II SAB/Wa 69/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowska - Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. i R. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie skargi na przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu skargi; 2. stwierdza, że przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz J. Z. i R. Z. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Państwa J. i R.Z., na udostępnienie ich danych osobowych na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej: -Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju -Urzędu Miasta i Gminy [...], -Urzędu Gminy [...], -Urzędu Miasta i Gminy [...], -Urzędu Miasta i Gminy [...]. Skarżący podnieśli, że dnia [...] lutego 2018 r. na stronie internetowej Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju zostało opublikowane obwieszczenie, w którym Minister zawiadomił, że "[w dniu [...] grudnia 2017 r. wpłynął wniosek Pani J.Z. i Pana R.Z., z dnia [...]grudnia 2017 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], odmawiającym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]września 2012 r., znak: [...], uchylającą w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...]nr [...]z dnia [...]lutego 2011 r, zezwalającą na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...]. Skarżący wskazali, że ww. obwieszczenie zostało ponadto opublikowane na stronach internetowych podanych w skardze gmin. Organ wszczął postępowanie i zażądał wyjaśnień. Wyjaśnienia skarżonych podmiotów wpłynęły do Biura GIODO w dniach [...] kwietnia oraz [...] maja 2018 r. Dnia [...] sierpnia 2018 r. do Urzędu ODO wpłynęło pismo Skarżących z dnia [...]sierpnia 2018 r. zatytułowane "Ponaglenie", na podstawie art. 37 § 1 i 2 Kpa. W związku z powyższym Prezes UODO poinformował Skarżących pismami z dnia [...]sierpnia 2018 r., że zgromadzony został materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej, oraz o uprawnieniach stron określonych w art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa. Ponadto w związku z pismem Skarżących z dnia [...]sierpnia 2018 r. organ na podstawie art, 36 § 1 Kpa wskazał, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art, 35 Kpa z uwagi na duże obciążenie Urzędu spowodowane napływem skarg, przekształceniem Urzędu oraz koniecznością zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego. Pismami z dnia [...] sierpnia 2018 r. Prezes UODO poinformował pozostałe strony postępowania, że zgromadzony został materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej, oraz o uprawnieniach stron określonych w art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa Ww. pisma zostały odebrane przez strony postępowania w dniach [...]września 2018 r., a przez Wójta [...] dnia [...]września 2018 r. Dnia [...] października 2018 r. do UODO wpłynęła skarga Państwa J. i R. Z. z dnia [...]września 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa UODO w sprawie ich skargi do tego organu. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy, uznanie bezczynności za kwalifikowaną, przyznanie R.Z. i J.Z. sumy pieniężnej w wysokości po 5000 i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, jak też o rozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem dat czynności podejmowanych przez organ. Dnia [...] października 2018 r. organ wydał decyzję w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z uwagi na zarzut Skarżących o rażącej bezczynności Prezesa UODO dodał, że w myśl art. 35 § 5 Kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Sposób działania organu ochrony danych osobowych zdeterminowany jest spoczywającym na nim, na mocy art. 77 § 1 Kpa, obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ wyjaśnił również, iż od dnia 25 maja 2018 r. ma zastosowanie RODO i z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, Prezes UODO wydał zarządzenie nr 1/2018 z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie nadania statutu Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wprowadzono nową organizację urzędu - w miejsce dotychczasowego Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg, zajmującego się rozpatrywaniem skarg, zostały utworzone cztery zespoły wymienione w § 3 statutu, będące statutowymi komórkami organizacyjnymi Urzędu: Zespół ds. Sektora Publicznego (pkt 2); Zespół ds. Sektora Zdrowia, Zatrudnienia i Szkolnictwa (pkt 3); Zespół ds. Sektora Organów Ścigania i Sądów (pkt 4) i Zespół ds. Sektora Prywatnego (pkt 6). Skierowanie do stron postępowania w dniach 27 i 28 sierpnia oraz 18 września 2018 r. pism Prezesa UODO informujących o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej stało się możliwe po dokonaniu analizy otrzymanych przez organ wyjaśnień i dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Rozwinięcie zasad orzekanie w tego typu sprawach stanowią postanowienia przepisu art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badana zgodnie z powyższymi przepisami skarga jawiła się jako w większości zasadna. Polska procedura administracyjna wskazuje na obowiązki organu w zakresie terminowego i sprawnego prowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 12 § 1 i § 2 Kpa i wyrażoną tym przepisem zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie. W myśl art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Z kolei artykuł 36 § 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Z kolei strona postępowania administracyjnego może, zgodnie z przepisem art. 37 § 1 Kpa wnosić zażalenie na przewlekłość załatwiania sprawy – tu ponieważ GIODO jest organem centralnym – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego. W szczególności skarżący wyczerpali tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kpa, co potwierdził w odpowiedzi na skargę m.in. sam organ. Skoro zostały spełnione przesłanki do wywiedzenia skargi na bezczynność organu, to w dalszej kolejności zważyć należało czy skarga ta jest zasadna, czyli – czy organ rozpatrując niniejszą sprawę pozostaje na dzień wyrokowania w bezczynności lub przewlekłości. Na to pytanie należało odpowiedzieć przecząco. Okolicznością niesporną jest bowiem to, że po wywiedzeniu niniejszej skargi organ, w dniu [...] października 2018 r. wydał decyzję kończącą sprawę administracyjną. W takiej sytuacji Sąd nie mógł więc już zobowiązywać organu do działania, skoro działanie takie zaszło już. Do oceny Sądu pozostała zaś kwestia tego, czy organ, zanim wydał ową decyzję, procedował w terminach ustawowych, czy też jego działanie obarczone było wadą przewlekłości. Rozpatrując tą materię tut. Sąd doszedł do przekonania, iż organ uchybił ustawowemu obowiązkowi terminowego załatwienia sprawy. Jak wynika z materiału sprawy, organ po otrzymaniu wyjaśnień od skarżonych podmiotów w dniu [...]maja 2018 r. dopiero po ponad trzech i pół miesiącach, bo dopiero w dniu [...] sierpnia 2018 r. poinformował skarżących o treści art.10 K.p.a. powiadamiają jednocześnie o tym, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie. Zatem już chociażby tak długa reakcja organu wskazuje, że organ prowadził sprawę w sposób przewlekły, uchybiając przepisom K.p.a. W ocenie tut. Sądu, w materiale sprawy brak jest zaś usprawiedliwienia w braku działania organu w powyższym długim okresie. W szczególności rozpoznawana sprawa nie nosiła cech wyjątkowej zawiłości (czego nawet nie podnosił organ). Nadto, co szczególnie istotne, decyzję organ wydał po upływie kolejnych dwóch miesięcy od momentu zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie. Reasumując, taki stan rzeczy, przy uwzględnieniu obowiązków organu wynikających z art. 35 i 36 w zw. z art. 12 Kpa oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 Kpa uzasadnia stanowisko, iż przewlekłość organu w zakresie procedowania w sprawie omawianej skargi była oczywista. Rozpoznając niniejszą sprawę tut. Sąd nie dopatrzył się zaś w stwierdzonej przewlekłości znamion rażącego naruszenia prawa. Przewlekłość organu nie wynikała bowiem z lekceważenia strony czy chęci odsunięcia w czasie obowiązku rozstrzygnięcia sprawy. Należy mieć na uwadze to, ze organ, którego przewlekłe działanie było skarżone, jest jedynym urzędem działającym na całą Polskę. Nie posiada on jednostek pomocniczych ani oddziałów zamiejscowych. Liczba skarg wpływających do organu rośnie zaś w tempie lawinowym i w ciągu ostatnich lat wzrosła o 100%. Nadto wobec wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, doszło do przekształcenia po stronie organu, co również wpłynęło negatywnie na terminowość załatwiania spraw. Powyższe okoliczności obiektywne, i niezależne od organu, wpłynęły więc na długość trwania niniejszego postępowania. W takiej zaś sytuacji nie zachodziła konieczność karania organu stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa, grzywną czy przyznawaniem od organu na rzecz strony zadośćuczynienia. Przewlekłość wyniknęła bowiem z przyczyn niezależnych od organu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Oddalenie żądania przyznania zadośćuczynienia nastąpiło zaś na podstawie art.151 P.p.s.a.