II SAB/Wa 644/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi C. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny. II SAB/Wa 644/14 UZASADNIENIE Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu 24 lipca 2013 r. wpłynęła skarga C. K., dotycząca przetwarzania jego danych osobowych przez G. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] oraz C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przy ul. [...]. Opisana powyżej skarga zainicjowała postępowanie i Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] maja 2014 r Nr [...]. Następnie Skarżący, pismem z dnia 26 maja 2014 r. (data wpływu do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych dnia 27 maja 2014 r.) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 30 lipca 2014 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo skarżącego, stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w treści którego żądał wydania decyzji administracyjnej w związku z jego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, w związku z wątpliwościami co do prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 2014 r., pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. (znak: [...]) wystąpił do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. nr [...] o złożenie wyjaśnień w związku z wątpliwościami dotyczącymi doręczenia przesyłki. W dniu 11 sierpnia 2014 r. C. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w wydaniu decyzji po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na opisany powyżej stan faktyczny stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1998 r. sygn. akt III SAB 77/98) prezentowane jest stanowisko, iż cyt.: ,,(...) z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności (...)’’. Dalej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, iż organowi nie można przypisać bezczynności, bowiem po dokonaniu rzetelnej i wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pismami z dnia [...] września 2014 r. organ poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. W pismach tych strony zostały pouczone o prawach wynikających z art. 10 i 73 k.p.a. Ponadto organ wyznaczył termin 7 dni na realizację uprawnień wynikających z w/w przepisów. W dniu 30 października 2014 r. organ nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2014 r. (Nr [...]) wraz z dowodem doręczenia przedmiotowej decyzji stronom. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod kątem bezczynności organu zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia – jak w rozpoznawanej sprawie – czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot. Zgodnie z treścią art. 12 § 1 i 2 k.p.a. i wyrażoną w tym przepisie zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie. W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Z kolei art. 36 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Przekroczenie terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a., oznacza stan bezczynności, zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadku skargi na bezczynność, w wydaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym, a w niniejszej sprawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie, określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na bezczynność bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy). W świetle powyższych uwag Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na bezczynność. W szczególności skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 lipca 2014 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po wpłynięciu do niego wniosku skarżącego z dnia 26 maja 2014 r. (data wpływu do organu dnia 27 maja 2014 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopiero dnia 8 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. nr [...] z reklamacją dotyczącą przesłanej skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Zatem już choćby tak długa reakcja organu świadczy, iż organ pozostawał w bezczynności, bowiem tak późno wysłane pismo nie wymagało zbierania jakichkolwiek dowodów, informacji, czy też innych czynności natury technicznej. Dodać również należy, że organ nie podał skarżącemu informacji w trybie art. 36 k.p.a. o nowym terminie załatwienia sprawy. Należy w tym miejscu wskazać, że po złożeniu przez skarżącego w dniu 30 lipca 2014 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a., organ całkowicie zignorował obowiązek wynikający z treści art. 37 § 2 k.p.a., tj. nie odpowiedział, czy uznaje zażalenie za uzasadnione, a jeśli tak, to nie wyznaczył dodatkowego terminu załatwienia sprawy oraz nie zarządził wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie zapobiegł, o ile byłaby taka potrzeba, podjęciu środków w zaprzestaniu naruszenia terminów załatwienia sprawy w przyszłości i nie stwierdził, czy powyższe uchybienia miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Konkluzja powyższa wynika z faktu, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest o tym jakiejkolwiek wzmianki. Wpłynięcie natomiast wezwania do usunięcia naruszenia prawa spowodowało, iż organ w dniu 8 sierpnia 2014 r. podjął działania zmierzające do ustalenia prawidłowości doręczenia Skarżącemu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Natomiast jak wskazano w stanie faktycznym sprawy, w dniu [...] października 2014 r. organ wydał decyzją Nr [...] z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i wobec powyższego należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania owego wniosku, skoro został on już rozpoznany. Celem bowiem skargi na bezczynność jest przerwanie stanu bezczynności organu i związanej z tym kompetencji Sądu do zobowiązania organu do podjęcia w zakreślonym terminie działań w sprawie. Z tego względu Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie zwolniło Sądu od wypowiedzenia się, czy bezczynność organu miała postać rażącego naruszenia prawa. Oceniając w tym zakresie postępowanie organu, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dowodzą tego działania organu, aczkolwiek zbyt wolne, ale nie zmierzające do lekceważącego traktowania skarżącego. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy bez żadnej wątpliwości można powiedzieć bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, iż naruszono prawo w sposób oczywisty. Taki stan bez wątpienia nie występuje w przedmiotowej sprawie. Tym samym nie jest zasadnym również wniosek o wymierzenie organowi grzywny.