II SAB/Wa 624/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi R. T. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] lipca 2024 r. od decyzji Komendanta Centralnego Biura Policji z dnia [...] czerwca 2024 r. 1. stwierdza, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania R. T. z dnia [...] lipca 2024 r. od decyzji Komendanta Centralnego Biura Policji z dnia [...] czerwca 2024 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Głównego Policji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę. R. T. pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji, jak też na przewlekłość postępowania, w sprawie jego odwołania od decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu kosztów wskazanych w wystąpieniach z dnia [...] grudnia 2020 r., z dnia [...] lutego 2021 r., z dnia [...] listopada 2021 r., z dnia [...] lipca 2022 r., z dnia [...] stycznia 2023 r., z dnia [...] czerwca 2023 r., z dnia [...] lipca 2023 r., z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania wynikającą z braku regulacji prawnych odnoszących się do zwrotu kosztów dojazdu na badania lekarskie prywatnym samochodem bez zgody przełożonego. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Komendant Głównego Policji dopuścił się bezczynności przy prowadzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem z dnia [...] lipca 2024 r.; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała rażący charakter, w tym rażąco naruszała przepisy prawa; 3) wydanie i doręczenie skarżącemu decyzji kończącej postępowanie odwoławcze, tj. uchylającej decyzję nr [...] KCBSP; 4) przeprowadzenie dowodów z akt sprawy; 5) przyznanie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Decyzja Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] czerwca 2024 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] lipca 2024 r. Zaś odwołanie z dnia [...] lipca 2024 r. zostało wniesione w terminie, w placówce operatora pocztowego w dniu [...] lipca 2024 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r., a następnie pismem z dnia [...] września 2025 r. R. T. został poinformowany przez organ, że z uwagi na wielowątkowość oraz szczególnie skomplikowany charakter sprawy, a tym samym konieczność dokładnego ustalenia jej stanu faktycznego i prawnego, przedmiotowe postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] października 2025 r. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie w sprawie ww. odwołania, a następnie pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność i przewlekłość w zakresie prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji postępowania odwoławczego. Skarżący zwrócił uwagę, że postępowanie przed organem I instancji w przedmiotowej sprawie trwało 3,5 roku, a zakończyło się odmową zwrotu kosztów jako bezprzedmiotowych i umorzenie sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. W ocenie skarżącego, organ II instancji winien był rozstrzygnąć sprawę w ciągu miesiąca i uchylić zaskarżoną decyzję, gdyż żądane do zwrotu koszty w kwocie 1.155,26 zł, są zasadne, jednak pozostał bezczynny. Zdaniem skarżącego, naruszenie przepisów prawa jest oczywiste i bezsporne, a organ nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, więc niniejsza skarga ma uzasadnione podstawy. Bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Żądana suma pieniężna stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu II instancji i przewlekłego prowadzenia postępowania. Wskazał, że bezczynność organu ma bezpośredni związek ze spełnieniem stosownych świadczeń - zwrotem kosztów - i w związku z tym niezbędnym jest odniesienie tego do jego sytuacji finansowej, która po zwolnieniu ze służby (nie dobrowolnym) znacznie się pogorszyła, gdyż jego dochód spadł co najmniej o 30% (biorąc pod uwagę również inne dodatkowe składniki, które otrzymywał w służbie, to jest spadek o ok. 40%). Był przecież jedynym żywicielem 4 - osobowej rodziny, więc liczyła się i liczy dla niego każda "złotówka" - tak wysoki spadek dochodów, wpłynął w zdecydowany i drastyczny sposób na funkcjonowanie jego rodziny. Brak zdecydowanych działań, a tym samym nieuzasadnione przekraczanie terminów wskazanych do zakończenia postępowania odwoławczego, jest dla niego poważnym i bardzo uciążliwym skutkiem, mającym też niewątpliwe wpływ na negatywne dla niego przeżycia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że organ niezwłocznie rozpatrzył odwołanie R. T. od decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, wydając decyzję z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a zatem zgodnie z wnioskiem strony wskazanym w pkt 3 skargi. W analizowanej sprawie organ informował skarżącego o przyczynach zwłoki i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy. Wyjaśnił, ż charakter sprawy wymagał pogłębionej analizy akt sprawy, co spowodowało bezczynność organu w rozpatrywaniu odwołania. Jednocześnie wskazał, iż podjęto działania zapobiegające w przyszłości takim zdarzeniom. Uwzględniając powyższe, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż bezczynność w niniejszej sprawie miała charakter rażący ani że miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na wielowątkowy i skomplikowany charakter sprawy, różnorodny zakres dochodzonych przez skarżącego roszczeń, dążenie do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego i podstaw żądań, bezczynność Komendanta Głównego Policji nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków wynikających z przepisów prawa. Choć w okolicznościach niniejszej sprawy termin rozpoznania sprawy został przez organ przekroczony, bowiem załatwienie sprawy przez organ odwoławczy miało miejsce dopiero po wniesieniu skargi, owe przekroczenie terminu w okolicznościach niniejszej sprawy nie było aż tak nadmierne, aby rozpatrywać je w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Organ zwrócił uwagę, że instytucja grzywny oraz instytucja zasądzenia określonej sumy pieniężnej od organu na rzecz strony skarżącej mają na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania, aczkolwiek ze względu na jej prewencyjny charakter, ich wymierzenie powinno być ostatecznością. Odnosząc się do wniosku skarżącego, złożonego w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., organ stwierdził, że przepis ten wprowadza możliwość orzeczenia o nałożeniu grzywny na organ pozostający w bezczynności lub przewlekle prowadzący postępowanie. Uwzględniając specyfikę sprawy będącej przedmiotem odwołania oraz dążenie organu do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, a także nieznaczny stopień zawinienia organu w zakresie podejmowanych czynności, za niezasadne uznano dodatkowe nakładanie na organ obciążenia finansowego, którego domagał się skarżący w treści skargi. Skarżący, pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2025 r. stanowiącym odpowiedź na odpowiedź na skargę z dnia [...] czerwca 2025 r., w związku z wydaniem decyzji kończącej postępowanie, zaktualizował żądania skargi i uzupełnił dotychczasową argumentację. Zaznaczył, że wbrew stwierdzeniom odpowiedzi na skargę nie wnosił o wymierzenie grzywny. Uznał, że usprawiedliwianie, iż bezczynność przez 11 miesięcy, nie była celowa czy zamierzona, nie znajduje żadnego realnego potwierdzenia w przedstawionych faktach i argumentach. Jego zdaniem, ze strony organu występuje lekceważenie całej sprawy (o czy świadczy, chociażby stwierdzenie "nieznaczny stopień zawinienia organu"), a zaniedbania są astronomiczne, więc wszystko to zasługuje na największe napiętnowanie. Wskazał, że jest jednostką, wobec której dopuszczono się szeregu naruszeń przepisów prawa (wskazanych wyżej, ale i w skardze), zakłócono prawidłowe przeprowadzenie i zakończenie postępowania odwoławczego, ale też poprzez te liczne niezgodne z rzeczywistością okoliczności doprowadzono do konfliktu, którego największe konsekwencje ponosi sam skarżący. Zamiast ochrony interesu skarżącego, działano na jego szkodę. Podał, że w związku z przymusowym zwolnieniem ze służby, w wyniku czego utracił co najmniej 40% wynagrodzenia, musi borykać się z problemami finansowymi i nawet, co do tak niskich sum (całkowite żądanie tych kosztów dojazdu to kwota 1.155,26 zł), nie może liczyć na szybkie rozstrzygnięcia, tylko oczekuje latami, gdyż "komuś" nie chce się rzetelnie wypełniać swoich obowiązków, podejmuje się nieprawdopodobnie wiele czynności, aby to ograniczyć, naruszając przy tym ogromną ilość przepisów prawa. Zdaniem skarżącego, jego żądania zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., nie można uznać za wygórowane. Wyjaśnił, że żądana suma to pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r., które (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r.) wyniosło 8.181,72 zł, co daje kwotę 40.908,60 zł. Przeciętne wynagrodzenie odnosi się więc do określonego czasu, którym jest miesiąc, a więc można stwierdzić, że przeprowadzenie postępowania odwoławczego, które powinno być prawidłowo w takim okresie przeprowadzone (art. 35 § 3 k.p.a.), ma właśnie taką wartość (8.181,72 zł) - domniemany czas pracy jednego referenta w Komendzie Głównej Policji. Skoro naruszenia przepisów prawa i bezczynności dochodziły do 10-krotności - wydanie decyzji po 11 miesiącach, więc pięciokrotność nie jest niczym szczególnym czy wyjątkowym. Skarżący kolejnym pismem procesowym, z dnia [...] października 2025 r., wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów dojazdu do Sądu w wysokości 696,90 zł, w związku z zapoznawaniem się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.); zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem wystąpił do Komendanta Głównego Policji z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie, ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, ale także wtedy, gdy nie załatwia sprawy w terminach ustawowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Podkreśla się również, że w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.). Mając na względzie powyższe należy uznać, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Głównego Policji w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa sprawa do [...] czerwca 2025 r., tj. do daty skargi na bezczynność, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji. Zwłoka, jakiej dopuścił się Komendant Główny Policji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. Przyjmując nawet, że sprawa ta miała charakter szczególnie skomplikowany, jest bezsporne, że organ nie zakończył postępowania w ustawowym terminie do rozpatrzenia odwołania. Postępowanie administracyjne nie zostało zakończone rozstrzygnięciem administracyjnym także do dnia wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w tej sprawie, a zatem skarga była zasadna w dniu jej wniesienia. Bezspornie zatem organ dopuścił się bezczynności. Okoliczność, że Komendant Główny Policji wydał w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzję z dnia [...] lipca 2025 r., czyli przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie zmienia ustalenia Sądu w tym zakresie. Wydanie rozstrzygnięcia po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje jedynie, że Sąd nie ma już podstaw, aby zobowiązać organ do wydania decyzji. Powyższa okoliczność nie czyni natomiast w stanie faktycznym tej sprawy skargi na bezczynność bezzasadną. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., który na mocy art. 127 § 3 k.p.a. ma zastosowanie również w sprawach, w których przysługuje stronie prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania przez organ odwołania. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie odwołanie R. T. od decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] zostało nadane do organu w dniu [...] lipca 2024 r. Od daty wpływu odwołania do organu rozpoczął się biegł terminu do załatwienia sprawy przez organ. Jak wynika z akt administracyjnych, organ pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r., a następnie pismem z dnia [...] września 2025 r. informował skarżącego o zmianie terminów załatwienia sprawy. Przedmiotowe postępowanie miało zostać zakończone do dnia [...] października 2025 r. Jednak dopiero po złożeniu przez skarżącego, pismem z dnia [...] maja 2025 r., ponaglenia, a następnie skierowaniu w dniu [...] czerwca 2025 r. skargi do Sądu na bezczynność, Komendant Główny Policji w dniu [...] lipca 2025 r. wydał decyzję w sprawie. Organ przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie skargi na bezczynność, rozpoznał zatem odwołanie skarżącego z dnia [...] lipca 2024 r., co oznacza, że brak jest na obecnym etapie postępowania podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny, prowadząc postępowanie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, nie może poddać swojej kontroli wydanej przez organ - na skutek złożenia odwołania - decyzji. W szczególności nie jest uprawniony do badania, czy organ odwoławczy, wydając decyzję, prawidłowo zastosował przepisy art. 138 k.p.a. Tego rodzaju kontrola może bowiem zostać dokonana przez Sąd jedynie w przypadku skutecznego wniesienia skargi na decyzję organu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem załatwił sprawę, wydając decyzję z dnia [...] lipca 2025 r., prawie rok po upływie terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. Organ, mimo zrealizowania obowiązku przewidzianego w art. 36 k.p.a., nie załatwił sprawy we wskazanym nowym terminie załatwienia sprawy. Powyższe skutkowało uwzględnieniem skargi na bezczynność organu w pkt 1 sentencji. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania odwoławczego, jak i brak zintensyfikowanych działań ze strony organu zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. O ile wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować stronie skarżącej stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności, czy przewlekłości organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1268/16, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego przepisu wynika, że zarówno wymierzenie grzywny, jak i przyznanie sumy pieniężnej, nie jest obligatoryjne. Przy czym zaznaczyć należy, że stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa nie jest powiązane z obowiązkiem wymierzenia grzywny, czy też przyznania od organu sumy pieniężnej. Tego rodzaju sankcja dodatkowa jest zarezerwowana dla szczególnie jaskrawych przypadków pozostawania w bezczynności. W okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawionych już wyżej, Sąd stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Opóźnienie organu w rozpatrzeniu wniosku nie znajduje usprawiedliwienia i jest oczywiste na gruncie k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe i znaczny czas opóźnienia w rozpatrzeniu odwołania, Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. Grzywna jest środkiem mającym służyć mobilizacji organu do podejmowania wymaganych prawem działań. W ocenie Sądu, wymierzona grzywna spełni swoją rolę i skłoni organ do właściwego procedowania. Jednocześnie, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (v. wyrok NSA z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17, wyrok NSA z 29 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1615/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się też, że podobnie jak w przypadku grzywny, jej celem jest również zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy. Suma pieniężna pełni również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie (v. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17, wyrok NSA z 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1189/17, wyrok NSA z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/16, wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3800/18, orzeczenia. nsa.gov.pl). Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu - bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt III OSK 211/25 (publik. orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zgodnie z którym, suma, chociaż ma częściowo charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę, przewidziana w art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z późn.zm.), wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje także zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 maja 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 1224/19), nie stanowi jednak odszkodowania. W sprawie niniejszej, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze. Skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji na okoliczność przyznania mu sumy pieniężnej. Nie wykazał, że zastosowanie tego środka prawnego jest uzasadnione dotyczącymi jego osoby względami materialnoprawnymi pozostającymi bezpośrednio w związku z rozpatrywaną sprawą. Skarżący odwoływał się do faktu przymusowego zwolnienia go ze służby w Policji i w tym kontekście upatrywał "działania na jego szkodę" przez organ Policji w postaci utraty co najmniej 40% uposażenia i wynikających z tego problemów finansowych. Niniejsza sprawa nie dotyczy jednak zwolnienia skarżącego ze służby, ani też "zadośćuczynienia" za podjęcie przez organ Policji rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Tego rodzaju argumentacja nie jest zatem wystarczająca dla przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów dojazdu do Sądu, celem zapoznania się z aktami sprawy. Za niezbędne w rozumieniu art. 205 § 1 p.p.s.a. uznaje się tylko koszty przejazdu strony związane ze stawiennictwem na rozprawie. Nie mogą za niezbędne być uznane przejazdy wiążące się jedynie z chęcią zapoznania się strony z aktami sprawy, bowiem strona informowana jest o wszelkich czynnościach procesowych podejmowanych przez pozostałych uczestników postępowania, w szczególności doręczane są jej wszystkie odpisy pism składanych do akt sprawy.