II SAB/Wa 686/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Spraw Zagranicznych do rozpoznania wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 11 października 2023 r. J. M. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres email [email protected] złożył do Ministra Spraw Zagranicznych (dalej jako "Minister", lub "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Szanowni Państwo, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udzielenie mi informacji w następującym zakresie: w związku z komunikatem MSZ z dnia 15 września 2023 r. dotyczącym nieprawidłowości przy wydawaniu wiz wnoszę o przekazanie mi informacji o podmiotach, którym MSZ od 2011 r. powierzył zadania związane z (przyjmowaniem wniosków wizowych w wyniku zamknięcia 31 placówek decyzją ówczesnego szefa resortu [...]. Informacja powinna obejmować następujące dane: 1) dane mogące zidentyfikować podmiot w KRS, CEIDG lub innym rejestrze w przypadku powierzenia tych spraw podmiotom z zagranicy 2) okres powierzenia tych zadań 3) kosztów finansowych związanych z powierzeniem tych zadań 4) trybu wyboru każdego z podmiotu, czy był stosowany tryb zamówień publicznych czy też nie 5) ilość wydanych wiz przez każdy z tych podmiotów 6) narodowość osób, które otrzymały wizy od tych podmiotów 7) czy była zawierana umowa czy też nie z każdym z tych podmiotów 8) okresu trwania wypowiedzenia 9) czy w związku z wypowiedzeniem umów MSZ poniósł koszty finansowe, np. związane ze skróceniem okresu trwania umów. Powyższą informację należy przesłać na adres email." Pismem z 27 października 2023 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra w sprawie rozpoznania jego wniosku z [...] października 2023 r. zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) ustalenie, że jego wniosek z [...] października 2023 r. dotyczył informacji publicznej; 2) zobowiązanie Ministra do udzielenia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z [...] października 2023 r. - w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku; 3) stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania; 4) zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jako zadośćuczynienia za nie udzielenie informacji publicznej; 5) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie organu do przekazania Sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostęp do informacji publicznej, w celu ustalenia przez Sąd czy wniosek dotyczył informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi Minister nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie udzielił informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] października 2023 r. W świetle powyższego należy uznać, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Minister nie udzielił informacji publicznej we wskazanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminie oraz formie. Uwzględniając zaś ten stan rzeczy, skarga oraz wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej w wysokości 1.000 zł są usprawiedliwione i zasadne, bowiem gdyby organ prawidłowo wypełniał swoje ustawowe obowiązki, wówczas przedmiotowa sprawa nie trafiłaby do rozpatrzenia przed tutejszy Sąd. Przeprowadzenie przez Sąd wnioskowanych przez skarżącego dowodów pozwoli na dokładne ustalenie stanu faktycznego, przede wszystkim na ustalenie czy faktycznie wnioskowane informacje mają lub nie mają charakteru informacji publicznych. Wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli również na uniknięcie w przyszłości postępowania sądowego w tej samej sprawie, tj. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznych, o które wnioskuje skarżący - w przypadku gdy organ odmówi udzielenia tych informacji. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z [...] października 2023 r., organ w piśmie z 30 października 2023 r., wysłanym do wnioskodawcy za pośrednictwem poczty elektronicznej, wskazał, że stroną umów zawartych w trybie art. 43 Kodeksu wizowego z podmiotami zewnętrznymi na świadczenie usług m.in. z zakresu przyjmowania wniosków wizowych były placówki zagraniczne (przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne). Informacja, o którą skarżący zawnioskował jest informacją przetworzoną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem wymaga dokonania przeglądu szeregu umów podpisanych przez placówki zagraniczne, a tym samym dodatkowego zaangażowania pracowników MSZ oraz placówek zagranicznych. W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej konieczne jest więc wykazanie w takim przypadku przez osobę wnoszącą o przygotowanie takiej informacji, w jakim zakresie informacje te są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po uzyskaniu tej informacji MSZ lub placówki zagraniczne, o ile to do nich skierowane zostanie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, będą mogły odnieść się do wniosku. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak wniesienia ponaglenia do organu przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a na wypadek nieuwzględnienia powyższego, oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ wniósł również o oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł jako bezzasadnego oraz oddalenie zawartego w treści skargi wniosku dowodowego. W uzasadnieniu Minister wskazał, że nie kwestionuje, iż zawnioskowana w dniu [...] października 2023 r. informacja stanowi informację publiczną. Zgodnie jednak z treścią odpowiedzi organu z 30 października 2023 r., informacja, o którą skarżący zawnioskował jest informacją przetworzoną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wymaga bowiem dokonania przeglądu szeregu umów podpisanych przez placówki zagraniczne, a tym samym dodatkowego zaangażowania pracowników MSZ oraz placówek zagranicznych. Udzielenie odpowiedzi wymagałoby przeglądu wszystkich umów z usługodawcami zewnętrznymi, którzy zostali wyłonieni w przetargach i wykonywali na rzecz poszczególnych placówek czynności outsourcingu wizowego zgodnie z art. 43 Kodeksu wizowego od 2011 r. i odrębnie dla każdej z umów podanie danych mogących zidentyfikować podmiot w KRS, CEIDG lub innym rejestrze w przypadku powierzenia tych spraw podmiotom z zagranicy, okresu powierzenia tych zadań, kosztów finansowych związanych z powierzeniem tych zadań, trybu wyboru każdego z podmiotu, czy był stosowany tryb zamówień publicznych czy też nie, informacji czy była zawierana umowa czy też nie z każdym z tych podmiotów, okresu trwania wypowiedzenia, czy w związku z wypowiedzeniem umów MSZ poniósł koszty finansowe, np. związane ze skróceniem okresu trwania umów, jeżeli takie umowy były kiedykolwiek wypowiadane. Podjęcie takiego działania wymagałoby pogłębionej kwerendy i weryfikacji dokumentów wstecz począwszy od daty ustanowienia outsourcingu wizowego, weryfikacji zestawienia wszelkich umów, które były zawierane z podmiotami zewnętrznymi, włączenia w proces sprawdzania pod kątem przedstawionych pytań placówek, które podpisywały umowy. Jest to proces wieloetapowy i czasochłonny, wymagający zaangażowania dostępnych zasobów kadrowych, z pominięciem realizacji terminowej innych spraw. Minister wskazał, że zawnioskowana informacja jest informacją publiczną, jednakże zakres zawnioskowanych informacji powoduje, że w warunkach funkcjonowania organu oraz placówek zagranicznych, jest to informacja przetworzona. W celu udostępniania tej informacji niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę, że wnioskowana informacja publiczna mieści się w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu, Minister wskazał, że prowadził postępowanie i przygotowywał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Po nadaniu przez skarżącego skargi, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w formie elektronicznej w dniu 30 października 2023 r. Organ przygotowywał odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej niezależnie od wiedzy o skardze, co dokumentują akta sprawy (karty 2-5). Skarżący od dnia udzielenia przez Ministra odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejszą skargę, w żaden sposób nie odniósł się do odpowiedzi udzielonej przez organ - w szczególności, nie zakwestionował stanowiska organu, oraz nie wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ponownie. Minister wskazał, że z uwagi na fakt przekazania stanowiska w sprawie oraz niewykazanie przez skarżącego szkody (krzywdy czy uszczerbku), domaganie się zasądzenia sumy pieniężnej w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest uzasadnione. Organ podkreślił, że zawnioskowana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Jako mająca taki charakter, nie istnieje w momencie złożenia wniosku, lecz musi zostać wytworzona. Z tego względu przeprowadzenie dowodu z okazania treści informacji publicznej uznać należy za przedwczesny w obliczu przesłanek zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ bowiem dopiero po spełnieniu się przesłanek zawartych w ww. przepisie (w szczególności przesłanek wykazania przez skarżącego "szczególnie istotnego dla interesu publicznego" oraz związku związek pomiędzy treścią wniosku a deklarowanym, mającym szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego, celem), wytworzy odpowiednią informację publiczną. Ponadto, wniosek dowodowy jest niecelowy, albowiem organ nie kwestionuje, że zawnioskowana informacja jest informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Skarga wbrew temu co podnosi organ jest dopuszczalna i nie podlega odrzuceniu. Wyjaśnić bowiem należy, że skargi wniesione do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość organu nie muszą być poprzedzone wniesieniem ponaglenia o którym mowa w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym skarga w niniejszej sprawie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, a jako taka zasługuje na uwzględnienie. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.") terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Minister, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że zakres pojęcia informacji publicznej należy interpretować szeroko uwzględniając konstytucyjny charakter tego prawa. Informację publiczną stanowi, zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325). Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostepnieniu. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że żądane we wniosku skarżącego informacje stanowią informacje publiczne w rozumieniu ww. przepisów. Skarżący w swojej skardze zarzuca organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z [...] października 2023 r. i udostępnieniu żądanych w nim informacji. Organ z kolei w odpowiedzi na skargę podnosi, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku zaś z tym, skarżący winien wykazać, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Należy wskazać, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, po trzecie poprzez odmowę udostępnienia informacji przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., także w formie decyzji administracyjnej, oraz po czwarte, poprzez powiadomienie pisemne wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji, albo że żądana informacja nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu, albo że do udostępnienia żądanej informacji mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Niepodjęcie żadnego z powyższych działań w ustawowym terminie świadczy o tym, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem nie udostępnił w terminie 14 dni od otrzymania wniosku żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Organ nie podjął także nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia skarżącego o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie. Mając na uwadze powyższe, Sąd stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Stwierdzając stan bezczynności organu w ww. zakresie, Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja zdaniem Sądu nie miała jednak miejsca. Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Zgodnie z orzecznictwem zasądzenie sumy pieniężnej wnioskodawcy powinno nastąpić w szczególnie drastycznych sytuacjach bezczynności, a zasądzenie tej sumy wnioskodawcy ma, w odróżnieniu od grzywny (charakter represyjny środka), charakter kompensacyjny wobec osoby, która doznała krzywdy w wyniku działania organu administracji publicznej. Jak zaś wynika z akt sprawy, organ prowadził postępowanie i przygotowywał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dlatego też, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji zgodnie z wnioskiem skarżącego. W związku z powyższym, Sąd nie przyznał skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 1.000 zł zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie (punkt 3 sentencji wyroku). Użycie w art. 149 § 2 p.p.s.a. sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. Zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił więc uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis stały od skargi w wysokości 100 zł.