II SAB/Wa 668/25

WyrokWSA w Warszawie2026-01-15

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Danuta Kania, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Najwyższej Izby Kontroli dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytań dotyczących struktury dokumentacji, liczby kart oraz wykazu abiturientów, uznając, że są to informacje publiczne. W pozostałym zakresie, dotyczącym pytań o oceny, opinie i motywacje, sąd stwierdził, że nie stanowią one informacji publicznej, jednakże organ dopuścił się bezczynności, pozostawiając cały wniosek bez rozpoznania zamiast poinformować o braku waloru informacji publicznej dla części pytań. Bezczynność organu nie została uznana za rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej materiałów z kontroli Instytutu Rozwoju Służb Społecznych oraz pytań o jego poprzednika. Organ częściowo odmówił udostępnienia, a częściowo udzielił odpowiedzi negatywnych. Skarżący uzupełnił wniosek, precyzując pytania dotyczące struktury dokumentacji, liczby kart, wykazu abiturientów, a także pytań o ocenę działań NIK, konfliktu interesów, zawiadomienia prokuratury, rezygnacji dyrektora, podejrzenia o obsadzanie stanowisk, przyczyn zamknięcia Instytutu oraz "dyplomów z zobowiązaniem". Organ pozostawił cały wniosek bez dalszego biegu. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania wniosku w zakresie punktu 1-3 w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdzono, że Prezes Najwyższej Izby Kontroli dopuścił się bezczynności w pozostałym zakresie; 3. stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądzono od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. O. na bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. uzupełnionego pismami z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania wniosku P. O. z dnia [...] listopada 2024 r. uzupełnionego pismami z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1-3 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezes Najwyższej Izby Kontroli dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. uzupełnionego pismami z dnia [...] grudnia 2024 r. oraz z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Najwyższej Izby Kontroli na rzecz skarżącego P. O. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi P. O. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Prezesa Najwyższej Izby Kontroli (dalej: "Prezes NIK", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., uzupełnionego pismem z dnia 2 grudnia 2024 r. oraz z dnia 4 grudnia 2024 r., o udostępnienie informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że "wnioskiem o informację publiczną" z dnia [...] listopada 2024 r. P. O. zwrócił się do Najwyższej Izby Kontroli o udostępnienie "materiałów z kontroli Instytutu [...] 2000 roku z kwietnia [...] pozycja [...], który stał się przyczynkiem do opracowania Informacji o wynikach Kontroli Funkcjonowania Resortowych Jednostek Badawczo-Rozwojowych". Nadto zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pytanie "Czy [...] poprzedniczka Instytutu również była przedmiotem odrębnego sprawdzenia...w latach 1993-1998". W odpowiedzi na powyższe, w dniu 29 listopada 2024 r., w odniesieniu do pierwszej części wniosku, organ poinformował, że żądanie udostępnienia akt kontroli jako całości nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, lecz żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Wniosek o udostępnienie całości akt sprawy nie może zostać uwzględniony. Wnioskodawca domagający się udostepnienia informacji publicznej powinien doprecyzować o jaki rodzaj informacji chodzi. Organ zaznaczył również, że po zakończeniu kontroli zgromadzone w jej toku akta kontroli lub poszczególne dokumenty wchodzące w ich skład, mogą być udostępnione za zgodą Prezesa NIK. Odnośnie drugiej części wniosku organ poinformował, że działalność Centrum Rozwoju Służb Społecznych nie podlegała kontroli Najwyższej Izby Kontroli w latach 1993-1998. Pismem z dnia 2 grudnia 2024 r., uzupełnionym w dniu 4 grudnia 2024 r., Skarżący, w nawiązaniu do wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., poinformował organ, że "obiektem zainteresowania jest jedynie część dotycząca funkcjonowania Instytutu Rozwoju Służb Społecznych". W związku z tym zwrócił się o "wstępne określenie": "1) z jakich części składa się dokumentacja dotycząca tego podmiotu, 2) ile kart zawiera rzeczona dokumentacja. Jak wiadomo Instytut był dwukrotnie kontrolowany przez NIK raz w 2000 roku drugi raz w 2016. Obie kontrole wypadły negatywnie. Wcześniej protoplastą I[...] byle [...] do 1998, o którym piszecie że nie była przeprowadzana żadna kontrola..., 3) interesującym zakresem jest wykaz abiturientów instytutu, który powinien znajdować się w aktach, 4) interesującym zagadnieniem jest też forma przedsięwziętych czynności NIK wobec stwierdzenia niezgodnego z prawem powołania jednostki by określić w jakim zakresie powołanie jednostki było bezprawne o co za tym idzie czy istniała konieczność podważenia dyplomów nadanych przez jednostkę niezgodnie z prawem powołaną, 5) w jakim zakresie wpływ powołania Instytutu przez Ministra i jednoczesnego zasiadania tego Ministra w organach Instytutu kłóciło się z faktem nie pozostawania w konflikcie interesów przez co wszelkie interwencje NIK zmierzające do weryfikacji zasadności powołania I[...] spełzły na niczym, jak opisuje to NIK. W raporcie dotyczącym I[...] ...NIK pisze... Krytycznie należy ocenić sposób powołania i dotychczasową działalność Instytutu [...] w [...] (I[...]) utworzonego w 1998 r. przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Powołania Instytutu dokonano niezgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 ustawy o jbr, tj. bez uzgodnienia z Ministrem Nauki, Przewodniczącym Komitetu Badań Naukowych oraz Ministrem Finansów. W kwietniu 1999 r. urząd KBN zwrócił się do Ministerstwa o podjęcie, w związku z naruszeniem art. 6 ust. 2 ustawy o jbr, czynności zmierzających do wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie wpisu Instytutu do rejestru sądowego. Żadne działania w tej sprawie nie zostały jednak dotychczas podjęte. Od czasu utworzenia Instytut nie prowadził żadnych badań naukowych ani prac badawczo-rozwojowych, a podstawowym przedmiotem jego działalności było organizowanie i prowadzenie szkoleń. Głównymi źródłami przychodów Instytutu (w 1998 r. 95%, a w I półroczu 1999 r. 80% przychodów ogółem) były środki finansowe uzyskane z wynajmowania bazy hotelowo-szkoleniowej. Rada Naukowa Instytutu nie realizowała swoich obowiązków wynikających z przepisów art. 24 ustawy o jbr oraz postanowień statutu Instytutu dotyczących ustalania perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej, opiniowania kierunkowych planów tematycznych. 6) czy przy pierwotnie i wtórnie negatywnej ocenie zasadnym było skierowanie w formie zawiadomienia do Prokuratury wątpliwości z tym związanych ...czy istnieje dokument to potwierdzający..., 7) ciekawym zagadnieniem jest również fakt, że nikt nie chciał po byłej minister prowadzić dalej Instytutu a S. K. odszedł z funkcji dyrektora powodując niechęć u pozostałych w obejmowaniu problematycznego Instytutu - rezygnacja. Czy świadomość z tym związana nie zrodziła w NIK wątpliwości co do odbioru formy działalności..., 8) czy forma prowadzenia Instytutu nie stwarzała wiarygodnego podejrzenia o kształt rzeczywistego kierunku podejmowania działań zmierzających jedynie do obsadzenia wskazaną kadrą instytucji pomocy społecznej i forma Instytutu stanowiła tak naprawdę przykrywkę dla podejmowania kroków w kierunku nominacji wygodnych sobie osób będących dysponentami i jednocześnie sprawującymi nadzór nad poprawnością wydatkowania środków publicznych. I jeszcze dwa pytania... 9) czy i w jakim zakresie rezultaty kontroli były powodem pospiesznego zamknięcia Instytutu co potwierdza pismo nakazujące bez stosownej opinii wydziału prawnego zamykanie jednostki..., 10) czy tym przemyślnym charakterystycznym sposobem "dyplomy z zobowiązaniem" [...] zaprogramowała na długie lata strukturę zwaną Ponoć Społeczną...". Pismem z dnia 18 grudnia 2024 r. organ - wobec, jak wskazał, niejasności wniosku, które uniemożliwiają załatwienie sprawy - zwrócił się do Skarżącego o doprecyzowanie wniosku, tj. wskazanie informacji publicznej, która ma być udostępniona, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez nadawania mu dalszego biegu. Pismem z dnia 19 grudnia 2024 r. Skarżący podniósł, że termin zakreślony przez organ do doprecyzowania wniosku powinien liczyć 14 dni. Nadto wskazał, że zakres wniosku "sformułowany w czytelnych punktach nie stwarza w niczyim odbiorze wrażenia nieprecyzyjnego gdy odnosi się do skonkretyzowanych wystąpień kontrolnych". Oświadczył, że "wstępnie wnioskuje o zakres wyrażony w piśmie z dnia 2 grudnia 2024 r. i rozszerzająco w dniu 4 grudnia 2024 r. przy czym wniosek z dnia 2 grudnia 2024 r. jest clue zagadnienia". Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. Skarżący podtrzymał wniosek wskazując m.in. "Popieram (...) konieczność wnikliwego przeanalizowania działalności I[...] pod kątem charakterystycznego obstawiania wyedukowaną przez siebie w specyficzny sposób kadrą jednostek pomocy społecznej jak również udostępnienia zgodnie z wnioskiem z dnia 2 grudnia 2024 r. niezbędnej dokumentacji". W piśmie z dnia 3 stycznia 2025 r. organ poinformował Skarżącego, że pozostawia jego wniosek bez nadawania mu dalszego biegu. Jednocześnie wskazał, że problematyka podniesiona przez Skarżącego znajdowała się w obszarze zainteresowania NIK, czego przykładem były przeprowadzone przez NIK kontrole nr [...] pn. "Funkcjonowanie resortowych jednostek badawczo-rozwojowych" oraz nr [...] pn. "Działalność Instytutu [...] w latach 2014-2016". Informacja o wynikach kontroli z 1999 r. została opublikowana na stronie: www.[...], natomiast wystąpienie pokontrolne z kontroli z 2016 r. znajduje się na stronie: www.[...]. Zgłoszona przez Skarżącego sprawa została potraktowana z należytą starannością. Każdy sygnał, który wskazuje na potencjalne nieprawidłowości w funkcjonowaniu państwa, pomaga określić Izbie obszary, w których istnieje ryzyko wystąpienia problemu i może zostać ewentualnie wykorzystany w działalności analitycznej NIK, w granicach jej ustawowych uprawnień. Pismem z dnia 5 stycznia 2025 r., uzupełnionym pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2025 r. P. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. uzupełniony pismem z dnia 2 grudnia 2024r. oraz z dnia 4 grudnia 2024 r. (jako zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej Skarżący wskazał załączniki do pisma procesowego nr [...], [...], [...]). W odpowiedzi na skargę Prezes NIK wniósł o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu. NIK odpowiadała bowiem bez zbędnej zwłoki na pytania Skarżącego i wyjaśniła, że w związku z brakiem uzupełnienia wniosku nie było możliwości jego dalszego procedowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawach o udostępnienie informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle tego przepisu Prezes Najwyższej Izby Kontroli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niemniej jednak w jego zakres przedmiotowy wpisuje się przejaw działalności organów władzy publicznej oraz podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących mieniem publicznym, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. "Informacją publiczną" jest zatem każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania i cele publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Walor "publiczny" należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów realizujących określone zadania i cele publiczne. Rodzaje informacji publicznej ustawodawca określił w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p.), o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Zwrot "w szczególności" wskazuje bezpośrednio, że katalog objęty ww. przepisem nie ma charakteru zamkniętego, a stanowi jedynie przykładowe wyliczenie, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p., stanowi informację publiczną (T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Wyd. LexisNexis, 2002 r., s. 136 i nast.; M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej, Toruń 2002, s. 25 i nast.). W świetle powyższego informacje będące przedmiotem pytań Skarżącego wymienionych w punktach 1, 2, 3 zawartych w piśmie z dnia 2 grudnia 2024 r. (które to pismo stanowi uzupełnienie wniosku Skarżącego z dnia 18 listopada 2024 r.), są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczą bowiem informacji o tym: 1) z jakich części składa się dokumentacja dotycząca wskazanego podmiotu, tj. dokumentacja z kontroli Instytutu [...] z 2000 r. nr [...] pozycja [...] (punkt 1 pisma z dnia [...] grudnia 2024 r.), 2) ile kart zawiera rzeczona dokumentacja, tj. dokumentacja z kontroli Instytutu [...] z 2000 r. nr [...] pozycja [...] (punkt 2 pisma z dnia [...]grudnia 2024 r.), a także informacji w postaci: 3) wykazu abiturientów Instytutu, "który powinien znajdować się w aktach" (punkt 3 pisma z dnia [...] grudnia 2024 r.), Informacje, których w ramach ww. pytań domaga się Skarżący, odwołując się do kontroli przeprowadzonej względem Instytutu [...], dotyczą sfery faktów czy też stanu wiedzy organu na dzień złożenia wniosku. Organ powinien zatem rozpoznać wniosek w powyższym zakresie zgodnie z przepisami określonymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wskazać należy, że rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez: - udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sytuacji, gdy organ żądaną informację publiczną posiada (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); - wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przypadku stwierdzenia przez organ ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź w przypadku stwierdzenia, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); - poinformowanie wnioskodawcy w formie zwykłego pisma, że organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformowanie, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jednak przysługuje inny tryb dostępu do tej informacji - na podstawie odrębnych regulacji ustawowych (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); - poinformowanie wnioskodawcy w formie zwykłego pisma, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Wskazać przy tym należy, że zgodnie art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przenosząc powyższe uwagi na stan sprawy wskazać należy, że 14-dniowy termin udzielenia odpowiedzi na wniosek Skarżącego upływał w dniu 18 grudnia 2024r. (przyjmując za organem, że termin ten rozpoczął swój bieg w dniu 4 grudnia 2024 r., tj. w dacie wpływu pisma z tej samej daty, stanowiącego kontynuację - uzupełnienie - wniosku z dnia 18 listopada 2024 r.). Z akt sprawy nie wynika, aby organ udzielił odpowiedzi na wniosek (w części dotyczącej punktów 1, 2 i 3) w sposób powyżej określony. Zarzut bezczynności organu w omawianym zakresie jest zatem uzasadniony. Odnośnie pozostawienia wniosku Skarżącego "bez nadawania mu dalszego biegu" wskazać należy, że art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", przewiduje instytucję "pozostawienia podania bez rozpoznania". Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Rzecz jednak w tym, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, za wyjątkiem sytuacji, w której organ prowadzi postępowanie w kierunku wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2024/21 (publ. CBOSA) "ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. oznacza, że postępowanie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest, co do zasady, postępowaniem odformalizowanym. K.p.a. ma zastosowanie w przypadku, w którym organ zmierza do wydania decyzji, wówczas jego przepisy znajdą zastosowanie także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W orzecznictwie sądowym trafnie przyjęto, że treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz do decyzji o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., należy odczytywać przyjmując, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ jest związany wszystkimi przepisami k.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 u.d.i.p. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 873/15; z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2534/16; z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17; z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 430/17; z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 758/16, z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 2957/17)". Uwzględniając powyższe Sąd zobowiązał Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., uzupełnionego wnioskiem z dnia 2 grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie pytań nr 1, 2 i 3 w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odnośnie pozostałej części wniosku, tj. odnośnie pytań nr 4, 5, 6, 7, 8 zawartych w piśmie z dnia 2 grudnia 2024 r. oraz pytań nr 9 i 10 zawartych w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. (które to pisma stanowią uzupełnienie wniosku z dnia [...] listopada 2025 r.) Sąd stwierdził, że nie dotyczą one informacji mających walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Pytanie w pkt 4 sformułowane w następujący sposób: "interesującym zagadnieniem jest też forma przedsięwziętych czynności NIK wobec stwierdzenia niezgodnego z prawem powołania jednostki by określić w jakim zakresie powołanie jednostki było bezprawne o co za tym idzie czy istniała konieczność podważenia dyplomów nadanych przez jednostkę niezgodnie z prawem powołaną" jest niezrozumiała, niejasna. Z jego treści nie wynika jakich konkretnie informacji na temat "czynności NIK" żąda Skarżący. Z kolei pytania o to: 5) "w jakim zakresie wpływ powołania Instytutu przez Ministra i jednoczesnego zasiadania tego Ministra w organach Instytutu kłóciło się z faktem nie pozostawania w konflikcie interesów (...)", 6) "czy przy pierwotnie i wtórnie negatywnej ocenie zasadnym było skierowanie w formie zawiadomienia do Prokuratury wątpliwości z tym związanych ...czy istnieje dokument to potwierdzający...", 7) "ciekawym zagadnieniem jest również fakt, że nikt nie chciał po byłej minister prowadzić dalej Instytutu a S. K. odszedł z funkcji dyrektora powodując niechęć u pozostałych w obejmowaniu problematycznego Instytutu - rezygnacja. Czy świadomość z tym związana nie zrodziła w NIK wątpliwości co do odbioru formy działalności...", 8) "czy forma prowadzenia Instytutu nie stwarzała wiarygodnego podejrzenia o kształt rzeczywistego kierunku podejmowania działań zmierzających jedynie do obsadzenia wskazaną kadrą instytucji pomocy społecznej i forma Instytutu stanowiła tak naprawdę przykrywkę dla podejmowania kroków w kierunku nominacji wygodnych sobie osób będących dysponentami i jednocześnie sprawującymi nadzór nad poprawnością wydatkowania środków publicznych", 9) "czy i w jakim zakresie rezultaty kontroli były powodem pospiesznego zamknięcia Instytutu co potwierdza pismo nakazujące bez stosownej opinii wydziału prawnego zamykanie jednostki...", 10) czy tym przemyślnym charakterystycznym sposobem "dyplomy z zobowiązaniem" [...] zaprogramowała na długie lata strukturę zwaną Ponoć Społeczną...", nie dotyczą informacji o faktach, czy też o stanie określonych zjawisk, lecz dotyczą ocen, opinii, rozważań, istnienia bądź nieistnienia wątpliwości organu co do zdarzeń wskazywanych przez Skarżącego. Podkreślić należy, że informację publiczną stanowią wyłącznie dane obiektywne lub fakty, a nie kwestie ocenne czy postulatywne (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; publ. CBOSA). Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów bądź stanu określonych zjawisk istniejących w chwili udzielenia informacji, a nie do sfery ocen, odczuć, podejrzeń czy wątpliwości. Zatem wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej może być pytanie o fakty - o stan rzeczy aktualny na dzień udzielenia odpowiedzi, w szczególności o "sprawy publiczne" wymienione w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskodawca nie może natomiast oczekiwać od organu dokonania interpretacji określonych zdarzeń, oceny tychże zdarzeń, czy też oceny motywów postępowania określonych podmiotów, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem powołując się na określone zdarzenia i sytuacje stawia pytania nie o fakty, lecz o oceny, odczucia czy motywacje związane z tymi zdarzeniami (sytuacjami). Jak już wyżej wskazano, w przypadku gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ powinien poinformować wnioskodawcę o tym fakcie, oraz o tym, że wniosek nie podlega rozpoznaniu w trybie u.d.i.p. Analogicznie organ powinien postąpić w przypadku, gdy z treści wniosku (poszczególnych pytań wniosku) nie wynika jakiej konkretnie informacji domaga się wnioskodawca. W niniejszej sprawie organ nie dokonał kwalifikacji wniosku Skarżącego (nie ocenił, czy poszczególne punkty wniosku dotyczą informacji publicznej, czy też nie) i nie poinformował, że wniosek (w omawianej części) nie podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy u.d.i.p., lecz pozostawił wniosek w całości "bez nadania dalszego biegu", czego nie przewiduje u.d.i.p. Zatem organ nie rozpoznał wniosku Skarżącego również i w części obejmującej punkty nr 4 - 10 wniosku (jak powyżej), co oznacza, że zarzut bezczynności jest uzasadniony. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w zakresie punktów nr 4 - 10 wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., uzupełnionego pismami z dnia 2 grudnia 2024 r. oraz z dnia 4 grudnia 2024 r., organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków Skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Pozostawiając wniosek bez rozpoznania (bez nadania mu dalszego biegu) organ wprawdzie nie podjął prawidłowych czynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej (bowiem ani nie rozpoznał wniosku Skarżącego w zakresie punktów 1-3, ani nie poinformował, że w pozostałej części, tj. w zakresie punktów 4-10 wniosek nie podlega rozpoznaniu w trybie u.d.i.p., bowiem nie dotyczy informacji publicznej), jednakże nie można przyjąć, że działanie organu w tym wypadku było równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. Podjęcie nieprawidłowych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, czy tez błędna jego kwalifikacja na gruncie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie jest równoznaczna z naruszeniem prawa w stopniu rażącym. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 złotych), Sąd postanowił jak w punkcie 4 sentencji wyroku w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło