II SAB/Wa 616/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania wniosku J. L. z dnia [...] maja 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz J. L. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 17 września 2018 r. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych postępowania z jego wniosku z [...] maja 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIODO z [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Skarżący podał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu [...] maja 2018 r. Wskazał, że [...] czerwca 2018 r. wystosował do organu ponaglenie. Powołując się na art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., podniósł, że nie otrzymał żadnych pism w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o zwrot kosztów postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 25 maja 2018 r., wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000), Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych stało się Urzędem Ochrony Danych Osobowych. Postępowania prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wszczęte i niezakończone przed 25 maja 2018 r. prowadzone są przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.) zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.). Wszelkie czynności podejmowane przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych przed 25 maja 2018 r. pozostają skuteczne (art. 160 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych). Organ podał m.in., że skarga J. L. na przetwarzanie jego danych osobowych wpłynęła do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] sierpnia 2017 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych) w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał w sprawie decyzję administracyjną (znak: [...]) odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego. Pismem z dnia [...] maja 2018 r, które wpłynęło do Biura GIODO w dniu [...] maja 2018 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Skarżący w dniu [...] czerwca 2018 r. przesłał do organu ponaglenie, wzywając o niezwłoczne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 22 czerwca 2018 r. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania. Organ podał, że pismami z dnia [...] lipca 2018 r. poinformował strony postępowania, że w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zostanie wydana decyzja administracyjna. Organ powiadomił o przysługujących im prawach i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze względu na terminy postępowania organ zastrzegł, że ewentualna realizacja powyższych uprawnień powinna nastąpić w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego pisma. Podał, że skarżący w dniu [...] lipca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r. przesłał do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniosek zatytułowany uzupełnienie materiału dowodowego i załączył kopię odpisu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...] o odrzuceniu zarzutów skarżącego przeciwko nakazowi zapłaty z [...] kwietnia 2010 r. w którym widnieje informacja, że J. L. wnoszący zarzuty jest inną osobą niż pozwany. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. poinformował, że w związku ze złożonymi przez skarżącego wnioskami zwrócił się do skarżonych podmiotów o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Skarżący otrzymał pismo Prezesa UODO zawiadamiające o podejmowanych w sprawie czynnościach w dniu [...] września 2018 r. Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] i [...] września 2018 r. wpłynęły wyjaśnienia od skarżonych podmiotów. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych pismami z dnia [...] października 2018 r. ponownie wezwał skarżone podmioty do uzupełnienia ww. wyjaśnień. Skarżący otrzymał pismo Prezesa UODO informujące o podejmowanych czynnościach w sprawie w dniu [...] października 2018 r. W dniu [...] i [...] października 2018 r, wpłynęły wyjaśnienia od skarżonych podmiotów. Organ podał, że pismami z [...] października 2018 r. poinformował strony postępowania, że w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której postępowanie zostało zakończone decyzją GIODO z dnia [...] kwietnia 2018 r., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zostanie wydana decyzja administracyjna. Organ powiadomił o przysługujących stronom prawach i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze względu na terminy postępowania organ zastrzegł, że ewentualna realizacja powyższych uprawnień powinna nastąpić w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego pisma. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga J. L. jest bezzasadna. Organ podniósł przy tym, że skarżący był każdorazowo informowany o czynnościach podejmowanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Organ w żadnym razie nie uchylał się od rozstrzygnięcia przedstawionej przez skarżącego sprawy. Przeciwnie, Prezes Urzędu przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Organ zaznaczył, że spoczywa na nim statuowany w art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149), zwanej dalej k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. W ocenie organu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prowadził czynności w sposób opieszały. Wbrew twierdzeniom skarżącego kolejne czynności podejmowane były niezwłocznie. Wydłużenie rozpoznania sprawy przez organ spowodowane było wnikliwą analizą stanu prawnego wynikającego z wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018 r. ochronie danych osobowych (Dz.U. 2018 r., poz. 1000) oraz stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119, s. 1) zmierzającego do opracowania wykładni umożliwiającej poprawne przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że od dnia kiedy zostało wszczęte postępowanie strona złożyła kilkanaście pism procesowych, w których treści zawierała wnioski dowodowe, przedstawiała swoje stanowisko w sprawie, wnosiła o udzielanie informacji o podejmowanych czynnościach procesowych, a nawet złożyła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania. Znaczna, aczkolwiek w pełni dozwolona i akceptowalna z punktu widzenia konieczności obrony swych praw aktywność strony siłą jednak rzeczy miała wpływ na podejmowany przez organ tok czynności procesowych i terminowość rozpoznania niniejszej sprawy. Złożenie bowiem każdego pisma procesowego przez stronę obligowało organ do zapoznania się z jego treścią i przeanalizowania go w kontekście podejmowanych działań w sprawie. Zauważalnym i bezspornym pozostaje zaś fakt systematycznego udzielania przez organ stronie informacji o przebiegu postępowania oraz podejmowanych w jego toku czynnościach. Nadmienić należy, że skarżący w toku postępowania przedłożył kolejne dowody w sprawie, kiedy organ poinformował go o zebraniu materiału dowodowego, które de facto ze względu na ich wartość dowodową musiały zostać uwzględnione. Skarżący zatem w sposób faktyczny sam przedłużył niniejsze postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna i zasadna. Skarżący wyczerpał środek zaskarżenia. Przed złożeniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sprawie wniosku z dnia [...] maja 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł ponaglenie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej, nie ulega wątpliwości, że termin określony w przepisie art. 35 § 3 k.p.a. nie został dotrzymany. W ocenie Sądu postępowanie z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy prowadzone jest w sposób przewlekły. Organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże niewątpliwie czynności te podejmowane były w zbyt dużych odstępach czasu, opieszale. Działanie takie nie znajduje zaś uzasadnienia w rodzaju podejmowanych przez organ czynności w niniejszej sprawie. Po tym, gdy do organu wpłynął w dniu [...] maja 2018 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ po prawie dwóch miesiącach ([...] lipca 2018 r.) wystosował do strony pismo z informacją, że zgromadzono materiał dowodowy i zostanie wydana decyzja. Poinformował o możliwości zapoznania się z tym materiałem dowodowym. W sytuacji zatem, gdy organ nie gromadził już – w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – z własnej inicjatywy nowego materiału dowodowego, nie wydał decyzji w terminie 1 miesiąca, a o tym, że wyda decyzję zawiadomił po prawie 2 miesiącach. Już powyższe wskazuje, wbrew odpowiedzi na skargę, że czynności nie były podejmowane w sprawie niezwłocznie. Również po złożeniu przez skarżącego wniosku dowodowego, organ czynności w tym zakresie podjął dopiero po ponad 20 dniach, wystosowując wezwania do ustosunkowania się do pozostałych stron postępowania w dniu [...] sierpnia 2018 r. Także kolejne czynności, żądanie udzielenia dodatkowych wyjaśnień przez strony postępowania, dokonane zostały przez organ po ponad 2 tygodniach od wpływu wcześniejszych wyjaśnień. Występujące w niniejszej sprawie znaczne przerwy pomiędzy dokonywanymi czynnościami wskazują na opieszałe prowadzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto, także od dnia udzielenia odpowiedzi na skargę (15 listopada 2018 r.) do Sądu nie wpłynęła od organu informacja o wydaniu decyzji, ani też o innych podjętych ewentualnie w sprawie działaniach. Z tego względu Sąd stwierdził, że skarga J. L. z 17 września 2018 r. była zasadna w dniu jej wniesienia i jest zasadna w dniu rozstrzygania niniejszej sprawy przez Sąd. Bezspornie organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania wniosku J. L. z dnia [...] maja 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało charakter rażącego naruszenia prawa. Postępowanie z wniosku J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy trwa już łącznie prawie rok. Choć można powiedzieć, że czynności podejmowane przez organ w tej sprawie zmierzały – z nieuzasadnionymi przerwami (w tym 2-miesięczną) – przez okres 5 miesięcy do ustalenia stanu faktycznego i rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego (w tym wniosku dowodowego), to od czasu poinformowania strony pismem z dnia [...] października 2018 r. o możliwości przejrzenia akt i o tym, że zostanie wydana decyzja, organ nie informował, aby podjął jakiekolwiek jeszcze działania w sprawie, nie wydano także decyzji (do Sądu nie wpłynęła informacja w tym zakresie). Z akt sprawy nie wynika, jaka jest przyczyna nierozpatrzenia dotychczas w wymaganej przepisami prawa formie wniosku J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący miał wprawdzie do października 2018 r. wiedzę, że w sprawie podejmowane są dodatkowe czynności wyjaśniające, jednakże organ nie wskazywał stronie nowego terminu załatwienia sprawy, co stanowi uchybienie (art. 36 k.p.a.). Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a., statuującego zasadę szybkości i prostoty postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł.