II SAB/Wa 604/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-14
Skład orzekający: Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Oddziału Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o służbie w szczególnych warunkach, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Komendant Oddziału Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, ponieważ od złożenia wniosku do wydania postanowienia minęły niemal cztery miesiące, co stanowi istotne przekroczenie ustawowego terminu siedmiu dni. Jednocześnie sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż potrzebne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a przekroczenie terminu nie nosiło cech ciężkiego naruszenia prawa. W związku z tym sąd oddalił wniosek o ukaranie organu grzywną i zobowiązanie do wskazania winnych osób.Stan faktyczny
K. F. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego służbę w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Organ wystąpił o dodatkowe dokumenty i analizę, co spowodowało przedłużenie postępowania. Po kilku miesiącach organ odmówił wydania zaświadczenia. K. F. złożył ponaglenie, a następnie skargę do WSA na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewydanie rozstrzygnięcia w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
1) Stwierdzono, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. 2) Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3) Oddalono skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. F. na przewlekłe prowadzenie przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. o wydanie zaświadczenia 1) stwierdza, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie.
W dniu [...] czerwca 2017 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2017 r.) K. F. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o wydanie zaświadczenia za okres od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. będącego podstawą przyznania prawa do podwyższenia emerytury z tytułu spełnienia przesłanek wymienionych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. poz. 734 ze zm.).
Wobec niemożności potwierdzenia pełnienia przez wnioskodawcę służby w warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury w dostępnych dokumentach, w tym aktach osobowych, w dniu [...] czerwca 2017 r. (nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.) organ wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań o potwierdzenie zaistnienia okoliczności wskazanych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) organ poinformował wnioskodawcę, że w związku z ww. zapytaniem skierowanym do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań, zgodnie z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie po uzyskaniu przez organ niezbędnych do rozpatrzenia sprawy dokumentów, tj. do dnia [...] lipca 2017 r. Wnioskodawca został również poinformowany o uprawnieniach wynikających z art. 37 k.p.a.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia [...]OSG został poinformowany, że dokumentacja Wydziału Zabezpieczenia Działań, która zawierała informację w sprawie pełnienia służby przez por. rez. K. F. w latach 2009 - 2013, została przekazana do Archiwum Zakładowego Straży Granicznej.
W związku z powyższym Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) polecił Naczelnikowi Wydziału Zabezpieczenia Działań przeprowadzenie analizy dokumentacji Wydziału przekazanej do Archiwum Zakładowego SG za numerami spisów wskazanych w piśmie fax [...] z dnia [...] lipca 2017 r.
Następnie, pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (nr [...]) skarżący został poinformowany o konieczności przeprowadzenia analizy dużej ilości spraw, co miało skutkować rozpatrzeniem sprawy do dnia [...] września 2017 r. Jednocześnie skarżący został pouczony o możliwości wniesienia ponaglenia zgodnie z art. 37 k.p.a.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik Wydziału Zabezpieczenia Działań pismem nr [...] poinformował organ, że przeanalizowano dokumentację służbową Wydziału znajdującą się w Archiwum Zakładowym SG - spis akt o sygnaturach [...]. Stwierdzono, że z analizowanych dokumentów nie wynika, aby por. rez. K. F. we wnioskowanym okresie, w trakcie pełnienia służby w Wydziale Zabezpieczenia Działań wykonywał zadania w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Wskazał również, że pozostałe spisy akt przekazanych do Archiwum, wymienione w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r., zostały już zniszczone ze względu na okres przechowywania.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r K. F. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej ponaglenie w sprawie wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r.
Pismem z dnia [...]sierpnia 2017 r. ([...]), uwzględniając art. 10 k.p.a., organ poinformował wnioskodawcę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej odmówił K. F. wydania zaświadczenia stwierdzającego pełnienie służby od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r. Komendant Główny Straży Granicznej, powołując w podstawie prawnej art. 37 § 6 k.p.a., stwierdził, że Komendant [...] Oddziału SG nie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.
Pismem z dnia [...] października 2017 r. K. F. z złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału SG wnosząc o:
1) zobowiązanie ww. organu do wskazania i ukarania osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie;
2) wymierzenie organowi grzywny w pełnej wysokości,
3) w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4) zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 3, art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez niewydanie w sprawie rozstrzygnięcia w ustawowym terminie. Opisując przebieg postępowania oraz przerwy w podejmowaniu poszczególnych czynności procesowych skarżący wskazał, iż okres urlopowy nie może być wytłumaczeniem bezczynności organu, gdyż w zhierarchizowanej formacji jaką jest Straż Graniczna, funkcjonariusza przebywającego na urlopie wypoczynkowym zastępuje inny funkcjonariusz, bądź jego przełożony.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż organ wydał postanowienie w zakresie żądanego przez skarżącego zaświadczenia, dlatego też nie można uznać, że pozostaje w stanie bezczynności.
Zdaniem organu, nie można również mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania ze względu na szczególny charakter sprawy. Złożony przez skarżącego wniosek skutkował koniecznością podjęcia szeregu czasochłonnych czynności, polegających na ustaleniu i odnalezieniu dokumentacji mogącej zawierać informacje stanowiące podstawę do wydania żądanego zaświadczenia, a następnie dokonaniu jej szczegółowej analizy. W toku postępowania zaistniała również konieczność dokonania weryfikacji dokumentacji znajdującej się do dyspozycji Wydziału Zabezpieczenia Działań [...]OSG. Wyniki ustaleń dokonanych w tym Wydziale stanowiły zaś podstawę do analizy wyodrębnionych dokumentów znajdujących się w Archiwum Zakładowym Oddziału.
Zatem postępowanie, choć długotrwałe, miało na celu weryfikację wszelkich dostępnych organowi źródeł informacji, w których potencjalnie mogły znajdować się dane stanowiące podstawę do wydania żądanego zaświadczenia. Takie postępowanie wskazuje na rzeczowe i profesjonalne podejście organu do złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie została spełniona ww. przesłanka formalnoprawna wniesienia skargi. Skarżący wyczerpał bowiem tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., bowiem pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniósł ponaglenie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Przedmiotem skargi do Sądu K. F. uczynił "bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej" w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na "bezczynność" oraz "przewlekłe prowadzenie postępowania" jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz powołanej podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012r., sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2225/14; publ. CBOSA).
W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasowych bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne, polegające na wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasu, dekoncentrowaniu czynności zamiast ich koncentrowaniu w czasie, mnożeniu czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2808/14; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).
Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w sprawie o wydanie zaświadczenia stwierdzającego pełnienie przez skarżącego służby od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury. Nie można bowiem mówić o bezczynności organu w dacie wniesienia skargi do Sądu, tj. w dniu [...] października 2017 r., w sytuacji, gdy organ w dniu [...] września 2017 r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Skoro organ załatwił sprawę poprzez wydanie ww. postanowienia, nie mógł pozostawać w stanie bezczynności w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia.
Zdaniem Sądu uprawnione jest stanowisko, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Wszak od daty złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia, tj. od dnia [...] czerwca 2017 r., do dnia wydania ww. postanowienia organu w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, tj. do dnia [...] września 2017 r. upłynęły niemal cztery miesiące, co w świetle art. 217 § 3 k.p.a. stanowi istotne przekroczenie ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z treścią ww. przepisu, zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni.
Zgodzić należy się z organem, że w przypadku materii objętej wnioskiem skarżącego niezbędne było zbadanie wszelkiej dostępnej dokumentacji, która mogłaby potwierdzać pełnienie przez skarżącego służby w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury. Z tego względu zasadne było wystąpienie do Wydziału Zabezpieczenia Działań (a przez tę komórkę do Archiwum Zakładowego) w celu analizy stosownych dokumentów. Nie mniej jednak organ podejmował poszczególne czynności w dużych odstępach czasu, w sposób opieszały i nieefektywny, z naruszeniem zasady szybkości postępowania.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2017 r. Wydział Kadr i Szkolenia [...]OSG wystąpił z wnioskiem do Naczelnika Wydziału Zabezpieczenia Działań o potwierdzenie pełnienia przez skarżącego służby w szczególnych warunkach uzasadniających nabycie uprawnień do podwyższenia emerytury, jednak nie zakreślił żadnego terminu do udzielenia odpowiedzi. Wydział Zabezpieczenia Działań [...]OSG udzielił odpowiedzi na ww. pismo dopiero w dniu [...] lipca 2017 r. informując jedynie, że stosowna dokumentacja dotycząca pełnienia służby przez skarżącego została przekazana do Archiwum Zakładowego. Następnie, pomimo iż merytoryczna informacja z Wydziału Zabezpieczenia Działań dotycząca charakteru służby skarżącego wpłynęła do Wydziału Kadr i Szkolenia w dniu [...] sierpnia 2017 r. (a więc już po 9 dniach od polecenia przeanalizowania dokumentacji archiwalnej pismem z dnia [...] lipca 2017r.), organ dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r. wystosował do skarżącego informację o zakończeniu postępowania oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a., a postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści wydał dopiero w dniu [...] września 2017 r. Zauważyć przy tym należy, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, uregulowane w sposób odrębny w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, ma charakter uproszczony. Nie mają tu zatem zastosowania przepisy art. 10 k.p.a., określające prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz obowiązki organu w zakresie umożliwienia wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stąd ww. czynność procesowa, w istocie zbędna, znacznie wydłużyła termin załatwienia sprawy.
Organ wprawdzie dwukrotnie informował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o przyczynach takiego stanu rzeczy (pisma: z dnia [...] lipca 2017 r. oraz z dnia [...] lipca 2017 r.), jednak o ile w pierwszym z ww. pism wskazał, iż wniosek zostanie załatwiony do dnia [...] lipca 2017 r., to w drugim z nich termin ten przedłużył aż do dnia [...] września 2017 r. nie podając w istocie w sposób przekonujący jaka jest przyczyna załatwienia sprawy w tak odległym czasie.
Raz jeszcze należy podkreślić, że art. 217 § 3 k.p.a. przewiduje 7-dniowy termin załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia i o ile w niniejszej sprawie niezbędne było przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego stosownie do art. 218 § 2 k.p.a., o tyle było ono prowadzone w sposób opieszały, nieefektywny, a w konsekwencji przewlekły.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Nadwiślański Komendant Straży Granicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd nie uznał, aby przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).
W okolicznościach niniejszej sprawy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma postaci kwalifikowanej. Od daty wpływu wniosku o wydanie zaświadczenia do daty wydania postanowienia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia upłynęło wprawdzie blisko cztery miesiące, jednak było to - w pewnym stopniu - usprawiedliwione potrzebą przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Przekroczenie terminu z art. 217 § 3 k.p.a., które niewątpliwie miało miejsce, nie nosi cechy ciężkiego (rażącego) naruszenia prawa.
Z tych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, określony w ww. przepisie środek dyscyplinujący powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, bowiem - jak już wyżej wskazano - organ w dniu [...] września 2017 r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. Zatem skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do wskazania i ukarania osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie i tym zakresie skargę oddalił, bowiem kwestia ta wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego określone ustawą p.p.s.a.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło