II SAB/Wa 597/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. z dnia 8 marca 2015 r. na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] postępowania w sprawie wniosku z dnia 4 sierpnia 2014 r. o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej (dot. ps. "[...]") postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 8 marca 2015 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] skargę na przewlekłe prowadzenie postepowania dot. wniosku z dnia 4 sierpnia 2014 r. o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej (dot. ps. "[...]). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2013 r. poz. 267, dalej jako "K.p.a.") na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl zaś art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, takim środkiem zaskarżenia – wymaganym dla jej dopuszczalności – jest zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. W stosunku do Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] organem wyższego stopnia jest Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. W tej sytuacji skarżący, przed wniesieniem skargi do Sądu, zobligowany był wystąpić, w myśl art. 37 § 1 K.p.a., do tego organu z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Jak wynika z treści skargi i akt sprawy, skarżący w dniu 26 lutego 2015 r. przesłał do Dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w [...] e – mail zatytułowany wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ("do wiadomości: Dyrektor Generalny IPN"). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż o charakterze środka procesowego nie przesądza jego nazwa, lecz treść pisma i treść żądań strony (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r., sygn. akt II SA 92/87, z dnia 16 grudnia 1987 r., sygn. akt IV SA 787/87, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1478/12, opubl. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Kierując się powyższym i uznając pismo skarżącego z dnia 26 lutego 2015 r. nazwane wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa za zażalenie złożone w trybie art. 37 K.p.a., Sąd stwierdza, iż skarga jest niedopuszczalna. Należy bowiem zauważyć, że e-mail z dnia 26 lutego 2015 r., sygnalizujący opieszałość organu, nie spełnia wymogów pisma procesowego w postępowaniu administracyjnym, albowiem nie został podpisany w formie akceptowanej przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego. Przepis art. 63 K.p.a. określa wymagania co do formy, danych podania, a także trybu wnoszenia podań. Zgodnie z art. 63 § 2, 3 i 3a pkt 1 K.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Mechanizmy, o których mowa w art. 20a ust. 1 tej ustawy, to: 1) kwalifikowany certyfikat, tj. certyfikat spełniający warunki określone w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 262 ze zm.), wydany przez kwalifikowany podmiot świadczący usługi certyfikacyjne, spełniający wymogi określone w tej ostatniej ustawie; certyfikatem jest elektroniczne zaświadczenie, za pomocą którego dane służące do weryfikacji podpisu elektronicznego są przyporządkowane do osoby składającej podpis elektroniczny i które umożliwiają identyfikację tej osoby; 2) profil zaufany ePUAP, czyli zestaw informacji identyfikujących i opisujących podmiot lub osobę będącą użytkownikiem konta na ePUAP, który został w wiarygodny sposób potwierdzony. Z kolei zgodnie z art. 20a ust. 2 ustawy o informatyzacji podmiot publiczny, który używa do realizacji zadań publicznych systemów teleinformatycznych, może umożliwiać użytkownikom identyfikację w tym systemie przez zastosowanie innych technologii, chyba że przepisy odrębne przewidują obowiązek dokonania czynności w siedzibie podmiotu publicznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pismo skarżącego z dnia 26 lutego 2015 r., stanowiące zażalenie (wniesione w drodze poczty elektronicznej) nie zawiera podpisu. Nie czyni ono bowiem zadość wskazanym wyżej wymogom w zakresie podpisu wnoszącego podanie. Z tego względu, brak jest podstaw do uznania, aby zażalenie w trybie art. 37 K.p.a. zostało skutecznie wniesione. Powyższe oznacza, że skarżący nie wystąpił skutecznie z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przed wniesieniem skargi do Sądu, co jest warunkiem jej dopuszczalności. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.