II SAB/Wa 61/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-11
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który deklaruje wysokie dochody i posiadanie znacznego majątku (dom, gospodarstwo rolne), ale jednocześnie wskazuje na liczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i gospodarstwa, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Posiadanie zabezpieczonych potrzeb bytowych, stałego dochodu oraz majątku (dom, gospodarstwo rolne, które zaspokaja bieżące potrzeby rodziny) przemawia przeciwko przyznaniu prawa pomocy. Deklarowany dochód, nawet przy wykazanych wydatkach, pozwala na samodzielne opłacenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów (emerytury rodziców, zasiłki rodzinne, dochód z gospodarstwa) i wydatków (ubezpieczenie, opłaty, zakup opału, podatki) swojej wieloosobowej rodziny, a także informacje o posiadanym majątku (dom, gospodarstwo rolne, las). Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r., poz. [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w wysokości 100 zł (k-10), złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k-30), który następnie sprecyzował
w urzędowym formularzu PPF jako wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe
z żoną, czwórką dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytura rolnicze jego rodziców w kwocie [....] zł ojca oraz [....] zł matki i zasiłki rodzinne na dzieci – w łącznej wysokości [...] zł, i dochód z gospodarstwa w wysokości [...] zł. Łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi zatem [...] zł brutto miesięcznie. Wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha [... ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [...] ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina ponosi następujące wydatki: ubezpieczenie budynków – [...] zł rocznie, opłata za telefon ok. [...] zł miesięcznie, zakup węgla ok.[...] zł rocznie, wywóz nieczystości ok. [...] zł rocznie, wywóz śmieci ok. [...] zł miesięcznie, opłacenie podatków od gruntów i budynków – [....] zł rocznie, sczepienie psów [....] zł rocznie, przegląd kominiarski ok. [...] zł rocznie, dojazdy do szkoły ok. [...] zł miesięcznie.
Do wniosku skarżący dołączył dokumentację dotyczącą stanu majątkowego rodziny w tym decyzję potwierdzającą pobieranie zasiłków, decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, dokumenty potwierdzające wydatki na opłaty, oraz dokumentację medyczną w związku z przebytym zawałem serca.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej powołana jako p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowymi wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi [...] zł, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni [...] m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym [....] ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek należy stwierdzać, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie (ma zabezpieczone potrzeby bytowe jak również co miesiąc uzyskuje stały dochód) i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie, w szczególności wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na jej charakter wyniesie 100 zł.
Przy ujawnionej kwocie dochodu – nawet przy wykazanych wydatkach - jest on
w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło