II SAB/Wa 612/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z.R. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 marca 2016 r. oddala skargę Z. R. w dniu [...] sierpnia 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wydania postanowienia "o odmowie przywrócenia terminu" na mój wniosek z dnia [...] marca 2016 r. zatytułowany "Sprostowanie", w którym domagam się w trybie art 127 § 3 k.p.a. ponownego rozpatrzenia sprawy. Pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jakie pismem z dnia [...] maja 2016 r. skierowałem w trybie art 37 k.p.a. do organu. Wniósł o stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania oraz ukarania organu grzywną za rażącą bezczynność i przewlekłość postępowania w maksymalnej kwocie. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z treści pisma z [...] marca 2016 r. wynikało jednoznacznie, że zainteresowany wnosił o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2015 r. znak: [...], [...], [...]. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosków minister właściwy do spraw pracy postanowieniami z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...], [...] stwierdził uchybienia terminów do wniesienia wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych ww. decyzjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w postępowaniach niezakończonych decyzją administracyjną, postanowieniem, innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy, przy czym, bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Co istotne, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca, przed złożeniem skargi, wyczerpała tryb przewidziany w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika z dokumentów sprawy pismem z dnia [...] maja 2016 r. skarżący złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ustalenie powyższe uzasadnia stwierdzenie, iż wniesienie do sądu niniejszej skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne. Przechodząc do oceny merytorycznej złożonej skargi, godzi się wskazać, iż sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 P.p.s.a.). Nadto nie budzi wątpliwości sądu, iż w świetle art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Z. R. wniósł o uzupełnienie decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...], na podstawie art. 111 k.p.a., orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak [...]. Domagał się wydania postanowienia o uzupełnieniu decyzji o rozstrzygnięcia jakie Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w: 1. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w W. znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r. o nr [...], a orzekającej w stosunku do jego osoby o utracie statusu osoby bezrobotnej 2. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w [...] znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2013 r. nr [...] orzekającej o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] października 2013 r. 3. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2013 r. 4. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. znak [...], którą orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] oraz o umorzeniu w całości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Socjalnej poinformował Z. R., że w nawiązaniu do jego pism z dnia [...] listopada 2015 r. oraz [...] listopada 2015 r. w części dotyczącej żądania wydania postanowienia orzekającego o uzupełnieniu decyzji o rozstrzygnięcia jakie Minister wydał w: 1. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w W. znak [...] z dnia [...] września 2015 r. (...) 2. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w W. znak [...] z dnia [...] września 2015 r. (...) 3. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w W. znak [...] z dnia [...] września 2015 r. (...) 4. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w W. znak [...] z dnia [...] września 2015 r. (...), wnioski w tej kwestii zostały już rozpoznane w ustawowym terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, że działając na podstawie art. 111 k.p.a. minister właściwy do spraw pracy: - postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2015 r. znak: [...]; - postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2015 r. znak: [...]; - postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2015 r. znak: [...]; - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. znak: [...]. Organ poinformował, że na ww. postanowienia nie służy zażalenie. Następnie Z. R. w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. (data wpływu [...] marca 2016 r.) zatytułowanym sprostowanie wyjaśnił, iż doszło z jego strony do oczywistej omyłki pisarskiej w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r., w którym powinno być w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie 1. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w [...] znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającego o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r. o nr [...] orzekającej w stosunku do jego osoby o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. 2. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w [...] znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] orzekającej o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] października 2013 r. 3. Decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej w [...] znak [...] z dnia [...] września 2015 r. orzekającej o odmowie uchylenia w trybie art. 161 k.p.a. decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że omyłka jest oczywista i wynika z ilości pism jakie otrzymuje. Skoro pismo złożył w terminie, a w odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2015 r. nie został wezwany do wyjaśnienia wątpliwości z wyznaczonym terminem na odpowiedź, to prostując omyłkę prosi o rozpoznanie sprawy na kolejnym przysługującym etapie instancyjnym w trybie art. 127 § 3 k.p.a. w oparciu o pismo z [...] listopada 2015 r. W wyniku rozpatrzenia wniosków zawartych z piśmie z [...] marca 2016 r. organ postanowieniami z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...], [...], [...] stwierdził uchybienia terminów do wniesienia wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych ww. decyzjami. W dniu [...] maja 2016 r. Z. R. złożył podanie do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – wezwanie w trybie art. 37 k.p.a. o usunięcie naruszenia prawa i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na pismo zatytułowane sprostowanie pisma z dnia [...] listopada 2015 r. oraz o usunięcie naruszenia prawa i rozpatrzenie wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie decyzji wskazanych w piśmie – sprostowaniu z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że doręczone postanowienia orzekające o uchybieniu terminu nie są zgodne z jego intencją. Postanowieniami nie rozstrzygnięto o całości żądania z [...] marca 2016 r. i nie orzeczono o odmowie przywrócenia terminu. Skoro nie wezwano do usunięcia wątpliwości i odmówiono sprostowania oczywistej omyłki zawartej w piśmie z [...] listopada 2015 r., to wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenia podania z dnia [...] listopada 2015 r. na przysługującej zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. drodze. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w nawiązaniu do pisma z [...] maja 2016 r. wezwał Z. R. do uzupełnienia braków formalnych podania przez jednoznaczne wskazanie czy stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 k.p.a.. Wobec potwierdzenia przez Z. R., iż pismo z [...] maja 2016 r. jest wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 37 k.p.a. uznał wezwanie Z. R. za bezskuteczne. W skardze Z. R. zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie wydanie postanowienia "o odmowie przywrócenia terminu" na jego wniosek z dnia [...] marca 2016 r. zatytułowany "Sprostowanie", w którym domagał się w trybie art. 127 § 3 k.p.a. ponownego rozpatrzenie sprawy. Pomimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa jakie skierował w trybie art. 37 k.p.a. do organu. Natomiast we wniosku z dnia [...] marca 2016 r. złożonym do organu wskazał, że doszło z jego strony do oczywistej omyłki pisarskiej w piśmie z [...] listopada 2015 r., w którym powinno być, w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie i wskazał sprawy zakończone decyzjami Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej nr: [...]. [...], [...] wszystkie z dnia [...] września 2015 r. Te same decyzje zostały wskazane w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. z tą różnicą, że domagał się ich uzupełnienia w trybie art. 111 k.p.a., a nie w trybie art. 127 § 3 k.p.a.. Pismo z dnia z [...] marca 2015 r. nie zawiera wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2015 r. Natomiast jednoznacznie wskazuje art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić cię do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek z [...] marca 2016 r. w sposób wyraźny i jasny określał żądanie strony i nie wymagał wezwania do wyjaśnienia jego wątpliwości. Skoro organ rozpoznał go postanowieniami z dnia [...] maja 2016 r., jeszcze przed wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, to nie może być mowy o bezczynności lub przewlekłości postępowania. Organ zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. rozpoznał sprawę w formie procesowej przewidzianej przez Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie może wypowiadać się co do prawidłowości wydanego przez organ rozstrzygnięcia, które zweryfikować może jedynie strona składając na to rozstrzygnięcie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 132 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.