II SAB/Wa 619/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Prezydenta [...] W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę - A. Z. w skardze sporządzonej w dniu 12 sierpnia 2016 r. i skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił Prezydentowi W. – Urząd Pracy W. bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienia informacji publicznej. Skarżący argumentował, iż w przedmiotowy wniosek został wniesiony do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu jego sporządzenia i do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi, pomimo zawartej we wniosku prośby o dzielenie informacji na piśmie. W konkluzji skargi A. Z. wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku i zasadzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Niniejsza skarga wpłynęła do organu pocztą elektroniczna w dniu 19 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 29 sierpnia 2016 r.) , Prezydent W. – Urząd Pracy W. wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał wpływ do organu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP, w dniu [...] czerwca 2016 r. Wyjaśnił, iż w dniu [...] czerwca 2016 r. udzielił odpowiedzi. Jednakże odpowiedź tę wysyłał za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP a nie za pośrednictwem poczty analogowej. W ocenie organu został zachowany termin do udostępnienia żądanej informacji, zawarty w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem organ nie pozostawał w bezczynności. Skarżący korzysta z elektronicznej formy przesyłania dokumentacji z Urzędem, przesyłając tą drogą zarówno wniosek o udostępnienie informacji publicznej jak i skargę na bezczynność Urzędu. Dlatego też Urząd Pracy W., przesłał niezwłocznie odpowiedź za pośrednictwem tej właśnie poczty. Przesyłka została opatrzona elektrycznym podpisem upoważnionego do tego pracownika Urzędu, co wynika z wydruku z systemu ePUAP, znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy i potwierdzającego dokładny czas nadania odpowiedzi. Jednocześnie organ wskazał, iż dodatkowo po wpłynięciu skargi, pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. przesłał skarżącemu żądaną przez niego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. informację w sposób wskazany we wniosku, zgodnie z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jest za pośrednictwem poczty. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2016 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował żądania skargi, wnosząc o: 1. Stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umorzenie postępowania administracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o udostepnienie informacji publicznej; 3. Zasadzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym zastępstwa prawnego. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż dopiero wniesienie niniejszej skargi, spowodowało, iż w dniu [...] sierpnia 2016 r. organ udostępnił żądaną informację. Informację tę skarżący otrzymał w dniu 12 września 2016 r. Zatem organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta miała charakter kwalifikowany, ze względu na wielokrotnie przekroczony ustawowy termin do udostepnienia informacji publicznej. Zatem w dacie wniesienia skargi była ona zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga nie jest zasadna. A. Z. w dniu [...] czerwca 2016 r. wniósł do Urzędu Pracy W. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie: 1) Czy ewidencja decyzji i postanowień wydawanych przez Urząd Pracy Miasta W. z siedzibą przy ul. G. [...] w W. jest prowadzona w formie jednej ewidencji (jednego rejestru) wszystkich decyzji i postanowień dla całego urzędu czy też osobno jako rejestr decyzji a osobno jako rejestr postanowień i z osobna poprzez różne wydziały urzędu? 2) Na podstawie jakich przepisów wskazywany rejestr/rejestry jest/są prowadzone? 3) Jakie dane są wpisywane do rejestru/rejestrów? 4) Kto jest uprawniony do dokonywania wpisów w tym rejestrze/tych rejestrach? 5) W jakiej formie wskazywane rejestry są prowadzone? Jednocześnie we wniosku tym skarżący poprosił o udzielenie informacji w formie pisemnej, w terminie 14 dniu od daty wpływu wniosku i oświadczył, iż rezygnuje z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zgodnie z art. 391 § 1 Kpa. Organ udzielił na powyższy wniosek merytorycznej odpowiedzi, która została wysłana na adres skrzynki pocztowej skarżącego w dniu [...] czerwca 2016 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP. Powyższe zostało potwierdzone, dołączonym do akt administracyjnych sprawy, wydrukiem ze skrzynki pocztowej organu ePUAP, pod otworzoną zakładką: A. Z. urząd Pracy W., gdzie odnotowano zarówno wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r., jak i odpowiedź na ten wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. wraz z godzinami nadania/doręczenia tych pism. Następnie po otrzymaniu skargi, organ ponowienie udostępnił skarżącemu żądaną przez niego informację, wysyłając ją tym razem za pośrednictwem poczty. Przesyłkę tą skarżący otrzymał w dniu [...] września 2016 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek A. Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. spełniał przesłanki przedmiotowe oraz podmiotowe warunkujące stosowanie w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 20015 r. poz. 2058 ze zm.). Ten aspekt sprawy nie jest sporny między stronami. Także obie (identyczne co do treści) udzielone zainteresowanemu odpowiedzi, zarówno z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz z dnia [...] września 2016 r., stanowiły merytoryczne odpowiedzi na ten wniosek. Nadto, co wynika z treści pisma z dnia [...] października 2016 r. skarżący nie kwestionuje treści udostępnionej mu informacji publicznej, a jedynie termin jej udostępnienia. Jednocześnie skarżący, pomimo otrzymania odpowiedzi na skargę, w swoim piśmie z dnia [...] października 2016 r. wprost nie zaprzeczył faktu wcześniejszego (to jest w dniu [...] czerwca 2016 r.) otrzymania od organu żądanej informacji, za pośrednictwem poczty elektronicznej. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie, przesłanie przez organ żądanej informacji publicznej na adres skrzynki elektronicznej skarżącego w dniu [...] czerwca 2016 r. (stanowiącego ostatni dzień terminu do udostepnienia informacji, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), pomimo wcześniej złożonego przez skarżącego we wniosku zastrzeżenia o rezygnacji z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stanowiło wypełnienie obowiązku informacyjnego, spoczywającego na organie, czy też świadczy o bezczynności organu w wypełnieniu tego obowiązku. Dla prawidłowej odpowiedzi na to pytanie najpierw należy zbadać czy fakt doręczenia odpowiedzi w dniu [...] czerwca 2016 r. za pomocą poczty elektronicznej miał rzeczywiście miejsce. Organ wykazał nadanie w dniu [...] czerwca 2016 r. pisma na adres skrzynki elektronicznej skarżącego, drogą ePUAP, co wynika z przedstawionego wydruku. Powyższe wymaga także ustalenia czy przesłana w taki sposób (ePUAP) informacja została przez skarżącego odebrana przez jego elektroniczna skrzynkę odbiorczą. Dla właściwego rozumienia czynność doręczenia, zwłaszcza za pośrednictwem poczty elektronicznej, niezwykle cenne jest uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2137/15, tym bardziej, iż orzeczeń dotyczących problematyki doręczeń pism drogą elektroniczną nie ma wielu: "...art. 61 Kodeksu cywilnego stanowi w § 1, że oświadczenie woli złożone jest innej osobie, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią, zaś w § 2 że oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Przepis ten przewiduje realną, a nie tylko potencjalną możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia przez adresata (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI A Ca 1080/14 (LEX nr 1843175). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I CSK 547/14 (LEX nr 1767493), ustawodawca przyjął kwalifikowaną teorię doręczenia, odnoszącą się do konieczności ustalenia możliwości zapoznania się przez adresata z treścią oświadczenia. Wszak zakłada ona, że w normalnym toku rzeczy doręczenie pisma nastąpi i to niezwłocznie, z akcentem na możliwość dotarcia adresata do przesyłki, wyłączając działanie zawinione przezeń. Przedstawienie dowodu nadania przesyłki poleconej stwarza domniemanie doręczenia jej adresatowi. (...) Tę regulację i jej interpretację, jedynie z odpowiednimi modyfikacjami, można przenieść na grunt informacji publicznej, przy czym w przypadku korespondencji elektronicznej muszą one być znaczne. W przypadku wykorzystania środków komunikacji elektronicznej, zwłaszcza w relacjach z organem administracji publicznej, niepodobna pominąć szczególnych przepisów obowiązujących w tej materii. Art. 1 pkt 6 i pkt 8 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, reguluje zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi oraz funkcjonowania elektronicznej platformy usług administracji publicznej, zwanej "ePUAP". Wedle brzmienia art. 16 ust. 1 podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej. Dotyczy to także platformy ePUAP (por. ust. 1a tego przepisu). Takie doręczenie jest formą kwalifikowaną, dającą pewność doręczenia, bo jak stanowi § 7 ust. 1 pkt 1 cytowanego (nieobowiązującego już) rozporządzenia z dnia 6 maja 2014 r. rozwiązania techniczne ePUAP zapewniają niezaprzeczalność urzędowego poświadczenia odbioru. Natomiast jak głosi § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. Z 2015 r., poz. 971), doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. W takim wypadku § 13 ust. 1 tegoż rozporządzenia przewiduje bowiem automatyczne tworzenie i udostępnianie nadawcy dokumentu przez system elektroniczny poświadczenia przedłożenia, czyli doręczenia. Oznacza to, że taki system doręczeń potwierdza zarówno wysłanie, jak i doręczenie dokumentu, zatem gwarantuje dotarcie go do adresata, w przeciwieństwie do "zwykłej" poczty elektronicznej, która stwarza tylko domniemanie doręczenia, bo w zasadzie potwierdza tylko wysłanie dokumentu. Przesyłki wysyłane za pośrednictwem ePUAP są przedkładane/doręczane w bezpiecznym środowisku tej platformy (por. G. Szpor, Komentarz ustawy z dnia 17 lutego 2005 r., LEX)." Przenosząc wywody zawarte w powyższym uzasadnieniu wyroku NSA na grunt niniejszej spawy, uznać należy, iż w dniu 14 czerwca 2016 r. organ przesłał skutecznie drogą elektroniczną, rzeczone pismo skarżącemu i w tymże dniu skarżący w swojej skrzynce elektronicznej pismo to otrzymał. Inaczej, na wydruku przedstawionym przez organ, brak byłoby komunikatu potwierdzającego odbiór. Wskazany przez organ elektroniczny system doręczeń potwierdza zarówno wysłanie, jak i doręczenie pisma , zatem gwarantuje dotarcie pisma do adresata. Takie doręczenie (za pośrednictwem poczty elektronicznej) jest zatem pewnym i skutecznym doręczeniem. Dodać w tej materii należy także i to, iż skarżący faktu doręczenia mu pisma drogą elektroniczną nigdy nie zakwestionował. W szczególności skarżący nie przedstawił (jak to uczynił organ) wydruku ze swojej skrzynki e-mailowej historii korespondencji z organem. Wywodził jedynie, iż w niniejszej sprawie doręczenie odpowiedzi organu nastąpiło dopiero za pomocą poczty "tradycyjnej" w dniu 12 września 2016 r. - to jest po wniesieniu przez niego skargi na bezczynność – i wskazywał na swoje oświadczenia zawarte we wniosku, złożone w trybie art. 391 § 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzega okoliczność, iż w zależności od swoich potrzeb, skarżący raz korzysta z poczty elektronicznej, a raz składa oświadczenie o rezygnacji z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Na przestrzeni istotnego w tej spawie okresu (to jest od dnia [...] czerwca 2016 r. - kiedy skarżący nadaje wniosek do organu pocztą elektroniczną, do dnia [...] sierpnia 2016 – kiedy nadaje za pomocą poczty elektronicznej skargę), oczywiste jest korzystanie przez niego z poczty elektronicznej. Nadto organ w odpowiedzi na skargę wskazuje na fakt stałej korespondencji prowadzonej przez skarżącego z organem za pośrednictwem poczty elektronicznej. Zgodnie z treścią uczynionego przez skarżącego w treści wniosku oświadczenia o rezygnacji z doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz zgodnie z treścią art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien skarżącemu dzielić odpowiedzi na jego wniosek zgodnie z jego żądaniem – w drodze poczty "tradycyjnej" oraz w terminie wynikającym z art. 13 tej ustawy. Jednakże, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w terminie zakreślonym w art. 13, organ w sposób skuteczny odpowiedź taką doręczył skarżącemu za pośrednictwem poczty ePUAP i przesyłka ta dotarła do elektronicznej skrzynki odbiorczej skarżącego. Ustalenia w tej materii są w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niepodważalne. Nadto skarżący nigdy nie zaprzeczył, iż w takiej formie odpowiedzi organu w dniu [...] czerwca 2016 r. nie otrzymał i faktu tego w żaden sposób nie udowodnił. Skarżący mógł zapoznać się z przedmiotową przesyłką najwcześniej już w dniu jej otrzymania –[...] czerwca 2016 r. jak i w każdym z dni następnych po tej dacie. Nadto w prawie polskim brak jest obowiązku zapoznawania się przez adresata z otrzymaną korespondencją. Adresat listu, ma prawo nie otwierać koperty, nie czytać listu. Również adresat korespondencji przesyłanej drogą elektroniczną ma prawo nie otwierać otrzymanej korespondencji. Jednakże brak ze strony adresata dokonania powyższych działań w celu zapoznania się z treścią otrzymanej korespondencji, zarówno wobec korespondencji tradycyjnej jak i elektronicznej, nie ma wpływu na ważność doręczenia tej korespondencji adresatowi. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Zatem pomimo udzielenia skarżącemu odpowiedzi z uchybieniem żądanej przez niego formy, nie można takiego, jak ustalono w niniejszej spawie, działania organu uznać jako bezczynności a tym bardziej jako bezczynność mającą postać rażącego naruszenia prawa - jak bezpodstawnie twierdzi skarżący. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc władnym w sprawie i zobowiązany do zareagowania na wniosek o dostęp do informacji publicznej wbrew przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej nie udostępnia, w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno – technicznej, żądanej informacji, ani nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że bezczynności organu administracyjnego występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w danej sprawie albo prowadzi dane postępowanie i pomimo dostatecznego wyjaśnienia stanu sprawy, nie kończy tego postępowania rozstrzygnięciem. W niniejszej spawie takiego braku działania organu, rozumianego jako bezczynność, dopatrzyć się nie sposób i dlatego skarga musiała zostać oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.