II SAB/Wa 607/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2016 r. postanawia: - odrzucić skargę -. W dniu [...] lipca 2016 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga B. D. na bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2016 r. wzywającego organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej w skrócie: "P.p.s.a."] kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu, jednak nie zawsze takie działanie organu może być przedmiotem skargi. Bezczynność organów, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje czynności czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego. Jeśli kognicji sądu administracyjnego nie podlega dane działanie organu, to i bezczynność organu w tym zakresie nie będzie mogła być kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący zarzucił organowi – Zarządowi Dzielnicy [...] W. – bezczynność postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2016 r. wzywającego organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarga na bezczynność organu może dotyczyć jedynie spraw, w których organ jest zobowiązany do zajęcia stanowiska w formie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w sprawie objętej żądaniem zgłoszonym przez skarżącego w złożonym wniosku taki obowiązek na nim nie ciążył. Zawarte we wniosku skarżącego żądanie rozpoznanie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nie mogło zainicjować żadnego z postępowań, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy P.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wprowadzonym w art. 52 § 3 P.p.s.a. w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Jest to środek stanowiący niejako "surogat" środka zaskarżenia wynikającego z przepisów ustaw procesowych. Jego istotą i celem jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał czynności, przeciwko którym ma być wniesiona skarga. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest "środkiem zaskarżenia", o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., lecz środkiem samoistnym, odrębnym i znamiennym tylko dla sytuacji ściśle określonych, mającym służyć realizacji zasady przedsądowej autokontroli administracji. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz ewentualna odpowiedź na to wezwanie należy do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie do postępowania administracyjnego, podatkowego, czy też "interpretacyjnego". Dlatego też wniesiona ww. skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, wobec niedopuszczalności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.