II SAB/Wa 618/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T.B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę – Skarżący T. B. pismem datowanym 7 maja 2016 r. (data wpływu do organu 27 kwietnia 2016 r.), powołując się na art. 361 ustawy o księgach wieczystych w zw. z art. 2, art. 3 § 1 pkt 2), art. 4 § 1, art. 6 § 1 pkt 2 lit. f) oraz art. 5 lit. a) – d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez wgląd do akt ksiąg wieczystych o następujących numerach: [...] których właścicielem jest Powiat [...]. Ponadto o udostępnienie informacji publicznej, w postaci umożliwienia wglądu w akta ksiąg wieczystych o nr: [...] których właścicielem jest Miasto [...] a także o udostępnienie informacji publicznej, w postaci umożliwienia wglądu w akta ksiąg wieczystych o nr: [...] których właścicielem jest Skarb Państwa. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Przewodniczącej [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla [...] – w [...] , nie wyrażano zgody na wgląd do wnioskowanych akt ksiąg wieczystych, bowiem skarżący nie wykazał, stosownie do treści art. 361 ustawy o księgach wieczystych, interesu prawnego. Po złożeniu skargi z dnia 19 maja 2016 r. na powyższe zarządzenie do Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...], wymieniona pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdziła, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie z powodów podanych w zarządzeniu. Pismem z dnia 19 czerwca 2016 r. skarżący wezwał do usunięcia naruszenia prawa, natomiast Prezes Sądu Rejonowego dla [...] – w [...] pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], podtrzymała stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. dodając, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, jednakże jej udostępnienie nie podlega rygorom ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz na podstawie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2016 r., sprecyzowanej pismami procesowymi z dnia 20 sierpnia 2016 r. i 29 sierpnia 2016 r. skarżący T. B. zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego dla [...] w [...] bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] maja 2016 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w [...] wniosła o jej odrzucenie względnie o oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a podając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, wskazując na wniosek o odrzucenie skargi, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, zaś co do oddalenia skargi podała, iż skoro ustawa o księgach wieczystych i hipotece wskazuje na sposób dostępu do wnioskowanej informacji, to nie ma zastosowania w tej sprawie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod kątem bezczynności organu podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie, stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2). W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości zatem, że Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Wskazać dalej należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. W myśl – co już wyżej wykazano – art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej, stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy, ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dodać również należy, że według art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. |Jednakże zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb| |dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji | |publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1. Oznacza to, że stosowanie przepisów | |ustawy o dostępie do informacji publicznej jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji | |publicznych, mogą być udostępnione w innym trybie. Przepis ten świadczy o tym, iż ustawodawca zdecydował się na przyznanie prymatu | |obowiązującym już ustawom, które ograniczają w różnym zakresie dostęp do informacji publicznej oraz takim, które określają szczególny –| |odrębny od przewidzianego w ustawie o dostępie do informacji publicznej – tryb dostępu do informacji (vide: uzasadnienie do uchwały | |Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13). | |Regulacją tego ostatniego rodzaju jest ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. z 2016 r., poz. | |790), która w art. 361 ust. 2 przewiduje zasady, tryb i formę udostępnienia stronom informacji publicznej poprzez wgląd do akt | |wieczystych. Zatem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odmiennym unormowaniem kwestii udostępniania określonych informacji | |publicznych, bowiem zgodnie z treścią tego przepisu, akta księgi wieczystej może przeglądać, w obecności pracownika sądu, osoba mająca | |interes prawny oraz notariusz. | |Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący T. B. nie wykazał interesu prawnego do wglądu do akt ksiąg wieczystych, ani też nie wykazał, że| |jest notariuszem. | |Powyższe stanowisko Przewodnicząca [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla [...] w [...], tj. odnośnie braku możliwości | |udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji z powodu nie wykazania interesu prawnego, przekazała wymienionemu w zarządzeniu z dnia| |[...] kwietnia 2016 r. nr [...], które zostało potwierdzone przez Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. | |nr [...] oraz w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. | |Zatem w świetle powyższych rozważań i przedstawionego stanu faktycznego sprawy, brak jest podstaw do uznania, że Prezes Sądu Rejonowego| |dla [...] w [...] pozostawała w bezczynności w sprawie wniosku skarżącego T. B. Stan bezczynności organu istnieje bowiem wówczas, gdy | |skierowany do niego wniosek o udzielenie informacji publicznej pozostawia on bez rozpoznania w rozumieniu takim, iż nie podejmuje w | |związku z nim żadnych działań, a zatem milczy wobec takiego żądania, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. | |Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia | |skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje tylko skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność | |albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego | |dochodzenia praw. W świetle powyższego, brak jest zatem podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz organu zgodnie z wnioskiem | |zawartym w odpowiedzi na skargę. Ponadto – wbrew stanowisku organu – skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, bowiem pismem z dnia 19 | |czerwca 2016 r. wezwał do usunięcia naruszenia prawa. | W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.