II SAB/Wa 610/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę - P. B.i (dalej "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej (dalej: "Minister", "MON") w udzieleniu informacji publicznej na wniosek złożony w dniu [...] marca 2020 r. Z akt postępowania wynika, że w dniu [...] marca 2020 r. Skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści; "Na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej, proszę o przesłanie listem poleconym dokumentów z przeprowadzonego na mój wniosek postępowania dyscyplinarnego wobec Dyrektora [...] MON W. S. w związku z utrudnianiem przez S. wyjaśnienia nieprawidłowości w Agencji Mienia Wojskowego, ukrywaniem defraudacji w AMW oraz udzieleniem odpowiedzi przez jego dokumentu inicjującego oraz kończącego postępowanie wyjaśniające wobec dyrektora W. S., o czym mowa w załączonym piśmie z [...] marca 2020 r. (...) Bardzo proszę, by dokumentacja, o którą wnoszę, zawierała dane osób prowadzących postępowanie wyjaśniające wobec S., by z dokumentów tych wynikały powody, dla których S. pozwala podwładnym kłamać oraz w sposób rażący naruszać prawo (m. in. przepisy o ochronie danych osobowych i Kodeks postępowania administracyjnego). (...) Jako osoba informująca o patologiach w MON i składająca wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec S. powinienem otrzymać jakiekolwiek wyjaśnienia. Wniosek swój składam także w oparciu o przepisy dotyczące informacji publicznej, ponieważ, co wyżej uzasadniłem, w interesie publicznym jest, by ważne stanowiska w administracji nie były obsadzane bez konkursów, »po znajomości« przez nieuków i sprzedawczyków". Pismem z dnia [...] marca 2020 r. skarżący został poinformowany, że postępowanie dyscyplinarne nie zostało wszczęte, ale że zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Następnie w dniu [...] maja 2020 r. skarżący poprzez ePUAP złożył wniosek o udostępnienie dokumentów z postępowania wyjaśniającego przeciwko W. S.. Na powyższy wniosek została skarżącemu udzielona odpowiedź [...] czerwca 2020 r. (po uprzednim poinformowaniu skarżącego o przedłużeniu do [...] czerwca 2020 r. terminu na udzielenie odpowiedzi), w której wskazano, że wniosek o udostępnienie dokumentów dotyczących postępowania wyjaśniającego wobec W. S. związany jest bezpośrednio z realizacją zaleceń zawartych w sprawozdaniu z [...] lipca 2017 r. z kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym w Agencji Mienia Wojskowego, zarządzonej przez Dyrektora Departamentu [...] MON. Ponieważ przedmiotem tej kontroli były okoliczności związane z opróżnieniem przydzielonego Skarżącemu w 2005 r. lokalu mieszkalnego, w tym egzekucja należności za używanie tego lokalu i innych opłat, a także uprawnienie do odprawy mieszkaniowej w opinii MON, wniosek skarżącego z [...] maja 2020 r. dotyczy jego indywidualnej sprawy i służy wyłącznie zaspokojeniu prywatnych potrzeb Skarżącego. Skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP, w dniu [...] sierpnia 2020 r. wniósł pismo zatytułowane "wezwanie do zaprzestania bezczynności" w którym wezwał organ do zaprzestania bezczynności i niezwłocznego przesłania mu dokumentów z postępowania wyjaśniającego w sprawie nadużyć Dyrektora [...] MON, o której wnosił pismem z [...] maja 2020 r. W tym stanie faktycznym została wniesiona opisana wstępie skarga P. B. z dnia [...] września 2020 r. Skarżący wniósł o: - nakazanie Ministrowi Obrony Narodowej udzielenia mi informacji zgodnie z treścią wniosków. - uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa i wymierzenie kary finansowej organowi za bezczynność i ukrywanie nadużyć w MON. - zwrot kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy, a także wskazał, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał wnioskowanej informacji ani w trybie dostępu do informacji publicznej, ani w żadnym innym trybie. Organ poinformował go, że nie uznaje przedmiotowych wniosków za wnioski o informację publiczną. Nie zaprzeczył, że dokumenty z postępowania dyscyplinarnego, także z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego MON, są informacją publiczną a jedynie uznał że nie udostępni mi dokumentów, ponieważ mam osobisty interes w nadzorze nad wykonaniem zaleceń pokontrolnych wydanych [...] lipca 2017 r. przez Departament [...] MON. W ocenie skarżącego uznanie jego wniosku przez Ministra za nadużycie prawa do informacji publicznej jest nadużyciem ze strony organu oraz próbą ograniczenia przejrzystości życia publicznego i uniknięcia kontroli społecznej. Zdaniem skarżącego Minister nie ma prawa kwestionować wniosku o dostęp do informacji publicznej i twierdzić, że nie jest on wnioskiem o informację publiczną. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek Skarżącego z [...] marca 2020 r. doprecyzowany wnioskiem z [...] maja 2020 r. został przez organ zrealizowany. Wobec W. S. nie było prowadzone postępowanie dyscyplinarne, a jedynie wyjaśniające, które nie zakończyło się wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Dlatego też organ nie posiadał żadnych dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, a tym samym nie mógł ich udostępnić skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność Rady Powiatu [...] w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Oceniając przedmiotową skargę według powyższych kryteriów, uznać należy, że skarga P. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej "u.d.i.p."). W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Minister Obrony Narodowej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tą ustawą. W doktrynie oraz piśmiennictwie przepis ten jest krytykowany jako zbyt ogólny, a nawet – jak zauważano – obarczony błędem ignotum per ignotum, tj. wyjaśnianiem pojęcia nieznanego przez inne również nieznane (vide T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2002 s. 69 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa do dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 12).Informacją publiczną w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się jednak do faktów. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może być więc postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś innej sprawie np. cywilnej czy karnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Rozważając czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną, należy zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na skargę wskazano, iż skarżący od wielu lat uwikłany jest w spór z Ministrem Obrony Narodowej, a złożony przez niego wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest kolejną czynnością dokonaną przez Skarżącego w tym sporze. Tymczasem celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zaspokojenie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013 r. o sygnaturze I OPS 7/13, choć teza uchwały dotyczyła nieco innego zagadnienia (dostępu do akt postępowania przygotowawczego jako zbioru materiałów), wskazał, że akta spraw, w tym akta postępowania przygotowawczego, zawierają nośniki na których utrwalona została informacja publiczna, choćby dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. W orzecznictwie wskazuje się również, że choć w przypadku żądania dostępu do akt postępowania przygotowawczego (postepowania karnego), że w przypadku żądania nie całości akt zakończonego postępowania przygotowawczego ale określonych dokumentów z tych akt przez osobę niebędącą stroną postępowania przygotowawczego ani inną osobą uprawnioną do występowania w nim (...), organ jest zobowiązany rozważyć czy dokumenty te są nośnikiem informacji publicznych, a jeśli tak, załatwić wniosek na podstawie u.d.i.p. (za wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 694/20). W ocenie Sądu pogląd ten zachowuje aktualność również w przypadku niniejszym, bowiem skarżący w istocie żąda dostępu do dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które nie zostało wszczęte, a następnie uzupełnia ten wniosek o żądanie dostępu do dokumentów z postępowania wyjaśniającego, którego nie jest stroną. Stronami postępowania dyscyplinarnego są bowiem zwykle osoba obwiniona i właściwy rzecznik dyscyplinarny. Tymczasem skarżący żąda wydania mu w trybie określonym w przepisach u.d.i.p. dokumentów na własny użytek, na co trafnie zwraca uwagę organ zarówno w odpowiedzi na skargę, jak również w treści udzielonej skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek. W tym miejscu wskazać należy na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Pisma skarżącego z dnia [...] marca 2020 r., a także z dnia [...] maja 2020 r. związane są z prowadzonym postepowaniem wyjaśniającym, zainicjowanym wnioskiem skarżącego, a zatem jako takie nie dotyczą sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z 20 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1359/18, z 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12, z 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 173/09, z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2265/11, z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2231/12, z 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1500/12 i z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1284/11). Wobec powyższego, w ocenie Sądu zasadnie Minister uznał, że żądane dokumenty nie są nośnikiem informacji publicznej, a zatem nie miał obowiązku wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej, a także tym bardziej udzielenia takich informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.