II SAB/Wa 636/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącej D. W. z dnia [...] lipca 2021 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącej D.W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie w sprawie zainicjowała D.W. wnioskiem przesłanym w dniu 18 lipca 2021 r. drogą e-mailową na adres: [...] którym zwróciła się do Prezesa Sądu Rejonowego (...) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości postanowień w Sądzie Rejonowym w [...] jaką wydał sędzia P. D. w 2021, 2020, 2019 dotyczących zażaleń na decyzje prokuratury na odmowę wszczęcia postępowania, zażaleń na umorzenie postępowania przez prokuraturę w rozbiciu na lata oraz ilości wydanych postanowień oddalających zażalenia skarżących w roku 2021 - do dnia 15 lipca 2021 r., w całym roku 2020 i w całym roku 2019. Prezes Sądu Rejonowego (...) pismem z dnia 28 lipca 2021 r. Nr Prez. [...] udzielił skarżącej odpowiedzi, iż przedmiotowa informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej gdyż nie odnosi do "sprawy publicznej". Skarżąca w piśmie została poinformowana, iż w przypadku żądania informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, lecz jedynie zawiadamia pisemnie wnoszącego. W odpowiedzi na pismo Prezesa Sądu Rejonowego (...) skarżąca w dniu 29 lipca 2021 r. przesłała drogą e-mailową wniosek ponawiający zapytanie o udzielenie informacji w przedmiocie ilości postanowień w Sądzie Rejonowym (...) jaką wydał sędzia P. D. w 2021, 2020, 2019 dotyczących zażaleń na decyzje prokuratury na odmowę wszczęcia postępowania, zażaleń na umorzenie postępowania przez prokuraturę w rozbiciu na lata oraz ilości wydanych postanowień oddalających zażalenia skarżących w roku 2021 - do dnia 15 lipca 2021r., w całym roku 2020 i w całym roku 2019. We wniosku zwróciła się o udzielenie odpowiedzi w trybie zwykłym jako zapytanie do instytucji publicznej jaką jest sąd rejonowy oraz w przypadku odmowy udzielenia odpowiedzi podania podstawy prawnej odmowy udzielenia informacji o pracy sędziego P. D.. Pismem z dnia 04 sierpnia 2021 r. Nr Prez. [...] została skarżącej udzielona odpowiedź, iż Prezes Sądu Rejonowego (...) podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 28 lipca 2021 r., iż informacja, o którą zabiega skarżąca nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej gdyż nie odnosi do "sprawy publicznej". W odpowiedzi na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w (...) w dniu 5 sierpnia 2021 r. skarżąca przesłała drogą e-mailową wniosek z prośbą o udostępnienie informacji w drodze informacji ogólnej dotyczącej funkcjonowania pracy sądu. W piśmie skarżąca podniosła, iż jeżeli prezes sądu nie chce udostępnić informacji, o które występuje w drodze zapytania publicznego wnosi o wskazanie drogi urzędowej celem pozyskania informacji o które wnosi jak również podania podstawy prawnej odmowy ich udostępnienia. W odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia 5 sierpnia 2021 r. Prezes Sądu Rejonowego (...) w piśmie z dnia 09 sierpnia 2021 r. poinformował, iż udzielił skarżącej pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na jej wcześniejsze wnioski jak również, że została poinformowana, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej w związku z powyższym wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej i w tej sytuacji nie mają zastosowania przepisy o odmowie udostępnienia informacji publicznej a więc nie stosuje się formy decyzji administracyjnej a jedynie informuje się wnioskodawcę o niniejszym fakcie w zwykłej formie korespondencyjnej. Ponadto skarżąca została poinformowana, iż nie istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. D. W. wywiodła do tut. Sądu skargę na przewlekłość organu w rozpoznaniu jej wniosku i zwróciła się do Sądu o: 1. stwierdzenie rażącej przewlekłości postępowania - bezczynności w udzieleniu informacji publicznej dotyczącej ilości rozpatrywanych spraw wynikających z kodeksu postępowania karnego prowadzonych przez sędziego Sądu Rejonowego (...) SSR P. D.; 2. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.; 3. zobowiązanie Prezesa Sadu Rejonowego (...) do rozpatrzenia przesłanego wniosku z dnia 18 lipca 2021r drogą mailową w terminie 7 dni od dnia wydania wyroku; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność przewlekłości postępowania z wysłanego dokumentu z dnia 18 lipca 2021 r. oraz z dnia 15 sierpnia 2021r drogą mailową dotyczącego zapytania o dostęp do informacji publicznej w sprawie statystyki przeprowadzonych spraw sądowych z wydziału karnego oraz zapadłych postanowień wydanych przez w/w sędziego bez odnoszenia się do danych wrażliwych. 5. Przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, która w przypadku stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjnego, w ocenie skarżącej winna opiewać na kwotę 2 000 zł zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 6 września 2001 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w okresie ostatnich 5 lat w tutejszym Sądzie toczyły się sprawy w przedmiocie zażalenia skarżącej na postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia/śledztwa przez prokuraturę, których sędzią referentem był SSR P. D. (1. sprawa o sygn. (...) w przedmiocie zażalenia D. W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sygn. akt (...) sprawa o sygn. (...) w przedmiocie zażalenia D. W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie (...) sprawa o sygn. (...) w przedmiocie zażalenia D. W. na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie (...) sprawa o sygn. (...) w przedmiocie zażalenia D. W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie (...)). We wszystkich wskazanych powyżej sprawach SSR P. D. wydał postanowienia nieuwzględniające zażalenia p. D. W. oraz utrzymujące w mocy postanowienia prokuratury. W ocenie Prezesa Sądu Rejonowego (...) skarżąca jako osoba niezadowolona z rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniach karnych wnosząc o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej chciała uzyskać informacje jedynie w celu zaspokojenia swoich indywidualnych, prywatnych potrzeb, tj. w celach innych niż wskazywane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem organu powyższe stanowi nadużycie prawa do uzyskania informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacji o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 u.d.i.p., rozpatrując wniosek skarżącego, mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 u.d.i.p.), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na błędne zakwalifikowanie żądanej informacji jako nie posiadającej przymiotu informacji publicznej, lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy informacje żądane we wniosku strony posiadają charakter informacji publicznej, i czy informacje te zostały udostępnione wnioskodawcy w prawem zakreślonym terminie. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jest organem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie. Zdaniem tut. Sądu również sporne treści oznaczone we wniosku strony, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o działalności organów władzy publicznej, można zakwalifikować jako informację publiczną. Żądanie strony dotyczyło przecież informacji o charakterze czysto statystycznym. Takie informacje, obrazują zaś w pewnym zakresie to, jak działa organ zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Należy zaś pamiętać o tym, że nauka prawa jak i judykatura, opowiada się przecież za szerokim rozumieniem pojęcia informacji publicznej. W ocenie tut. Sądu organ nie wykazał tez tego, by przedmiotowy wniosek dotyczył osobistych interesów wnioskodawczyni. Taka konkluzja nie wynika per se z faktu zbieżności przedmiotu wniosku z materią czterech spraw w których skarżąca była stroną. Pytany podmiot nie wywodzi przecież, by zakres przedmiotowy wniosku ograniczał się wyłącznie do owych czterech spraw. Tłumaczenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę mogłoby ewentualnie stanowić motyw dla braku stwierdzeni występowania w sprawie szczególnego interesu publicznego po stronie skarżącej, dla udostępnienia jej informacji przetworzonej. Taką argumentacją organ nie posługiwał się jednak w sprawie gdyż nie odmówił decyzją udostępnienia żądanej informacji z uwagi na fakt zakwalifikowania spornych danych jako informacji przetworzonej. W świetle powyższego jako zasadna jawiła się konkluzja skarżącej, iż organ dopuścił się przewlekłego procedowania w zakresie rozpoznania żądania wnioskodawczyni. Nie udostępnił bowiem spornych danych błędnie kwalifikując je jako nie posiadających waloru informacji publicznej, ani nie odmówił decyzją udostępnienia np. przetworzonej informacji publicznej. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt.1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Tut. Sąd doszedł zaś do przekonania, iż stwierdzona przewlekłość, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art.149 § 1a P.p.s.a. Organ reagował na wniosek strony bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe procedowanie spowodowane było zaś wyłącznie niewłaściwą interpretacją faktyczną i prawną. Nie wynikała natomiast ze złej woli organu czy chęci ukrycia pewnych danych. Stąd też tut. Sąd nie uwzględnił żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej i żądanie to oddalił w trybie art.151 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 P.p.s.a.