II SAB/Wa 608/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy - odrzucić skargę - Pismem z dnia 28 lipca 2022 r., uzupełnionym w dniu 9 września 2022 r., W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2017 r. o wyłączenie stosowania art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, z poźn. zm.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że w dniu [...] lipca 2022 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, doręczoną 20 lipca 2022 r., a zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania do Sądu i w związku z tym należy uznać ją za niedopuszczalną (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi pomimo wezwania (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejkolwiek z wymienionych wyżej przesłanek niedopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne, jak i opisane wyżej okoliczności faktyczne Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. Z akt administracyjnych sprawy przekazanych Sądowi wynika wprost, że decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpatrzył wniosek W. S. z dnia [...] maja 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącej w dniu 20 lipca 2022 r. Wskazać w tym miejscu należy, że kwestia wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania stanowiła już przedmiot rozstrzygnięć podejmowanych w orzecznictwie sądowym. Analizy tej problematyki dokonał w szczególności Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19; publ.: ONSAiWSA 2020/6/79; dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., to jest w zakresie stwierdzenia przez sąd administracyjny, że organ dopuścił się bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w celu odszkodowawczym. Za niedopuszczalną należy zatem uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne zapatrywanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że pogląd o dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, to jest stanu bezczynności. Przyjęcie zatem koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) jest nie do zaakceptowania z uwagi na samą istotę takiej skargi, jak również ze względu na praktyczny wymiar przyjęcia otwartego terminu do złożenia takiej skargi. W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi skarżącej stanowi bowiem okoliczność wniesienia jej w dniu 28 lipca 2022 r., a zatem w momencie, w którym organ nie prowadził już postępowania, bowiem wcześniej, to jest w dniu [...] lipca 2022 r., wydał decyzję w sprawie. W konsekwencji wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania administracyjnego (to jest po wydaniu decyzji ostatecznej), co miało miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy, determinuje uznanie, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.