II SAB/Wa 66/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-20
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa i czy przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku. Skarżący wskazał na trudną sytuację materialną, posiadając jedynie rentę rolniczą i zasiłek pielęgnacyjny, z których opłaca bieżące wydatki. Sąd rozpoznał wniosek, badając przesłanki zwolnienia z kosztów i przyznania pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku postanawia: przyznać S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
S. K. w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie wyznaczonym przez Sąd, wskazując, że wnosi o zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest samotny, nie posiada żadnego majątku, ale ma zapewnioną dożywotnią bezpłatną służebność mieszkania.
Oświadczył również, że jego dochód stanowi renta rolnicza w wysokości 447 zł netto miesięcznie. Wskazał też, że otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, który przeznacza na opłacenie pomocy przy pracach domowych.
Skarżący, pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. uzupełnił złożony wniosek podając, że z otrzymywanej renty opłaca energię elektryczną oraz kupuje żywność i tanie leki. W innych sprawach – np. kupno węgla na ogrzanie mieszkania - zwraca się o pomoc do opieki społecznej, którą jednak nie zawsze otrzymuje.
Do pisma skarżący załączył kopię odcinka renty za miesiąc czerwiec 2009 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na S. K. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi S. K. jest bezczynność organu w przedmiocie jego wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest bardzo trudna –jedynym stałym źródłem jego utrzymania jest renta rolnicza w kwocie 479 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł.
Z otrzymywanych środków opłaca on energię elektryczną oraz pomoc w pracach domowych, a także kupuje wyżywienie i leki. W pozostałych sprawach zwraca się o pomoc do opieki społecznej, której jednak często nie otrzymuje.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło