II SAB/Wa 694/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. A. L. w dniu 30 września 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na rok 2018/2019. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że decyzja w niniejszej sprawie została wydana w dniu [...] września 2021 r., a więc przed wniesieniem skargi na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w pkt 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm. – dalej: "k.p.a."). I tak, bezczynność oznacza niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych albo w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. Z kolei przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Organ zatem pozostaje w bezczynności, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia 30 września 2021 r. wywiodła skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w rozpatrzeniu wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2018/2019. Skarga wpłynęła do organu w dniu 1 października 2021 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. 2120/20 uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A. L. stypendium socjalnego na rok akademicki 2018/2019. Prawomocny wyrok wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został doręczony organowi w dniu 5 lipca 2021 r. (zpo w aktach sprawy o sygn. II SA/Wa 2120/20). Oznacza to, że od tej daty rozpoczął się bieg terminu do rozpoznania przez organ wniosku skarżącej o przyznanie stypendium socjalnego. Skierowanie akt do właściwego pracownika nie wpływa na bieg terminów rozpoznania sprawy przez organ. Skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r., które wpłynęło do organu w dniu 31 sierpnia 2021 r., wniosła ponaglenie na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., podnosząc, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Rektor Uniwersytetu [...] postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. stwierdził, że w sprawie nie doszło do przewlekłości, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie w dniu [...] września 2021 r. wydał decyzję przyznającą A. L. stypendium socjalne na rok akademicki 2018/2019 w kwocie 1.150 zł miesięcznie. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] października 2021 r. Z zestawienia wskazanych wyżej dat wynika, że skarga na bezczynność organu została wniesiona po wydaniu decyzji przez Rektora Uniwersytetu [...], czyli po ustaniu stanu bezczynności organu. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w przywołanej uchwale. Skoro zatem skarżąca wniosła skargę na bezczynność po wydaniu decyzji przez organ (po załatwieniu jej sprawy), należało uznać, że stanowi to przeszkodę do stwierdzenia bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, wyrażonego w piśmie z dnia 29 listopada 2021 r., w którym podniosła, że dopiero wniesienie skargi do Sądu spowodowało wydanie decyzji przez organ, który ją antydatował, należy stwierdzić, że brak jest dowodów na takie działanie organu. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja zawiera datę wydania. Przepisy posługują się zatem oznaczeniem czasu poprzez wskazanie daty dziennej. Skoro po tej dacie została nadana skarga, nie można twierdzić, aby została wniesiona przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznana skargi, spowodowana wniesieniem przez skarżącą skargi na bezczynność organu po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie administracyjne, mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.