II SAB/Wa 62/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. T. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] listopada 1987 r. 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia pisma z dnia [...] listopada 1987 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat W. J. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt) podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Z. T. wezwał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w oparciu o art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wydanie rozkazu – decyzji na podstawie art. 200 § 2 kpa (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26) w sprawie z jego skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 1 listopada 1987 r. na rozkaz – decyzję o zwolnieniu go ze służby, prawdopodobnie rozkaz nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] grudnia 1986 r. W uzasadnieniu pisma podał, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jak i Naczelny Sąd Administracyjny stwierdziły, że skarga do NSA z 1 listopada 1987 r. nigdy do sądu nie dotarła. Podkreślił, że oryginał dokumentu znajduje się w tomie [...] akt IPN sygnatura [...], które znajdują się w IPN w W. przy ulicy [...]. Minister Spraw Wewnętrznych, a następnie jego następca prawny Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaprzeczają istnieniu skargi. Zgodnie z art. 200 § 2, wówczas obowiązującego kpa, organ którego decyzję zaskarżono do NSA mógł skargę uznać za słuszną w całości i wówczas nie nadawać jej dalszego biegu, co w konsekwencji oznaczało uchylenie zaskarżonego rozkazu, albo należało przekazać skargę wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Przedmiotowej skardze nie został nadany dalszy bieg. W piśmie Z. T. poddał w wątpliwość, czy rozkaz o zwolnieniu istnieje oraz podkreślił, że rozkaz nigdy nie został mu doręczony. W odpowiedzi na powyższe pismo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. wskazał, że w dacie wydania kwestionowanego rozkazu personalnego, przepisy pragmatyki służbowej nie dawały możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozkaz personalny o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa. Także przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 4, poz. 8 ze zm.) nie przewidywały sądowej kontroli takich rozstrzygnięć. Wniesienie skargi do NSA powodowałoby odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Pismem z dnia 27 stycznia 2010 r. Z. T. wniósł skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i wniósł o: – zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji wynikającej z obowiązku prawnego określonego w art. 200 § 2 (zdanie drugie) kodeksu postępowania administracyjnego obowiązującego w dacie wniesienia skargi, w terminie jednego miesiąca licząc od dnia doręczenia temu organowi akt administracyjnych, – zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu 1 listopada 1987 r., przebywając w Areszcie Śledczym [...], wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych zwalniający go ze służby w resorcie. Skarga powinna być rozpoznana przez sąd administracyjny, ale nigdy nie wpłynęła do sądu. Obowiązkiem MSW, zgodnie z art. 200 § 2 kpa, było przekazie skargi wraz z aktami do sądu w terminie 30 dni, lub w przypadku uznania skargi za słuszną, wydanie nowej decyzji, uchylającej decyzję poprzednią. Przedmiotowa skarga znajduje się w aktach kontrolnych śledztwa prowadzonego przez BŚ MSW. Podkreślił ponadto, że nie ma znaczenia, czy wniesienie skargi było dopuszczalne i uzasadnione, pozostały natomiast nieodwracalne skutki prawne wynikające z nienadania jej dalszego biegu. Skarżący przypomniał również, że nie został dopełniony obowiązek z art. 109 § 1 kpa. W dniu [...] stycznia 1987 r. został jedynie ustnie powiadomiony, że decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych został zwolniony z pracy w resorcie z dniem [...] grudnia 1986 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że kopię skargi z dnia 1 listopada 1987 r. skarżący przesłał do MSWiA przy piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. zawierającym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższa skarga znajduje się w aktach kontrolnych śledztwa prowadzonego przeciwko skarżącemu, natomiast dysponentem akt jest Instytut Pamięci Narodowej. Z kopii skargi wynika, że jej adresatem był Naczelny Sąd Administracyjny, a nie Mister Spraw Wewnętrznych. Z treści skargi i akt sprawy nie wynika, że skarga wpłynęła do MSW, a w związku z tym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na odpowiedź na skargę Z. T. podkreślił, że gdyby jego skarga nie wpłynęła do MSW, to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mógłby przekazać jej wraz z innymi dokumentami przy protokole z dnia [...] kwietnia 2001 r. do Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Skargę skierował do NSA za pośrednictwem MSW. W konkluzji pisma podkreślił, że decyzja o zwolnieniu nie jest decyzją dyscyplinarną a administracyjną, która jest wykonaniem prawomocnej decyzji dyscyplinarnej, jeżeli jest decyzją dyscyplinarną to znaczy, że decyzji administracyjnej o zwolnieniu nie ma. W piśmie zwrócił się ponadto o ustalenie, czy decyzja - rozkaz zwalniający go ze służby, została skutecznie doręczona, ponieważ jeżeli nie została skutecznie doręczona, to znaczy, że nigdy nie weszła do obrotu prawnego. W piśmie z dnia 24 maja 2010 r. skarżący złożył wniosek dowodowy o dołączenie akt sygn. II SA 858-859/98 i II SO/Wa 53/07, w których znajduje się materiał dowodowy wskazujący, że w żadnej ze spraw nie badano, czy przedmiotowy rozkaz personalny został mu doręczony. Natomiast w piśmie z dnia 28 czerwca 2010 r. zwrócił się do sądu o zażądanie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dokumentu potwierdzającego fakt doręczenia mu na piśmie rozkazu zwalniającego go ze służby wraz z pouczeniem zgodnie z art. 107 i 109 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt czy czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na bezczynność jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania przez organ terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku niewykonania przez niego obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Należy zauważyć, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej określone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu była wynikiem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu, czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt czy czynność w ogóle nie powinien być wydany, zaś czynność dokonana, wyrażająca się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania. Z zaświadczenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2010 r. wynika, że rozkaz personalny nr [...]Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1986 r., zgodnie z obowiązującą wówczas pragmatyką służbową został podany do wiadomości Z. T. Przedmiotowy rozkaz personalny stanowił podstawę zwolnienia ww. ze służby z dniem [...] stycznia 1987 r. W związku z powyższym Z. T. od dnia zwolnienia nie pozostaje w stosunku służbowym. W dniu 1 listopada 1987 r. Z. T., przebywając w Areszcie Śledczym [...], złożył pismo do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o uchylenie wskazanej wyżej decyzji. Dokument ten znajduje się w [...] tomie akt IPN sygnatura akt [...], które znajdują się w IPN w W. przy ulicy [...]. Pismo zostało przekazane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, następcę prawnego Ministra Spraw Wewnętrznych, wraz z innymi dokumentami za protokołem w dniu [...] kwietnia 2001 r. do Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W., ul. [...]. Z ustaleń poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II SO/Wa 53/07 wynika, że pismo nigdy nie wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 200 § 1 wówczas obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję w ostatniej instancji. Zgodnie z § 2 art. 200 ww. ustawy, organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Może w tym terminie, jeżeli uzna w całości skargę za słuszną, zmienić lub uchylić decyzję, w tym przypadku nie nadaje skardze biegu. Nawet jeżeli przyjąć, iż w dacie wydania kwestionowanego rozkazu personalnego, przepisy pragmatyki służbowej nie dawały możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozkaz personalny o zwolnieniu ze Służby Bezpieczeństwa, a jej wniesienie powodowałoby jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, to nie do organu należy orzekanie w tej materii, ale do sądu. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący Z. T. żądał załatwienia pisma z dnia 1 listopada 1987 r., zgodnie z dyspozycją powołanego wyżej art. 200 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, zaś organ załatwił sprawę w formie pisma, stanowiącego polemikę ze stanowiskiem skarżącego. W ocenie Sądu, należy zgodzić się ze skarżącym, że jego wniosek powinien być załatwiony w formie działania organu administracji publicznej, nie przesądzając o formie i treści tego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, Sąd uznał, iż uzasadnione jest zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do załatwienia przedmiotowego pisma w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.