II SAB/Wa 612/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Rady Izby Notarialnej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Radę Izby Notarialnej w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego B. B. z dnia [...] stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rady Izby Notarialnej w [...] na rzecz skarżącego B. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. B. w dniu [...] stycznia 2014 r., na adres poczty elektronicznej , powołując się na art. 61 Konstytucji RP, skierował wniosek o udostępnienie wszystkich orzeczeń wydawanych w ramach postępowań dyscyplinarnych za lata 2012 i 2013. Przekazanie żądanych informacji miało nastąpić w postaci skanów na podany przez niego adres maila. W dniu 15 lipca 2014 r. B. B. za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na jej bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. zgodnie z jego treścią. W treści skargi podał, że jej przedmiotem jest bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie powyżej określonego wniosku. Skarżący wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w celu wykonania jego wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Rada Izby Notarialnej w W., reprezentowana przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność, względnie o oddalenie, z uwagi na to, że nie dotyczy jej działania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu podniósł, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia wynikających z przepisów prawa, gdyż w sprawach o udzielenie informacji publicznej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wynikających z art. 37 § 1 tej ustawy. Ponadto pełnomocnik Rady Izby Notarialnej w W. wskazał, że nie jest ona w niniejszej sprawie legitymowana biernie, bowiem skarga dotyczy bezczynności Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych. W tym miejscu podać należy, że skarżący na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. podał do protokołu rozprawy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie określonym w jego wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. skierował na ogólnie dostępny adres poczty elektronicznej. Obecnie wskazuje jako stronę skarżoną Radę Izby Notarialnej w W., której przekazywane są orzeczenia dyscyplinarne po ich uprawomocnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu obowiązanego, posiadającego informację publiczną i zobowiązanego do jej udostępnienia lub odmowy jej udostępnienia w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej, pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej służy właśnie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie przepisów powołanej ustawy, w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany, a mianowicie podmiot ten może: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno - technicznej (pismem); - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 powołanej ustawy); - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 powołanej powyżej ustawy. Obowiązany podmiot działań tych powinien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z jej art. 13. Dopiero stwierdzenie braku podjęcia przez obowiązany podmiot, będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i podjętych w jej granicach, uzasadnia skuteczność zarzutu bezczynności podmiotu zobowiązanego. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że Rada Izby Notarialnej w W. należy do podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana przez skarżącego informacja taki walor posiada. Mimo to Izba nie podjęła żadnego z ww. działań. Przyznać należy rację skarżącemu, że skoro żądana przez niego informacja jest informacją publiczną, a izba notarialna należy do podmiotów obowiązanych do jej udzielenia, to powinna podjąć jedno z wyliczonych na wstępie rozważań działań. Nie podejmując żadnego z działań zgodnych z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej Rada Izby Notarialnej w W. pozostaje zatem w bezczynności. Oceny tej nie może zmienić fakt, że skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierował na ogólnie dostępny adres w internecie. Rada Izby Notarialnej w W mogła bowiem podjąć działania przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej z chwilą otrzymania skargi, ale tego nie uczyniła. Należy również wyjaśnić, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy. W przypadku bezczynności organu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej, pozytywne rozstrzygnięcie, czyli uwzględnienie skargi może prowadzić jedynie do nakazania organowi załatwienia wniosku podmiotu domagającego się udostępnienia informacji publicznej w sposób wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast sąd administracyjny nie może w wyroku przesądzać sposobu załatwienia sprawy. Jak już wskazano na wstępie rozważań sądy administracyjne dokonują kontroli działań administracji publicznej, a zatem dopiero zajęcie przez organ jednoznacznego stanowiska, wyrażanego w formie pisemnej i skierowanego do strony, może być poddane takiej kontroli. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał również, że powyższej bezczynności nie sposób uznać za rażącą, z uwagi na to, że organ dopiero na etapie wniesienia skargi dowiedział się, że jest stroną w postępowaniu sądowym. Jednakże ta okoliczność nie zwalniała go od zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2014 r. na tym etapie postępowania. Zwłoka nie ma zatem cech lekceważącego traktowania skarżącego i obowiązków nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem, pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o odrzucenie skargi z oczywistych względów nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzony żadnym środkiem zaskarżenia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się bowiem jedynie w zakresie określonym przedmiotową ustawą. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.