II SAB/Wa 635/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Danuta Kania, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi H. N. na bezczynność Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. 1. zobowiązuje Polską Spółkę Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku skarżącej H. N. z dnia [...] października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz skarżącej H. N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] października 2013 r. zatytułowanym "wezwanie do zawarcia umowy, wezwanie przedsądowe do zapłaty wraz z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej" H.N. zwróciła się do Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń gazowniczych usytuowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...], obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], nr księgi wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. IV Wydział Ksiąg Wieczystych, w tym innych dokumentów techniczno-prawnych. Spółka pismem z dnia [...] listopada 2013 r. poinformowała wnioskodawczynię, że po skompletowaniu niezbędnych danych zostanie udzielona odpowiedź merytoryczna w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. H.N. ponownie wystąpiła do Spółki z prośbą o realizację wniosku z dnia [...] października 2013 r. W odpowiedzi na powyższe, Spółka pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformowała wnioskodawczynię, że posiada następującą dokumentację, tj.: decyzję pozwolenie na budowę z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...], dokument PT przekazania środka trwałego, listę odbiorców gazu [...] etap III wyrażających zgodę na przeprowadzenie sieci gazowej bez jakichkolwiek roszczeń, umowę darowizny zawartą pomiędzy ZG a Społecznym Komitetem z dnia [...] listopada 1994 r., pełnomocnictwo do zawarcia umowy darowizny przez Społeczny Komitet Gazyfikacyjny wraz z listą osób objętych gazyfikacją. Wyjaśniła, że z powyższymi dokumentami strona może zapoznać się w siedzibie Zakładu po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. W skardze z dnia [...] sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H.N. zarzuciła Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2013 r. W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie bezczynności wymienionej Spółki oraz zobowiązanie do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaznaczyła, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że przedsiębiorstwo gazownicze jest zobowiązane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazowniczych. Stwierdziła, że dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, a zatem są zadaniami publicznymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnosząca skargę wskazała, że Spółka ograniczając prawo strony do udostępnienia informacji publicznej poprzez wprowadzenie warunku osobistego stawiennictwa w siedzibie naruszyła przepisy ustawy o udostępnieniu informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie skargi. Stwierdziła, że skoro poinformowała skarżącą przy piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. o rodzaju posiadanych dokumentów oraz umożliwiła jej osobiste zapoznanie się z nimi po uzgodnieniu wcześniejszego terminu nie pozostaje w bezczynności. Pismem z dnia [...] września 2014 r. Spółka oświadczyła, że nie doręczyła stronie skarżącej dokumentów wskazanych w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r., a jedynie udzieliła informacji dotyczących podstaw prawnych wybudowania sieci gazowej na nieruchomościach, będących jej własnością wyjaśniając o możliwości osobistego zapoznania się. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze, informując, że Spółka pozostaje w bezczynności, bowiem jak wynika z dotychczasowej korespondencji posiada żądaną dokumentację, ale udostępni ją jedynie do wglądu mimo wyraźnego wskazania, iż oczekiwaną formą i sposobem jej udzielenia jest przesłanie kserokopii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. Zgodnie z art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Z tego względu, należało uznać, że żądana przez skarżącą informacja w postaci kserokopii wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów techniczno-prawnych dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń gazowniczych usytuowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] w miejscowości [...], których jest właścicielem, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że skarżąca wystąpiła z roszczeniami cywilnymi wobec Spółki w związku z bezumownym korzystaniem przez nią z przedmiotowej nieruchomości, a zatem w indywidualnej sprawie, a nie w interesie publicznym. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić należy, że to wnioskodawczyni decyduje o tym, od którego z ewentualnych dysponentów informacji publicznej chciałaby ją uzyskać. Jedynie istnienie innej regulacji, której przepisy pozwalałyby na uzyskanie objętych wnioskiem dokumentów, wyłączyłoby tryb wynikający z u.d.i.p., a sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Samo bowiem formułowanie indywidualnych roszczeń cywilnoprawnych przez skarżącą wobec Spółki i podejmowanie prób negocjacji w tym względzie nie wyłącza możliwości domagania się udostępnienia kserokopii wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń gazowniczych usytuowanych na ww. działkach w trybie u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1966/13, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Biorąc powyższe pod uwagę Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą W. jest zobowiązana do rozpoznania przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zauważyć należy, że działalność Spółki obejmuje m. in. poszukiwania i eksploatację złóż gazu ziemnego, ropy naftowej oraz import, magazynowanie, obrót oraz dystrybucję paliw gazowych i płynnych. Zgodnie z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z uwagi na wagę i zakres zadań wykonywanych przez Spółkę, a przede wszystkim obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu oraz mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 6 pkt 2 ustawy, jest ona jednostką organizacyjną użyteczności publicznej, wykonującą zadania publiczne w rozumieniu powołanego art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wobec czego podlega regulacjom tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10). Spełniona zatem została zarówno przesłanka podmiotowa, jak i przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Spółka na dzień wniesienia skargi nie udzieliła H.N. żądanej informacji w zakresie udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji i innych dokumentów techniczno-prawnych, stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń gazowniczych usytuowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] w miejscowości [...], a zatem pozostaje w bezczynności. Nie można bowiem uznać, że pismo Zastępcy Dyrektora ds. Dystrybucji Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w T. z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym poinformowano skarżącą, że Spółka znajduje się w posiadaniu dokumentów i mogą one zostać udostępnione w siedzibie Zakładu po wcześniejszym uzgodnieniu terminu, stanowiło realizację wniosku H.N. o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie została ona przesłana skarżącej w żądanej formie. Zgodnie z powołanym przepisem art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Skoro zatem skarżąca wyraźnie określiła we wniosku, że żąda udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń gazowniczych, usytuowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] i [...] w miejscowości [...], w tym innych dokumentów techniczno-prawnych, to obowiązkiem Spółki było udzielenie informacji w żądanej formie, czyli poprzez doręczenie kserokopii wskazanych w piśmie Spółki z dnia [...] stycznia 2014 r. znajdujących się w jej posiadaniu dokumentów. Należy stwierdzić, że udostępnienie wyłącznie informacji dotyczących podstaw prawnych wybudowania sieci gazowej na nieruchomościach, będących jej własnością z informacją o możliwości osobistego zapoznania się nie czyniło zadość żądaniu skarżącej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.