II SAB/Wa 642/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-29
Skład orzekający: Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, w tym zażalenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, takich jak zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie jedynie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bez wcześniejszego zażalenia do organu wyższego stopnia, nie spełnia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, co skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
T. L., przebywający w areszcie śledczym, wielokrotnie zwracał się do Prezydenta Miasta P. z prośbą o umożliwienie rozpoczęcia procedury kwalifikującej go do wpisania na listę osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Organ konsekwentnie odmawiał, informując o braku wolnych zasobów lokalowych i priorytetach w przydzielaniu mieszkań. Po kolejnych pismach i wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które nie przyniosły rezultatu, T. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę. Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przebywając w Areszcie Śledczym [...] w W., T. L. zwrócił się pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w P. z prośbą o nadesłanie formularzy niezbędnych do rozpoczęcia starań o przyznanie lokalu z zasobów miasta, uzasadniając to okolicznością, iż po opuszczeniu aresztu nie będzie miał miejsca zamieszkania. Wobec braku odpowiedzi na powyższe pismo, T. L. ponowił swoją prośbę w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. W odpowiedzi otrzymał on pismo nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym został poinformowany, że w chwili obecnej miasto P. nie posiada wolnych zasobów lokalowych, a w pierwszej kolejności musi zaspokajać potrzeby osób, które utraciły mieszkania w wyniku katastrof naturalnych lub budowlanych, a także osób z wyrokami eksmisyjnymi uprawnionych do lokalu socjalnego. Ponadto obecnie miasto rozpatruje ok. 300 wniosków o przyznanie lokalu mieszkalnego.
Skarżący zwrócił się ponownie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. o nadesłanie formularzy niezbędnych do rozpoczęcia starań o przyznanie lokalu mieszkalnego. Argumentował, że on również znajduje się w ciężkiej sytuacji mieszkaniowej, albowiem po opuszczeniu aresztu nie ma dokąd pójść. Ponadto wskazał, ze nie domaga się natychmiastowego przyznania lokalu mieszkalnego, lecz jedynie umożliwienia wszczęcia procedury kwalifikującej go do wpisania na listę osób oczekujących, z uwagi na fakt przebywania w jednostce penitencjarnej.
W odpowiedzi skarżący otrzymał pismo z dnia [...] lipca 2012 r., w którym ponownie został poinformowany o braku wolnych zasobów lokalowych w P. oraz o konieczności zapewnienia lokalu w pierwszej kolejności osobom wykwaterowanym oraz z uprawnieniami do lokali socjalnych. W związku z powyższym brak jest możliwości uzyskania lokalu przez skarżącego.
Skarżący wysłał do Urzędu Miasta w P. własnoręczne oświadczenie dotyczące sytuacji majątkowej i osobistej, datowane na dzień [...] grudnia 2012 r. i ponownie otrzymał odpowiedź o braku możliwości uzyskania mieszkania (pismo z dnia [...] stycznia 2013 r.).
Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku wymiany korespondencji z dni [...] marca i [...] marca 2013 r.
W dniu [...] maja 2013 r. skarżący wystosował do Prezydenta miasta P. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zakwalifikowania skarżącego, jako mieszkańca gminy P. do zwarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. W odpowiedzi uzyskał pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. w którym Prezydenta miasta P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W tej sytuacji T. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zobowiązanie Prezydenta miasta P. do zakwalifikowania skarżącego na listę osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i argumentując, że nie domaga się on natychmiastowego przyznania mieszkania, a jedynie przyjęcia i rozpatrzenia wniosku na ogólnych zasadach. Zaznaczył, że swoim postępowaniem Prezydent miasta wyklucza go ze społeczeństwa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta P. poinformował, że sytuacja w gminie nie zmieniał się i w dalszym ciągu brak jest wolnych lokali mieszkalnych. Podkreślono, że skarżący był informowany o tym w kolejnych pismach. Ponadto wskazano, że na najbliższym posiedzeniu Społecznej Komisji Mieszkaniowej zostanie rozpatrzony wniosek skarżącego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1413/13 skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania pełnomocnika z urzędu, uzasadniając to przebywaniem skarżącego w Areszcie Śledczym oraz brakiem jakiekolwiek majątku pozwalającego na uiszczenie kosztów sądowych lub opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.
Pełnomocnik ustanowiony w sprawie, odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia [...] października 2013 r. sprecyzował w piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r., że skarga T. L. dotyczy bezczynności Prezydenta miasta P. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zakwalifikowania skarżącego do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Wobec powyższego Przewodnicząca II Wydziału Orzeczniczego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wydała w dniu 5 listopada 2013 r. zarządzenie o zarejestrowaniu sprawy pod sygnaturą II SAB/Wa 642/13, z uwagi na sprecyzowanie żądania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwana dalej p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz bezczynność organów w przypadkach określonych m.in. w pkt 1 (pkt 8), tj. bezczynność w wydaniu decyzji administracyjnej.
Przechodząc do badania dopuszczalności skargi pod względem trybu i terminu jej wniesienia Sąd zauważa, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
W niniejszej sprawie, wobec zarzutu bezczynności Prezydenta miasta P. skarżącemu przysługiwały środki przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. tj. zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W tym przypadku organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Wskazane środki prawne, tj. zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, stanowią środki zaskarżenia, w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., a więc dopiero po ich wyczerpaniu skarżący mógł skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Natomiast skarżący wniósł w sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do Prezydenta miasta P., a nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wobec powyższego nie można uznać, że wyczerpał on środki odwoławcze w postępowaniu, w konsekwencji czego skarga podlega odrzuceniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w pkt 1 sentencji.
Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240 (słownie: dwustu czterdziestu) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło