeczenia zapadły w zupełnie innych warunkach technologicznych, informatycznych i geopolitycznych. Były to czasy intensywnego rozwoju usług informatycznych związanych z coraz bardziej powszechnym dostępem obywateli do internetu. Rozwiązania takie miały na celu ułatwienie korzystania z dostępności technologicznej do informacji publicznych będących w posiadaniu organów. Aktualnie jednak sytuacja jest zupełnie odmienna, zaś narzędzia informatyczne są coraz bardziej skomplikowane i powszechne, a wręcz wszechobecne. W omawianym orzeczeniu NSA zaaprobował następujące wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zawarte w wyroku z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 220/23: "Gwałtowny rozwój technologii cyfrowych, który w ostatnich latach objął każdą niemal dziedzinę życia pociągnął za sobą także eskalację nielegalnych działań (tzw. cyberprzestępczości), mających na celu między innymi przejęcie różnego rodzaju baz danych, obejmujących między innymi dane osobowe czy inne dane mogące posłużyć w celach przestępczych takich jak kradzież środków z kont bankowych, udostępnianie informacji niejawnych osobom nieupoważnionym, oszustwa i szantaże. Pojawiło się ponadto zjawisko wojny hybrydowej, której jednym z instrumentów są ataki hakerskie z zagranicy skierowane wobec systemów informatycznych instytucji publicznych, mające na celu zdezorganizowanie czy uniemożliwienie działania tych instytucji. Chodzi tu już nie tylko o działania mogące mieć wpływ na prywatność i majątek poszczególnych osób, ale także takie które mogą wpłynąć na przykład na bezpieczeństwo w komunikacji publicznej czy zaopatrzenie ludności w energię elektryczną i cieplną. Do wiedzy powszechnie dostępnej należy to, że częstym, a może nawet najczęstszym środkiem używanym jako instrument ataków hakerskich są odpowiednio spreparowane przesyłki poczty elektronicznej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przeprowadził w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód z załączników skargi. Jak wynika z wydruku e-mail z 3 października 2024 r. (vide karta nr 7 akt sądowych sprawy), w dniu 3 października 2024 r. skarżący wysłał ze swojej prywatnej elektronicznej skrzynki pocztowej (tj. [...]) na należący do organu adres poczty elektronicznej (tj. [...]) wiadomość elektroniczną, zatytułowaną "wniosek", w której poinformował adresata o załączonym do niej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tej treści e-mail bezspornie skarżący przesłał organowi. Jednakże w sytuacji, gdy Wójt - pomimo wnikliwej weryfikacji wpływającej do niego drogą elektroniczną korespondencji - nie odnalazł ww. e-maila skarżącego, co podniósł w odpowiedzi na skargę, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż wiadomość ta wpłynęła do organu. Załączony do skargi wydruk wiadomości elektronicznej nie stanowi dowodu doręczenia, wbrew temu, co twierdzi skarżący w piśmie z 24 lipca 2025 r. Nie ma również dowodu, że podpisany własnoręcznie przez skarżącego wniosek dostępowy z [...] października 2024 r. (vide karta nr 8 akt sądowych sprawy) został załączony (np. w formie skanu) do ww. e-maila. Całokształt okoliczności rozpatrywanej sprawy nie wskazuje, aby nieodnalezienie w systemach organu wniosku informacyjnego skarżącego było spowodowane niewłaściwym działaniem Wójta czy też niewłaściwym zorganizowaniem pracy obsługującego go urzędu. Nie jest przy tym rolą tutejszego Sądu rozstrzyganie o możliwościach technicznych tak nadawcy, jak i odbiorcy e-maila. Informacje przedstawione przez Wójta nie potwierdzają wpływu wniosku dostępowego z [...] października 2024 r., zaś informacje przedstawione przez skarżącego nie stanowią dowodu doręczenia wiadomości organowi (wpływu do organu). Sąd administracyjny nie dysponuje środkami dowodowymi mogącymi jednoznacznie i autorytatywnie wyjaśnić przyczynę braku wpływu wniosku do organu. Za NSA należy powtórzyć, że konieczność zapewnienia bezpieczeństwa cyfrowego obywateli i instytucji publicznych stoi na przeszkodzie, by sam dowód wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. pocztą elektroniczną mógł być uznawany za potwierdzenie, iż wniosek taki dotarł do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, jeśli przedstawione przez tego adresata dane z jego konta pocztowego okoliczności tej nie potwierdzają. W takiej sytuacji ciężar wykazania doręczenia, tj. złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. Mamy bowiem do czynienia ze "zderzeniem" dwóch wartości: szeroko pojętego bezpieczeństwa informatycznego państwa jako dobra wspólnego wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji RP) oraz prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) - vide ww. wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 878/24). Skoro w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że wniosek z [...] października 2024 r. dotarł do organu w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, to nie można skutecznie zarzuć Wójtowi bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.