II SAB/Wa 601/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, , Ewa Grochowska – Jung (spr.), Stanisław Marek Pietras, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. G. z dnia [...] lipca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny, 4. zasądza od Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego na rzecz skarżącego K. G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lipca 2016 r. K. G. zwrócił się do Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego (dalej rektora) o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1ustawy o dostępie do informacji publicznej sprawozdania z prac Komisji oraz końcowych ustaleń Komisji Rektorskiej, która została powołana w związku z podejrzeniem naruszenia dobrych obyczajów przez dr. hab. M. W. wniósł również o udostępnienie orzeczenia dyscyplinarnego kończącego sprawę wraz z uzasadnieniem w sprawie naruszenia dobrych obyczajów przez dr. hab. M. W. W odpowiedzi na powyższy wniosek Rektor [...] Uniwersytetu [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazał, że M. W. nie był zatrudniony w [...] Uniwersytecie Medycznym na stanowisku nauczyciele akademickiego i nie podlegał odpowiedzialności dyscyplinarnej. [...] Uniwersytet Medyczny nie dysponuje w związku z powyższym orzeczeniem dyscyplinarnym kończącym sprawy naruszenia dobrych obyczajów przez dr. hab. M. W. Postepowanie wyjaśniające w powyższej sprawie prowadziła doraźnie Komisja Rektorska. Wyjaśniono, że Komisja została powołana ad hoc przez JM Rektora Prof. dr. hab. n. med. M. K. i nie była jednostką organizacyjną uczelni. Opinia/sprawozdanie Komisji miała charakter opiniotwórczy dla organu, który ja powołał. Ponadto wskazano, że wyniki postępowania przeprowadzonego przez Komisje opiniodawcze powołane ad hoc do wyjaśnienia indywidualnych spraw pracownika, który nie jest i nie był członkiem organów, nie posiadał upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych, nie posiadał kompetencji ani pełnomocnictw do zaciągania zobowiązań w imieniu i na rzecz [...] Uniwersytetu Medycznego, ani też do wydatkowania środków publicznych, nie zajmował kierowniczego stanowiska i nie był zatrudniony na stanowisku nauczyciela akademickiego, nie stanowi informacji publicznej. Bowiem opinia takiej doraźnej Komisji nie dotyczy, ani wykonywania funkcji publicznych, ani realizacji zadań publicznych, ani też działalności prowadzonej przez [...] Uniwersytet Medyczny. Pismem z dnia z dnia [...] sierpnia 2016 r. K. G. wskazał, iż dr. hab. M. W. był rzecznikiem rzetelności naukowej uczelni, pełnił więc funkcje publiczną, pełni ją obecnie jako dziennikarz. Ponownie wniósł o udostępnienie informacji publicznej chociażby w postaci zanonimizowanej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Kierownik Biura Informacji i Promocji [...]UM podtrzymał stanowisko przekazane w dniu [...] sierpnia 2016 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r K. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] lipca 2016 r. w zakresie dotyczącym udostępnienia sprawozdania z prac Komisji oraz końcowych ustaleń Komisji Rektorskie, która została powołana w związku z podejrzeniem naruszenia dobrych obyczajów przez dr. hab. M. W. W uzasadnieniu skargi przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż żądana informacja jest informacją publiczną a żądane dokumenty zostały wytworzone w związku z wykonywaniem zadań publicznych. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego wniósł o jej oddalenie, wskazał, iż zdaniem organu treść opinii Komisji Rektorskiej powołanej na ad hoc do wydania opinii w sprawie naruszenia dobrych obyczajów przez m. W. nie stanowi informacji publicznej z następujących powodów : M. W. nie był nauczycielem akademickim ani jako pracownik naukowo-dydaktyczny ani jako pracownik dydaktyczny (nie wchodził w skład kadry merytorycznej realizującej zadania publiczne) ale wchodził w skład grupy pracowników niebędących nauczycielami akademickimi (art. od 107 do 116 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym). Nie mogło wobec niego być wszczęte postępowanie przez komisję dyscyplinarną, gdyż odpowiedzialnością dyscyplinarną są objęci wyłącznie nauczyciele akademiccy (nie są nią objęci pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi), co wprost wynika z art. 139 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. M. W. zajmował w Uczelni stanowisko usytuowane w strukturze administracji podległe Rektorowi jako pełnomocnik Rektora - [...]. Zatrudnienie M. W. w [...] Uniwersytecie Medycznym w charakterze pełnomocnika Rektora - [...] nie miało charakteru obowiązkowego, przepisy o szkolnictwie wyższym nie nakładają ani obowiązku ani uprawnienia do zatrudnienia rzecznika rzetelności naukowej, nie jest przypisana dla takiej osoby realizacja zadań publicznych. Obowiązki M. W. sprowadzały się do pełnienia funkcji doradczych dla organów i pracowników [...] Uniwersytetu Medycznego w zakresie etyki w nauce i upowszechniania w uczelni wiedzy z zakresu etyki i dobrej praktyki w nauce poprzez przeprowadzanie szkoleń, wykładów z tego zakresu, miały zatem charakter usługowy. M. W. nie miał upoważnienia do wydawania żadnych decyzji w imieniu [...] Uniwersytetu Medycznego ani na podstawie upoważnienia rektora, czy dziekana ani na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów o szkolnictwie wyższym, nie był upoważniony do wydatkowania ani decydowania o wydatkowaniu środków publicznych. Nie posiadał żadnych pełnomocnictw do reprezentowania Uczelni na zewnątrz. Nie został powołany w skład żadnej komisji, zespołu ani doraźnych ani stałych ani też nie wchodził w skład komisji dyscyplinarnych (studentów, doktorantów, nauczycieli), nie pełnił funkcji rzeczników dyscyplinarnych, nie wchodził w skład organów kolegialnych (Senatu, Rad Wydziałów), nie pełnił funkcji organów jednoosobowych (Prorektorów, Dziekanów, Prodziekanów), nie pełnił funkcji kierowniczych, ani jednostek naukowo-dydaktycznych, ani w systemie biblioteczno-informacyjnym, ani jednostek administracyjnych. Nie był rzecznikiem prasowym, nie pełnił żadnych funkcji reprezentacyjnych. Komisja powołana przez Rektora do oceny naruszenia dobrych obyczajów przez M. W. miała charakter doraźny jedynie do wydania opinii w powyższej sprawie dla Rektora. Komisja nie realizowała zadań publicznych, w szczególności zadań przewidzianych przepisami o szkolnictwie wyższym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do generalne} reguły z art 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1 a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego jest udostępnienie w ustawowym terminie 14 dni informacji publicznej opisanej we wniosku K. G. z dnia [...] lipca 2016 r. dotyczącej sprawozdania z prac Komisji oraz końcowych ustaleń Komisji rektorskiej, która została powołana w związku z podejrzeniem naruszenia dobrych obyczajów przez dr. hab. M. W. Przechodząc do rozważań natury merytorycznej odnośnie zasadności wniesionej skargi, wskazać należy, iż pojęcie informatyzacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej (cyt. na wstępie), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z ich treścią informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie. Uwzględniając wszystkie aspekty można zatem uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy strefy faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej oprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczący organu, bez względu na to co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań także te, które tylko w części dotyczą organu), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie II SAB/Wa 1/06, System Informacji Prawnej Lex Nr 197599, a także w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r., w sprawie II SAB/Wa 175/06 SJP Lex Nr 340013, oraz w wyroku z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie II SAB/Wa 192/05 Lex Nr 219351, a także prof. M. Jaśkowska w opracowaniu dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r. rozdział IV). Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, a także mając na uwadze treść art. 70 Konstytucji RP, z którego wynika, że organizacja powszechnego kształcenia jest zadaniem władzy publicznej, a publiczne szkoły wyższe są elementem powszechnego systemu kształcenia oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365; z zm.) stwierdzającego o tym, że władze publiczne zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędnie do wykonywania ich zadań, stwierdzić należy że [...] Uniwersytet Medyczny, a ściślej jego organy wykonują zadania publiczne i jako takie są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy. Sprawozdanie z prac Komisji rektorskiej powołanej przez Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w związku z podejrzeniem naruszenia dobrych przez dr. hab. M. W. w ocenie Sądu, jest dokumentem będącym niewątpliwie w posiadaniu organu uczelni publicznej wykonującego zadania publiczne, służącym wykonaniu tych zadań i już jako taki stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy, której wcześniej nie udostępniono, i która nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Kwalifikując "Sprawozdanie" jako informację publiczną, Sąd miał na uwadze, co warto podkreślić zarówno treść przepisów ustawy, a zwłaszcza art. 1 ust. 1 i art. 6, jak i Konstytucji RP - art.- 61 ust. 1-3, a także podstawy wyrażania w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym m.in. w wyroku WS A w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., w sprawie II SAB/Wa 175/06 (System Informacji Prawnej Lex Nr 340013), w uzasadnieniu którego stwierdzono m.in., że opinia prawna (a "Sprawozdanie" którego udostępnienia żądał skarżący można zdaniem Sądu uznać za rodzaj opinii sporządzonej przez osoby posiadające specjalne kwalifikacje) sporządzona przez pracownika organu dla potrzeb załatwienia konkretnej sprawy, czy też nieokreślonej liczby spraw, jako dokument wewnętrzny, służący załatwieniu spraw i realizacji zadań organu, posiada walor informacji publicznej (dotyczy strefy faktów, działalności organu, zawiera informacje o sposobie załatwienia sprawy etc.). W ocenie Sądu "Sprawozdanie" jest dokumentem wytworzonym w celu załatwienia, realizacji zadań publicznych przez - organ uczelni publicznej – Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego. Reasumując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące możliwości realizacji prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą o dostępie do informacji publicznej formach- "Sprawozdanie" jest informacją publiczną, będącą w posiadaniu organu wykonującego zadanie publiczne i dysponującego majątkiem publicznym, której wcześniej nie udostępniono publicznie. Te same argumenty przemawiają również za uznaniem końcowych ustaleń Komisji rektorskiej za informację publiczną. Wobec powyższego Sąd zobowiązał Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego do rozpatrzenia wniosku skarżącego w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 ppsa. Sąd nie stwierdził, by bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 149 ppsa winno być bowiem stwierdzone wyjątkowo w sytuacjach, kiedy organ w ogóle milczy bądź też bezpodstawnie odmawia udostępnienia informacji bez zachowania formy decyzji administracyjnej, lub też w sposób bezzasadny określa, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ pozostawał w błędnym przekonaniu, iż przedmiotowa informacja nie stanowi informacji publicznej. Z tych też względów należało oddalić skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ww. ustawy.