II SAB/Wa 60/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant starszy asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1) zobowiązuje Komendanta [...] Policji do wydania decyzji w sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego, 2) zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego P.B. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji, zarzucając mu naruszenie art. 12 § 1 i art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) przez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych i żądając zobowiązania organu do zakończenia postępowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu 4 marca 2008 r. organ zawiadomił go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej. Jako okoliczność wymagającą wyjaśnienia uznał prowadzenie przez Prokuraturę Rejonową [...] przeciwko P. B. postępowania przygotowawczego o sygnaturze [...]. Postępowanie to zostało zakończone postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. o jego umorzeniu, lecz nie stało się prawomocne z uwagi na wniesienie zażalenia. Skarżący wskazał, że organ prowadził czynności zmierzające do ustalenia daty prawomocności powyższego orzeczenia i pismem z dnia 3 września 2010 r. uzyskał informację o tym fakcie. Następnie we wrześniu 2010 r. Komendant [...] Policji podjął kroki sprowadzające się do badania, czy w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną [...] skarżącemu przedstawiono zarzuty. Skarżący podniósł, że z informacji prokuratury wynika wprost, iż zarzutów w tym postępowaniu mu nie przedstawiono, a nadto postępowanie zostało wszczęte już w 2009 r. i nic nie stało na przeszkodzie w podjęciu przez organ w tym zakresie czynności wyjaśniających. W ocenie skarżącego kolejną okolicznością uzasadniającą tezę, iż postępowanie prowadzone jest opieszale, jest fakt zwrócenia się do niego, pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r., a więc po ponad dwóch latach od jego wszczęcia, o nadesłanie orzeczeń o nadaniu patentu strzeleckiego i licencji zawodnika. Ponadto dopiero w dniu 24 lutego 2010 r. organ zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji [...] o opinię o posiadaczu broni. P. B. wskazał jednocześnie, że działając na podstawie art. 37 i art. 38 k.p.a., w dniu 13 października 2010 r. wniósł zażalenie na bezczynność Komendanta [...] Policji, które Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., doręczonym w dniu 8 grudnia 2010 r., uznał za bezzasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś w uzasadnieniu przedstawił chronologię działań podejmowanych w sprawie. Przede wszystkim stwierdził, że postępowanie administracyjne o cofnięcie P. B. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, wszczął z urzędu w dniu [...] sierpnia 2009 r. w związku z uzyskaniem informacji o toczącym się w Komendzie Powiatowej Policji [...] postępowaniu przygotowawczym nr [...], dotyczącym czynu z art. 191 § 1 kk (przestępstwo przeciwko wolności), w którym P. B. został wskazany jako ewentualny sprawca. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, uzupełnionym pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., sprawę zakwalifikowano jako szczególnie skomplikowaną i wyznaczono termin jej zakończenia na dzień 27 października 2009 r. Organ podał, że Prokuratura Rejonowa [...] wszczęła przeciwko P. i Z. B. dochodzenie o stosowanie groźby bezprawnej w celu zmuszenia innych osób do określonego zachowania (nr [...]), a następnie przekazała sprawę w dniu [...] r. do Prokuratury Rejonowej [...] (nr [...]). Organ stwierdził, że podejmował czynności zmierzające do ustalenia, na jakim etapie znajduje się ww. postępowanie i dopiero w dniu 3 września 2009 r. uzyskał informację, iż postanowienie o jego umorzeniu z dnia 30 listopada 2009 r. jest prawomocne. Jednocześnie podniósł, iż powziął wiadomość o tym, że P. B. przechodził w aktach postępowania przygotowawczego [...] prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną [...]. W związku z tym podjął działanie mające na celu uzyskanie z tego postępowania wszelkich informacji mogących mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Prokuratura Apelacyjna [...] odmówiła udostępnienia z akt głównych śledztwa części materiałów przekazanych do Prokuratury Rejonowej [...] do sprawy [...], a ta także odmówiła ich udostępnienia, o czym organ dowiedział się w dniu 7 grudnia 2010 r. Komendant [...] Policji wskazał, że pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. poinformował pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania oraz możliwości skorzystania z uprawnień określonych w art. 10 § 1 k.p.a., z którego to prawa pełnomocnik skorzystał w dniu 3 stycznia 2011 r., zaś w dniu następnym wpłynęła skarga na bezczynność. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ stwierdził, że art. 61 k.p.a. nie reguluje daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za taką datę uważa się natomiast pierwszą czynność w postępowaniu, a jest nią zawiadomienie o jego wszczęciu, które miało miejsce w dniu 27 sierpnia 2009 r. a nie jak wskazano w skardze - w dniu 4 marca 2008 r. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania organ Policji, mając na uwadze przepisy art. 7 oraz art. 77 k.p.a., wykonał szereg czynności w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, co było czasochłonne, jednakże skarżący, a potem jego pełnomocnik, byli każdorazowo informowani, w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania. Konkludując organ stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu niezbędne było ustalenie postawy skarżącego oraz jej zweryfikowanie pod kątem wyważenia interesu społecznego i własnego interesu strony, wyrażającego się prawem do dalszego dysponowania bronią palną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ... 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4. Z bezczynnością organu mamy natomiast do czynienia wtedy, kiedy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, lecz pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność wynika z opieszałości organu, czy też z przeświadczenia, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Znaczenie ma zaś, w myśl art. 52 § 1 i § 2 powołanej ustawy, wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie takich jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie. W niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi jest bezczynność Komendanta [...] Policji polegająca na opieszałym prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia P. B. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej oraz jego niezakończenie w określonym prawem terminie. Poza sporem jest, iż cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), następuje w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ Policji, w tym przypadku Komendanta [...] Policji. Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast w myśl art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Zgodnie zaś z przepisem art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Nie ulega wątpliwości, że skarżący wyczerpał środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierując do Komendanta Głównego Policji zażalenie z dnia 13 października 2010 r. w trybie art. 37 § 1 k.p.a., które powyższy organ postanowieniem z dnia 30 listopada 2010 r. uznał za bezzasadne. Sporną kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności jest data wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. W aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia P. B. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej nr [...] datowane na dzień [...] sierpnia 2009 r., za taką też datą opowiada się konsekwentnie organ. Natomiast skarżący utrzymuje, iż postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] marca 2008 r., na tę okoliczność jego pełnomocnik okazał na rozprawie oryginał zawiadomienia Komendanta [...] Policji o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową i sportową z dnia [...] marca 2008 r. Pełnomocnik organu na rozprawie zaś oświadczył, że nie potrafi ustosunkować się do treści powyższego zawiadomienia. O tym, iż były przez organ podejmowane działania dotyczące posiadanego przez skarżącego pozwolenia na broń palną sportową świadczyć może dokumentacja z dnia 4 stycznia 2008 r., znajdująca się w aktach postępowania administracyjnego, z której wynika, iż zwrócono się do Prezesa Sekcji Strzeleckiej [...] o informacje dotyczące m.in. zaangażowania skarżącego w uprawianie sportu strzeleckiego i ewentualnych kar dyscyplinarnych [...]. Ponadto w tym dniu organ skierował do Krajowego Rejestru Karnego zapytanie o jego karalność, natomiast do Zarządu [...] KGP wystąpił, czy posiada informacje na temat skarżącego, mogące mieć znaczenie przy podejmowaniu decyzji dotyczącej ubiegania się o pozwolenie (posiadanie pozwolenia) na broń palną. Z kolei do Komisariatu Policji [...] organ zwrócił się o informacje o P. B. jako posiadaczu pozwolenia na broń palną sportową, a nadto w dniu 17 stycznia 2008 r. przeprowadzono kontrolę warunków przechowywania przez niego broni. Zatem przyjmując, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. zostało wszczęte w dniu [...] marca 2008 r., należy stwierdzić, iż do dnia 27 sierpnia 2009 r. nie były podejmowane praktycznie żadne działania w tym postępowaniu, co jednoznacznie oznacza bezczynność organu Policji. Nawet gdyby uznać, jak chce tego organ, iż przedmiotowe postępowanie wszczęto w dniu [...] sierpnia 2009 r., to również w tym przypadku organ pozostawał w bezczynności. Zgodnie bowiem z przepisem art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających (powołanych wcześniej przez Sąd), nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Niewątpliwie w sprawie nie zaistniały pierwsze z trzech wskazanych w tym przepisie przesłanek, należy zatem rozważyć przesłankę czwartą, tj. opóźnienie spowodowane z przyczyn niezależnych od organu. Powołany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą mieć broń w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Oznacza to, w myśl ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, iż kluczowe znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia ma zaistnienie uzasadnionej obawy, o której mowa w tym przepisie. Skazanie prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo w nim wymienione albo toczenie się postępowania karnego o jego popełnienie może być natomiast jedną z przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. To obowiązkiem organu jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy pomiędzy taką sytuacją, a uzasadnioną obawą użycia broni we wskazany w omawianym przepisie sposób. Organ nie może ograniczyć swojego postępowania do ustalenia, jaki jest tok postępowania karnego. W niniejszej sprawie organ przedłużał postępowanie, stosując się co prawda do wymogów art. 36 § 1 k.p.a. i oczekiwał na uprawomocnienie się postanowienia Prokuratury Rejonowej [...]z dnia [...], sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania przeciwko P. B. podejrzanemu o przestępstwo określone w art. 191 § 1 kk, miast podejmować, w myśl art. 7 k.p.a., wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a nadto realizować obowiązek określony w art. 77 § 1 k.p.a., dotyczący zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero we wrześniu 2010 r., a więc po ponad roku, Komendant [...] Policji ustalił, że P. B. "przechodził" w aktach postępowania przygotowawczego [...] prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną [...], pomimo iż postępowanie to, jak wskazuje jego sygnatura, zostało wszczęte w 2009 r., a nadto skarżącemu nie przedstawiono w nim zarzutów. Racje ma ponadto skarżący wskazując, iż dopiero w lutym 2010 r. organ zwrócił się o opinię o skarżącym do Komendanta Powiatowego Policji [...]. Powyższe działania świadczą, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone opieszale, a organ nie kończąc go w przewidzianych prawem terminach, pozostawał w bezczynności. Z uwagi na to, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organ pismem z dnia 16 grudnia 2010 r., doręczonym w dniu 27 grudnia 2010 r., poinformował pełnomocnika skarżącego o zakończeniu postępowania, Sąd zobowiązując go do wydania decyzji, zakreślił termin 30 dni do jej wydania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy w związku z § 18 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).