II SAB/Wa 693/19
WyrokWSA w Warszawie2020-02-05
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ od złożenia wniosku do wydania decyzji minęło ponad 26 miesięcy, co stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Mimo że wniosek został rozpatrzony w trakcie postępowania sądowego, sąd uznał bezczynność za rażącą i wymierzył organowi grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej. Pomimo upływu ponad 26 miesięcy od złożenia wniosku i podejmowania przez organ szeregu czynności wyjaśniających, decyzja nie została wydana. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Kpa dotyczących terminów załatwiania spraw. W trakcie postępowania sądowego organ wydał decyzję, jednak sąd ocenił dotychczasową bezczynność jako rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 złotych i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wyłączenia stosowania przepisów 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza organowi grzywnę w wysokości 500 złotych (słownie: pięćset złotych); 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. R. kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. R. (wnioskodawca, skarżący) wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.; dalej ustawa zaopatrzeniowa). Wniósł o wydanie decyzji wyłączającej w całości zastosowanie art. 15c ww. ustawy oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów.
Wniosek skarżącego wpłynął do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] marca 2017 r.
W uzasadnieniu złożonego wniosku pełnomocnik skarżącego przedstawił przebieg służby swojego mandanta. Pełnomocnik strony wskazał, że spełnia on obie przesłanki zawarte w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. krótkotrwale pełnił służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Jak stwierdzono w uzasadnieniu wniosku, Wojewódzka Komisja Kwalifikacyjna w [...] uznała, że Pan J. R. spełnił wymogi i posiadał kwalifikacje moralne do pełnienia służby w Urzędzie Ochrony Państwa. Pełnomocnik strony oznajmił, że o rzetelnej służbie Pana J. R. świadczą opinie służbowe, otrzymywane nagrody, wyróżnienia oraz odznaczenia, a w szczególności list pochwalny z 2004 r., nagroda pieniężna przyznana przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w 2009 r. oraz Medal Srebrny "Za Długoletnią Służbę" przyznany w 2009 r.
W dniu [...] lipca 2017 r. wnioskodawca otrzymała z MSWiA zawiadomienie [...] datowane na dzień [...] kwietnia 2017 r. informujące, że na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej Kpa.) wniosek nie zostanie załatwiony w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 Kpa. Powyższe wynika
z konieczności dokonania wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Między innymi wystąpienia do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z zapytaniem czy wnioskodawca pobiera obecnie świadczenia emerytalne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Ponadto ustalenia będzie wymagało, czy podlega on (ewentualnie za jakie okresy, służba w jakich formacjach) regulacjom art. 15c ww. ustawy. W przypadku potwierdzenia powyższego organ wystąpi do IPN - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ również wystąpi do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub ich następców prawnych, z prośbą o weryfikacje okresów jego służby pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków
po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
W piśmie tym organ poinformował skarżącego, mając na uwadze art. 36 § 1 Kpa., że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu powyższych dowodów.
W ocenie organu powinno to nastąpić do dnia [...] sierpnia 2017 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. organ wystosował do Dyrektora ZER MSWiA
w [...] pismo z prośbą o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz za jakie okresy pracy i służby i w jakich formacjach. Ponadto organ poprosił o przekazanie kopii decyzji emerytalnej na potrzeby prowadzonego postępowania.
W odpowiedzi na powyższe pismo ZER informacją z [...] lipca 2017 r.
kierowaną do Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji MSWiA wskazał, że skarżący ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej oraz że został zwolniony ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego delegatura w [...]
w dniu [...] lutego 2006 r. W dalszej kolejności, przy piśmie ZER, przekazano również organowi kopie decyzji emerytalnych z załącznikiem o okresach służby oraz otrzymaną z IPN informację Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r.
Następnie pismem z [...] listopada 2017 r. adresowanym do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, organ wniósł o przekazanie materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy wnioskodawca spełnia wynikające z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wymogi (przesłanki) do wyłączenia wobec niego stosowania art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. organ zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przesłanie informacji w związku z prowadzonym postępowaniem.
Pismem z [...] marca 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, że sprawa zostanie załatwiona do dnia [...] czerwca 2018 r. Następnie termin do załatwienia sprawy przesunięto do [...] sierpnia 2019 r.
W dniu [...] września 2019 r. pełnomocnik skarżącego wystosował ponaglenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2017 r.
W dniu [...] września 2019 r. pełnomocnik skarżącego wystosował skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nie rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2017 r.
Postępowaniu prowadzonemu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił naruszenie:
1. art. 35 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 36 § 1 Kpa poprzez niewydanie przez Organ decyzji o wyłączeniu zastosowania art. 15c ustawy zaopatrzeniowej w terminie, mimo iż od dnia złożenia wniosku w niniejszej sprawie upłynęły ponad 24 miesiące, a Skarżący nie zna przewidywanego terminu rozstrzygnięcia jego sprawy, podczas gdy zgodnie z Kpa załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno zakończyć się w terminie do dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, a temu Organ w niniejszym postępowaniu nie zadośćuczynił,
2. art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 8 § 1 Kpa poprzez prowadzenie przez Ministra postępowania administracyjnego z nieuzasadnioną zwłoką, podważając przy tym zaufanie Skarżącego do władzy publicznej.
Skarżący domagał się:
1. stwierdzenie, że wobec Skarżącego nie ma zastosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u. z. e.,
ewentualnie
2. zobowiązanie Organu do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r., w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie,
3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie Organowi grzywny, której wysokość Skarżący pozostawia uznaniu Sądu,
4. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął poszczególne jej zarzuty podkreślając, że od dnia złożenia wniosku w niniejszej sprawie upłynęło ponad 24 miesiące.
Jak wynika z akt sprawy, organ decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], rozpoznał wskazany na wstępie wniosek skarżącego z [...] czerwca 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności
z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a.
Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd,
w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej
w art. 149 § 6 P.p.s.a.
Oceniając skargę przez pryzmat powołanych przepisów tut. Sąd doszedł
do konkluzji, iż skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżący wystąpił bowiem do organu z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa.).
Sąd stwierdził także, że skarga jest zasadna.
W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością, przewlekłością działania organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności
w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005,
s. 86).
Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności czy przewlekłości organu konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności
i mimo to nie podejmuje w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił w dniu [...] marca 2017 r. do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie
art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa
w art. 13b, ze względu na:
1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Zgodnie z art. 12 Kpa., organy administracji publicznej powinny działać
w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 Kpa., nie może jednak pozostawać w sprzeczności
z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 Kpa., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 Kpa. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 Kpa. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 Kpa., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również
w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu
(art. 36 § 2 Kpa.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności czy przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy.
Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 Kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa dopiero w dniu [...] maja 2019 r., została zakończona poprzez wydanie decyzji - taką informację o wydaniu decyzji Sąd otrzymał od organu w odpowiedzi na skargę. Czynności podejmowane przez organ wskazane w pierwszej części uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może więc budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 Kpa.
W sprawie tej nie ma wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym do podjęcia pierwszej istotnej czynności zmierzającej do jego rozpatrzenia – zwrócenia się do ZER MSWiA, Prezesa IPN i do Komendanta Głównego Policji - upłynęło ponad 1 miesiąc.
Do dnia wydania w niniejszej sprawie decyzji upłynęły ponad 24 miesiące. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 Kpa. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednakże we wskazanych terminach sprawa również nie została przez organ załatwiona, co stanowi swoisty obraz terminowości i rzetelności działania organu a także szacunku dla strony postępowania.
Sąd podkreśla, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów Kpa. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu bezczynności czy przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.
W świetle powyższego jest bezsporne, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku, a ta bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, skoro od daty wniosku do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie minęło ponad 26 miesięcy, a sprawa z wniosku skarżącego nadal nie została zakończona. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 Kpa. jest oczywiste i nie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skoro w toku postępowania sądowoadministracyjnego (na etapie przekazywania skargi do Sądu) wniosek strony skarżącej został rozpatrzony, w konsekwencji należało więc uznać zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a., że organ pozostawał w bezczynności, jednak Sąd nie zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku skarżącej, gdyż do jego rozpatrzenia doszło po wniesieniu skargi na bezczynność.
W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku strony
w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 Kpa., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu
art. 12 Kpa. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia
są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 Kpa. Zdaniem Sądu, w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej.
Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej
w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej.
Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa
w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo. Użycie zaś w tym przepisie spójnika "lub" dowodzi, że sąd może wymierzyć organowi grzywę i jednocześnie przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16; publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymierzenie organowi grzywny w wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. ma przede wszystkim na celu zdyscyplinownie organu jeżeli chodzi o terminy zakreślone przez ustawodawce dotyczące zalatwienia sprawy oraz danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jego uzasadnionego interesu
w terminowym załatwieniu sprawy. Ustalając wysokość tej kwoty (500 złotych) Sąd wziął pod uwagę znaczny okres oczekiwania na decyzję przez skarżącego, a także okoliczność, że stronie zostało już znacząco obniżone świadczenie emerytalne, co stawia go niewątpliwie w trudniej sytuacji bytowej. Organ natomiast nie wydał jeszcze decyzji, która ma istotny wpływ na ustalenie wysokości tego świadczenia, bowiem może ona wyłączyć stosowanie wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak
w sentencji, nie zobowiązał organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego, gdyż wniosek ten został rozpoznany na etapie postepowania sądowoadministracyjnego. Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Podstawą przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 P.p.s.a
w zw. z art. 205 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 złotych. Sąd nie zwrócił skarżącemu opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych, gdyż postępowanie jest wolne od opłat.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło