II SAB/Wa 61/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawa ze skargi A. L. na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2023 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] na rzecz A. L. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W sprawie niniejszej postępowanie zainicjowała w dniu [...] listopada 2023r. A. L. kierując do Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii protokołu z posiedzenia Rady Pedagogicznej w/w szkoły z dnia [...] września 2023r. Pismem z [...] grudnia 2023r. adresat wniosku wyjaśnił wnioskodawczyni przyczyny opóźnienia w rozpoznaniu jej żądania wskazując, iż musi w pierwszej kolejności ustalić, czy prawnie dopuszczalne jest jego uwzględnienie i w tym celu zwróci się do radcy prawnego o opinię. W piśmie tym nie zakreślono terminu w jakim pytany podmiot zwróci się o ową opinię. Stwierdzono natomiast, iż w sytuacji gdy opinia będzie pozytywna, to sporna kserokopia zostanie udostępniona niezwłocznie. W dniu [...] grudnia 2023r. A. L. wywiodła do tut. Sądu skargę na bezczynność organu wnosząc o zobowiązanie pytanego podmiotu do udostępnienia żądanej kserokopii i o zasądzenie kosztów postępowania. W dniu [...] stycznia 2024r. wnioskodawczyni zapoznała się w sekretariacie szkoły z treścią żądanego protokołu. Dnia [...] stycznia 2024r. organ wysłał wnioskodawczyni pocztą kserokopię spornego dokumentu. Nadto w dniu 9 stycznia 2024r. dodatkowo przesłano ów dokument na służbowy e-mail wnioskodawczyni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podnosząc, że wnioskodawczyni będąc nauczycielem [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...], uczestniczyła w posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu [...] września 2023r. a więc znała treść żądanego protokołu. Nadto zapoznała się z nim w sekretariacie szkoły w dniu [...] stycznia 2024r. jak też otrzymała jego odpis listownie jak i pocztą elektroniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. W tym miejscu należało też dodać, iż do skutecznego zrealizowania żądania wnioskodawcy dochodzi tylko wtedy, gdy żądane dane zostaną udostępnione osobie zainteresowanej w takiej formie, jaką określono we wniosku inicjującym postępowanie. Nadto sama znajomość przez wnioskodawcę treści żądanego dokumentu nie sprawia, by wniosek o udostępnienie np., jego odpisu stawał się bezprzedmiotowy. Inną formą udostępnienia informacji publicznej jest bowiem wgląd do dokumentów a inną - udostępnienie ich odpisów czy skanów. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji tj. nie reaguje na niego w jeden z w/w sposobów. Na marginesie wyjaśnienia wymagało też to, że zrealizowanie żądania przez pytany podmiot przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, nie stanowi zaś podstawy do umorzenia postępowania skargowego. Do postępowania toczącego się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy KPA znajdują zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy pytany podmiot wydaje decyzję administracyjną. W pozostałym zakresie jest to postępowanie o znacznym stopniu odformalizowania. Stąd nie jest możliwym załatwienie sprawy przez organ w trybie autokontroli sensu stricte, a co zatem idzie stwierdzenie przez Sąd bezprzedmiotowości postępowania. Nawet więc w razie udzielenia wnioskodawcy przez pytany podmiot żądanych informacji, Sąd zobowiązany jest wypowiedzieć się w wyroku w kwestii zarzucanej skargą bezczynności. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy wniosek inicjujący postępowanie dotyczył udostępnienia informacji publicznej i czy żądany dokument został udostępniony w prawem zakreślonym terminie w formie określonej we wniosku. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym co do zasady do udzielenia żądanej informacji. Zdaniem tut. Sądu również żądany dokument oznaczony we wniosku strony, jako odnoszący się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organu zobowiązanego, można zakwalifikować jako informację publiczną. Obie w/w kwestie nie były zresztą kwestionowane w trakcie toczącego się postępowania przez jego strony. Przechodząc do materii udostępnienia wnioskodawczyni żądanego we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie dokumentu, to analiza materiału dowodowego prowadzi do konkluzji, że pytany podmiot sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi udostępnienia żądanej informacji lecz dopiero po wywiedzeniu skargi na bezczynność. Przesłał bowiem stronie kserokopię spornego protokołu zarówno pocztą tradycyjną jak i elektroniczną. Wyjaśniając zaś powody, dla których Sąd dopatrzył się istnienia bezczynności po stronie organu należało jeszcze raz odwołać się do art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w myśl którego udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Każde nieuzasadnione przekroczenie powyższego terminu przez pytany podmiot powoduje zaś powstanie po jego stronie stanu bezczynności. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że odpowiedź na wniosek z [...] listopada 2023r. winna zostać udzielona najpóźniej w terminie 14 dni. Niesporne w sprawie jest natomiast to, że pismo zawierające żądany protokół przesłano stronie [...] stycznia 2024r. co świadczy o ewidentnym uchybieniu omawianemu 14-sto dniowemu terminowi. W świetle powyższego jako zasadna jawiła się konkluzja strony skarżącej, iż skoro organ rozpoznał wniosek po upływie owego 14-sto dniowego terminu, a także po wywiedzeniu skargi na bezczynność, to w efekcie dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania żądania wniosku. Bez wpływu na powyższy wniosek pozostaje okoliczność wyjaśnienia wnioskodawczyni pismem z [...] grudnia 2023 r. przyczyn opóźnienia. Przede wszystkim do owego wyjaśnienia doszło już po upływie ustawowego terminu na rozpoznanie żądania. Nadto w piśmie tym pytany podmiot nie zakreślił konkretnego terminu w jakim rozpozna wniosek. Nie wywiązał się więc skutecznie z obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała też kwestia znajomości treści spornego dokumentu przez wnioskodawczynię jak i jego okazania w sekretariacie szkoły. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszych rozważań, do uwolnienia się z obowiązku rozpoznania wniosku dochodzi tylko wtedy, gdy organ udostępni żądane dane i to w formie określonej we wniosku. Odmienną formą poznania informacji publicznej jest zaś wgląd do dokumentu a inną otrzymanie jego odpisu. Reasumując, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, tj. wobec udzielenia żądanych informacji skarżącej przed wyrokiem, nie zachodziła konieczność zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za częściowo zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ reagował na wniosek strony. Nic nie wskazuje zaś na to, by końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, wynikała ze złej woli organu a nie np. z braku doświadczenia w rozpoznawaniu żądań udostępniania informacji publicznych. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.