II SAB/Wa 595/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2020 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, ze Polski Instytut Sztuki Filmowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej na rzecz skarżącego E. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pan E. S. (skarżący) pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1754 z późn., zm.) dalej u.o.d.i.p., zwrócił się z prośbą do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (dalej PISF) o udostępnienie informacji w zakresie ostatecznych koszów i udziału finansowego PISF w następujących projektach filmowych: 1. "Klub włóczykijów czyli tajemnica dziadka Hieronima" (reż. Tomasza Szafrański, 2015) 2. "Tarapaty" (reż. Marta Karwowska, 2017) 3. "Za niebieskimi drzwiami" (reż. Mariusz Palej, 2016) 4 "Władcy przygód Stąd do Oblivio" (Tomasz Szafrański, 2019) 5. "Dzień czekolady" (reż. Jacek Piotr Bławut, 2019). Skarżący wskazał, że jest w trakcie przygotowywania artykułu naukowego dotyczącego produkcji polskich filmów dla dzieci i młodzieży. W związku z tym, że nie mógł na stronie internetowej odnaleźć kilku znaczących danych, prosi o udzielenie tych informacji. Wnosił jednocześnie o przesłanie wnioskowanej informację na adres e-poczty elektronicznej: »[...]. Korespondencję w sprawie niniejszego wniosku proszę kierować na skrzynkę ePUAP: [...]. Wniosek został wystosowany droga elektroniczną. W dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżący wystosował skargę na bezczynność PISF w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2019 r. W skardze skarżący domagał się rozpoznania jego wniosku. W dniu [...] sierpnia 2019 r. PISF udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. w pełnym zakresie wskazując na budżety wszystkich produkcji zawartych we wniosku, a także na kwoty dofinansowania PISF. Informację przesłano na adres poczty elektronicznej, podany we wniosku. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2019 r. PISF wniósł o: 1. umorzenie postępowania w sprawie w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej lub wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, 2. rozstrzygnięcie, że bezczynność organu nastąpiła bez rażącego naruszenia prawa, 3. odstąpienie od orzekania o grzywnie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (dalej PISF lub Instytut) wpłynęło pismo z Wydziału Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2019 r. sygn. akt [...], do którego została załączona skarga E. S. z dnia [...] sierpnia 2019 r. na bezczynność Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w zakresie rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Do pisma Sądu został załączony również wniosek E. S. z dnia [...] czerwca 2019 r. skierowany do Instytutu. Po otrzymaniu przez Instytut Sądowej korespondencji okazało się, że wniosek E. S. został przesłany do PISF na skrzynkę ePUAP i rzeczywiście wpłynął w dniu [...] czerwca 2019 r., jednakże prawdopodobnie został przeoczony przez osoby obsługujące tę skrzynkę, gdyż wniosek nie figuruje w zestawieniu przekazanej korespondencji. Niezwłocznie po otrzymaniu korespondencji z Sądu wraz z wnioskiem E. S. dokonano analizy, czy zakres żądanych informacji należy do informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.o.d.i.p. i po stwierdzeniu, że jest to informacja publiczna w tym samym dniu, w którym otrzymano z Sądu korespondencję, udzielono E. S. żądanych informacji, przepraszając jednocześnie za zwłokę w załatwieniu sprawy. PISF podkreślił, że poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy u.o.d.i.p. Również poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że informacja żądana przez E. S. jest informacją publiczną i zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.o.d.i.p. winna być udzielona bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Instytut przyznaje, że udzielenie informacji nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu załatwieniu wniosku oraz, że przyczyny przekroczenia terminu w załatwieniu wniosku nie mają wpływu na ocenę stanu bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP, informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji, swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny, wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Oznacza to, że organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, może: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno- technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że okolicznością niebudzącą wątpliwości jest to, iż Polski Instytut Sztuki Filmowej jest podmiotem, który ustawa o dostępie do informacji publicznej określa jako zobowiązanego do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1). Polski Instytut Sztuki Filmowej nie jest organem władzy publicznej a państwową osobą prawną, co wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (tj. Dz.U. z 2016 poz. 438). Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia o kinematografii, Instytut realizuje zadania z zakresu polityki państwa w dziedzinie kinematografii, w szczególności przez: (...). W sprawie bezsporne jest, że żądane dane stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą wydatkowania pieniędzy publicznych w formie dotacji do określonej produkcji. Stwierdzić należy, że organ nie udzielając odpowiedzi skarżącemu na jego wniosek z dnia [...] czerwca 2019 r. uchybił treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ nie udzielił odpowiedzi w termiach wskazanych w tym przepisie. Należy nadto stwierdzić, że organ w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu, pozostawał w bezczynności. Jednakże bezczynność ta ustała wobec udostępnienia żądanej informacji, dokonanego pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. W takiej sytuacji Sąd nie mógł zobowiązać organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302). Skoro jednak udostępnienie informacji nastąpiło po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do załatwienia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) i nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., Sąd był zobowiązany z urzędu do orzeczenia o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej P.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku), poprzez deklaratoryjne stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku strony skarżącej. Nie jest natomiast uzasadniony wniosek organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ orzekanie o zobowiązaniu do załatwienia sprawy jest bezprzedmiotowe, gdyż sprawa została załatwiona po wniesieniu skargi. W przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania nie przestał istnieć w sensie procesowym, bowiem Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., dysponuje obecnie kompetencją do uwzględnienia skargi na bezczynność, pomimo że sama bezczynność przestała istnieć po wniesieniu skargi na skutek załatwienia sprawy przez skarżony organ. Jednocześnie w ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - art. 149 § 1a P.p.s.a. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do strony, czy złej woli podmiotu zobowiązanego, o czym świadczy fakt udzielenia odpowiedzi na wniosek, po otrzymaniu skargi na bezczynność. Nadto Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia złożone przez organ w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.