II SAB/Wa 669/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego 1. stwierdza, że spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku K. K. z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] na rzecz K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 9 października 2023 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność PKP Polskich Linii Kolejowych Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. Skarżący wniósł o zobowiązanie spółki do rozpatrzenia wniosku; stwierdzenie rażącego naruszenia prawa; orzeczenie od spółki na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, alternatywnie o wymierzenie grzywny oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu [...] sierpnia 2023 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne wykorzystanie danych sektora publicznego do spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Dane te miały być wykorzystane na stronie internetowej prognozującej opóźnienia pociągów. Wniosek pozostał jednak bez żadnej odpowiedzi. Tym samym konieczne było zawieszenie strony www.czypociagsiespozni.pl. Brak udostępnienia wnioskowanych danych spowodował przedłużenie zawieszenia strony, a jednocześnie uniemożliwia dalsze zarabianie na niej. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o oddalenie skargi, względnie o umorzenie postępowania. Zdaniem spółki, strona dostała odpowiedź w terminie ustawowym, tym samym, jeżeli termin nie został przekroczony, nie można mówić o bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1524, powoływanej dalej jako ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r.), rozpatrzenie wniosku o ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego, o którym mowa w art. 39 tej ustawy, następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli wniosek nie może zostać rozpatrzony w terminie 14 dni, podmiot zobowiązany zawiadamia w tym terminie wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz o terminie, w jakim rozpatrzy wniosek, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia tego wniosku (art. 40 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. zwrócił się o umożliwienie ponownego wykorzystywania, w sposób stały i bezpośredni w czasie rzeczywistym, informacji sektora publicznego gromadzonych i przechowywanych w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego, tj. złożył wniosek w trybie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. Jak stanowi z kolei art. 42 ust. 1 tej ustawy, podmiot zobowiązany po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w art. 39 ust. 2,: 1) składa ofertę zawierającą warunki ponownego wykorzystywania lub informację o wysokości opłat za ponowne wykorzystywanie oraz informacje dotyczące dostępności informacji sektora publicznego, przy czym od oferty nie przysługuje sprzeciw; 2) informuje o braku możliwości ponownego wykorzystywania w sposób wskazany we wniosku lub ze względu na format, w jakim informacje sektora publicznego miałyby być udostępniane; 3) odmawia, w drodze decyzji, wyrażenia zgody na ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego; przepisy art. 41 ust. 4-6 stosuje się. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego został nadesłany drogą elektroniczną do organu w dniu [...] sierpnia 2023 r. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 13 października 2023 r., przesyłając wnioskodawcy, zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., ofertę zawierającą warunki ponownego wykorzystywania oraz informację o wysokości opłat. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że organ w dniu wniesienia skargi do Sądu (tj. 9 października 2023 r.) pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem przewidziany w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. termin na rozpatrzenie wniosku upłynął w dniu 22 sierpnia 2023 r. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2023 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. Biorąc pod uwagę, że w dniu 13 października 2023 r. organ przesłał wnioskodawcy ofertę, a więc rozpatrzył złożony wniosek Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, bowiem wniosek ten w momencie wyrokowania został już rozpatrzony. Zgodnie z art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów aministracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ istotnie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek, jednak po złożeniu przez wnioskodawcę skargi na bezczynność do Sądu niezwłocznie udzielił odpowiedzi w trybie przewidzianym w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. Sąd wziął również pod uwagę, że opóźnienie organu w załatwieniu wniosku nie było znaczne, bowiem wyniosło niespełna dwa miesiące. W związku z powyższym Sąd ocenił, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając na względzie, że organ rozpatrzył już wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2023 r., zaś uchybienie terminowi do załatwienia sprawy nie przekroczyło 2 miesięcy Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za wymierzeniem organowi grzywny lub przyznaniem od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nałożenie grzywny ma charakter fakultatywny i stanowi dodatkowy środek o dyscyplinująco-represyjnym charakterze, który powinien być stosowany w drastycznych przypadkach niezałatwienia sprawy przez organ (zob. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 86/21). Jak wynika z przedstawionych wyżej okoliczności, taki przypadek nie wystąpił w rozpoznawanej sprawie, brak jest również konieczności stosowania dodatkowych środków dyscyplinujących organ do załatwienia tej sprawy, skoro organ wydał już decyzję kończącą postępowanie. Z kolei suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny, natomiast ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy, pozostawiona została uznaniu sądu. Ten dodatkowy środek powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że wniosek skarżącego został rozpatrzony. Z tych przyczyn Sąd w pkt 3 wyroku oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej oraz o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę stanowi uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.