II SAB/Wa 66/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania wniosku S. K. z dnia [...] marca 2009 r. w terminie 30 dni od zwrotu akt po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. S. K. wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty pracowniczej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż pismem z dnia [...] listopada 2008 r. wystąpił do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rentę pracowniczą w drodze wyjątku. Pomimo upływu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku, wniosek z dnia [...] listopada 2008 r. nie został uwzględniony przez Prezesa ZUS, w związku z tym, wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty w drodze wyjątku, jednocześnie nazywając swój wniosek środkiem odwoławczym. W odpowiedzi, Prezes Rady Ministrów pismem z dnia [...] marca 2009 r. poinformował S. K. o przepisach regulujących zasady przyznawania świadczeń emerytalno – rentowych oraz pomocy socjalnej. Wskazał, iż przyznawanie tych świadczeń i naliczanie ich wysokości należy do wyłącznej właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto podniósł, iż Prezes Rady Ministrów nie jest organem odwoławczym od decyzji ZUS, a w związku z tym nie może zmieniać, uchylać jak również stwierdzać nieważności decyzji organów ZUS. S. K. pismem z dnia [...] marca 2009 r. zatytułowanym skarga wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej odpowiedzi i podtrzymał zasadność rozpoznania przez Prezesa Rady Ministrów wniosku o przyznanie renty w drodze wyjątku. Prezes Rady Ministrów, pismem z dnia [...] marca 2009 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. podkreślając, iż przepisy prawa nie upoważniają Prezesa Rady Ministrów do przyznawania świadczeń emerytalno – rentowych z ubezpieczenia społecznego. Wskazał, iż takie uprawnienia przysługują jedynie Prezesowi ZUS i Prezesowi KRUS, którzy mają prawo przyznawania emerytur i rent w drodze wyjątku. W dniu 6 kwietnia 2009 r. S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. skarżący wskazał, iż Prezes Rady Ministrów nie rozpoznał i nie przekazał wniosku z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie przyznania renty w drodze wyjątku do Prezesa ZUS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu organ podniósł, iż skarżący wniósł skargę w sprawie, której rozstrzygnięcie nie należy do kompetencji Prezesa Rady Ministrów, bowiem zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 11, poz. 74 ze zm.), organem upoważnionym do przyznawania świadczeń emerytalno – rentowych oraz ustalania ich wysokości jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w przypadku rolniczych świadczeń emerytalno – rentowych Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W związku z tym, iż Prezes Rady Ministrów nie jest właściwy dla załatwienia sprawy, pismami z dnia [...] i [...] marca 2009 r. wskazano skarżącemu organy właściwe do rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga S. K. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Należy zauważyć, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu była wynikiem zawinionej lub niezawinionej opieszałości organu, czy też spowodowana była jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że skarżący pismem z dnia [...] marca 2009 r. skierowanym do Prezesa Rady Ministrów wystąpił o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Organ zaś załatwił sprawę w formie pisma, w którym poinformował o przepisach regulujących zasady przyznawania świadczeń emerytalno – rentowych; podkreślił, iż przepisy prawa nie upoważniają Prezesa Rady Ministrów do przyznawania tego typu świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wskazał, iż takie uprawnienia przysługują jedynie Prezesowi ZUS i Prezesowi KRUS, którzy mają prawo przyznawania emerytur i rent w drodze wyjątku. W ocenie Sądu, rację ma organ podnosząc, iż skarżący wniósł skargę w sprawie, której rozstrzygnięcie nie należy do kompetencji Prezesa Rady Ministrów, jednak w takiej sytuacji, skoro wniosek został złożony to, należało rozważyć wydanie na podstawie art. 65 Kpa postanowienia o przekazaniu zgodnie z właściwością. Rację ma skarżący, wskazując w swoim piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r., iż Prezes Rady Ministrów nie przekazał wniosku z dnia [...] marca 2009 r. do Prezesa ZUS, a tym samym organ nie zakończył postępowania w sprawie, skoro takiego postanowienia nie wydał. Oznacza to, że Prezes Rady Ministrów pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy, co spowodowało uwzględnienie skargi jako uzasadnionej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.