II SAB/Wa 65/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie przekazania odwołania od decyzji postanawia - odrzucić skargę - Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, zwanego dalej Dyrektorem ZER MSWiA decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (nr ewid. [...]), na podstawie art. 24a w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz otrzymanej z IPN informacji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], od dnia [...] października 2017 r. ponownie ustalił M.W. wysokość renty rodzinnej po zmarłym renciście. Pismem z dnia 20 września 2017 r., złożonym za pośrednictwem Dyrektora ZER MSWiA, M.W. wniosła do Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych odwołanie od ww. decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 2017 r. Następnie pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. M.W. złożyła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponaglenie zarzucając Dyrektorowi ZER MSWiA nieprzekazanie odwołania do Sądu Okręgowego w [...]. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor ZER MSWiA pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. poinformował stronę, że przedmiotowe odwołanie zostanie przekazane do sądu powszechnego niezwłocznie, tj. w terminie realnym do okoliczności, uwzględniając, że do organu emerytalnego wpłynęło 25 tysięcy odwołań na decyzje wydane w związku z realizacją ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W związku z powyższym w dniu 28 grudnia 2017 r. M.W. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora ZER MSWiA polegającą na nieprzekazaniu w ustawowym terminie odwołania od decyzji organu emerytalno-rentowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty rodzinnej po zmarłym renciście do Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego przekazania powyższego odwołania do Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, jako bezzasadnej. Odnosząc się do odrzucenia skargi wskazał, że w sprawach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego przysługuje odwołanie do sądu powszechnego według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, o czym strona została prawidłowo pouczona przez organ emerytalno-rentowy. Jednocześnie podał, że w dniu 23 stycznia 2018 r. odwołanie skarżącej wraz z odpowiedzią na odwołanie i aktami rentowymi zostało przekazane do Sądu Okręgowego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W niniejszej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie M.W. przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Dyrektora ZER MSWiA w przedmiocie nieprzekazania w ustawowym terminie odwołania od decyzji organu emerytalno-rentowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości renty rodzinnej po zmarłym renciście, która została wydana na podstawie art. 24a w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, do Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści art. 15c ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6 % podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art.13b (art. 15c ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 15c ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury (renty rodzinnej) organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (art. 15c ust. 4). Zgodnie zaś z art. 24a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w przypadku renty rodzinnej przysługującej, po osobie która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Z kolei w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji, w stosunku do funkcjonariuszy m.in. Policji, organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na wniosek zainteresowanego (art. 32 ust. 3 tej ustawy). Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 32 ust. 3a ustawy). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 cyt. ustawy). Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w terminie określonym w ust. 3 (art. 32 ust. 5 ustawy). Zwrócić należy uwagę na treść przepisu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.c., który stanowi, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi. Jednocześnie, wskazać trzeba, że sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, które objęte są właściwością (kognicją) sądów powszechnych, są sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących emerytur i rent (por. art. 476 § 2 pkt 2 K.p.c.), zaś organami rentowymi są m.in. organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.). Z powyższego wynika, że zakwestionowanie prawidłowości decyzji wydanej przez organ emerytalny następuje poprzez poddanie jej kontroli sądu powszechnego. Stwierdzić należy, że zarówno w sprawach o wydanie decyzji o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak i w sprawie bezczynności organu w tym zakresie, właściwy jest sąd powszechny. Skoro zatem w tych sprawach nie jest właściwy sąd administracyjny to skarga zarzucająca organowi bezczynność w postaci zaniechania czynności procesowych zmierzających do przekazania odwołania od decyzji organu emerytalno-rentowego o ponownym ustaleniu wysokości renty rodzinnej po zmarłym renciście do sądu powszechnego podlegać musi odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.