II SAB/Wa 691/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. Z. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w[...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia[...] sierpnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] dopuściło się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz T. Z. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. Z., w formie elektronicznej, w dniu 7 sierpnia 2016 r. złożył do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] (dalej określane jako Przedsiębiorstwo) wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielnie odpowiedzi na następujące pytania: 1. czy korzystacie Państwo ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego? 2. jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz? 3. jaka część (podać w procentach) środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)? 4. czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności? 5. ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/ podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013? T. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa, zarzucają, że doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pełnomocnik skarżącego wniósł o: 1. zobowiązanie Przedsiębiorstwa do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, 4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przedsiębiorstwo w odpowiedzi na skargę wniosło umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, w tym w zakresie wniosku o stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu pisma procesowego podano, że Przedsiębiorstwo dowiedziało się o wniosku skarżącego dopiero ze skargi, która wpłynęła do organu w dniu 26 września 2016 r. Wniosek (e-mail) skarżącego wpłynął w okresie urlopowym i nie został otworzony przez osobę zastępującą pracownika sekretariatu. Bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem żądana informacja został udostępniona w dniu [...] października 2016 r., a samo przekroczenie terminu nastąpiło z podanej powyżej przyczyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odnosząc to do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że skarżący w swojej skardze domagał się po pierwsze udzielenia wnioskowanej informacji, a po drugie stwierdzenia, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm. – zwanej dalej u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Przedsiębiorstwo jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje, o udostępnienie których strona skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że dopiero po wpłynięciu skargi Przedsiębiorstwo podjęło czynności mające na celu załatwienie wniosku i żądana informacja została skarżącemu udostępniona w dniu [...] października 2016 r. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie sposób zauważyć bowiem, że organ wytłumaczył swoje opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.