II SAB/Wa 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. K. J. (zwany dalej "Skarżącym") skierował do Komendy Głównej Policji - działając na podstawie art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024r., poz. 572, zwana dalej "k.p.a.") w związku z art. 1 i art. 107 k.p.a. - wniosek z 15 lipca 2023r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP") z [...] maja 2023r. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej "KWP") oraz uznania go za wydane zgodnie i na podstawie k.p.a. 2. KGP, na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a., pismem z [...] września 2023r. zawiadomił Skarżącego, że wszczął postepowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. postanowienia KGP z [...] maja 2023r. oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami postepowania i o wypowiedzeniu się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań w terminie 14 dni od dnia doręczenia (doręczone Skarżącemu [...] października 2023r.). 3. Skarżący pismem z [...] października 2023r. wniósł do KGP wniosek o sporządzenie i wysłanie kopii kompletnych i uporządkowanych akt o sygn. [...]. 4. Dyrektor Biura Finansów Komendy Głównej Policji (zwany dalej "Dyrektorem") pismem z [...] listopada 2023r. poinformował, że ww. wniosek Skarżącego wpłynął za pośrednictwem platformy e-puap [...] października 2023r. W związku z tym Skarżącemu wysłano kserokopię akt sprawy. 5. Skarżący [...] grudnia 2023r., działając na mocy art. 37 k.p.a., wniósł do KGP ponaglenie, które uzasadnił niezałatwieniem żądania z [...] września 2023r. Skarżący zarzucił organowi wadliwą czynności przesłania dokumentów wskazanych w piśmie z [...] listopada 2023r. bez kopii metryki akt postępowania. 6. Dyrektor w odpowiedzi z [...] grudnia 2023r. na ww. ponaglenie, wskazał, że po analizie podjętych w sprawie czynności stwierdził, że niewysłanie Skarżącemu kopii metryki akt postępowania nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, z uwagi na krótki termin przekroczenia oraz załączył do tego pisma kopię metryki akt. 7. Skarżący wniósł [...] grudnia 2023r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie niezałatwienia, zgodnie z nakazami prawa i zakresem wniosku z [...] października 2023r., wobec zawiadomienia o przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania wyjaśniającego z podstaw art. 10 § 1 k.p.a., w celu zapoznania się ze sporządzonymi kopiami kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych nr [...]. Skarżący zarzucił, że organ mimo odległej daty, przesłał wyłącznie kserokopie dokumentów mających znajdować się w aktach administracyjnych, bez wymagalnej metryki. Skarżący wniósł o: zobowiązanie KGP do niezwłocznego dokonania czynności materialno-technicznej, sporządzenia dla strony kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych, z wymagalnym z zakresie dokumentem rejestrowo-ewidencyjnym, ich spisu treści założonym przy wszczęciu postępowania, uznania przez KGP obowiązku w tym zakresie, a ponadto stwierdzenia, iż KGP nie udostępniając stronie kopiami kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych, wraz z konstytutywnym dokumentem rejestrowo ewidencyjnym, dopuścił się bezczynności oraz stwierdzenia, czy w zakresie wniosku i zakresu konstytutywnego, kompletnych i uporządkowanych administracyjnych, doszło do rażącego naruszenia prawa, w tym prawa strony do zapoznania się z kompletnymi i uporządkowanymi, wyposażonymi w dokument rejestrowo-ewidencyjny aktami i obowiązku zapoznania się strony również z tym dokumentem sporządzoną jego kopią. Skarżący wniósł też o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości uznania sądowego i zasądzenie od KGP kwoty pieniężnej mającej stanowić zwrot kosztów postępowania, wobec użycia prywatnego sprzętu komputerowego, energii elektrycznej, jak również i poświęcony czas i nakład pracy. 8. KGP w odpowiedzi na skargę z [...] stycznia 2024r. wniósł jej oddalenie w całości, wskazując, że wniosek Skarżącego zrealizowano bez zbędnej zwłoki. Skarżącemu [...] listopada 2023r. przekazano kopie akt administracyjnych sprawy o sygn. akt [...], a [...] grudnia 2023r. organ uzupełnił akta sprawy o metrykę. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga podlega oddaleniu. 2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś,H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dodatkowo należy stwierdzić, że skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. 3. Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy należało uznać, że Skarżący otrzymał od KGP przy piśmie z [...] listopada 2023r. – w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z [...] października 2023r., który wpłynął do organu [...] października 2023r., kserokopię wnioskowanych akt administracyjnych sprawy o sygn. akt [...], więc nie zachodziła bezczynności, o której mowa w skardze. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia nie prowadzono ponadto postępowania administracyjnego sensu stricto, gdyż postępowanie to opiera się na aktach postępowania, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Należy też podkreślić, że załączona przez Skarżącego do akt sądowych sprawy "Metryka sprawy" (k. 48 akt sądowych) potwierdza, że KGP zrealizował wniosek Skarżącego z [...] października 2023r. Tym samym zawarty przez Skarżącego w skardze wniosek - niezwłocznego dokonania czynności materialno-technicznej, sporządzenia dla strony kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych, z wymagalnym z zakresie dokumentem rejestrowo-ewidencyjnym, ich spisu treści założonym przy wszczęciu postępowania, uznania przez KGP obowiązku w tym zakresie, a ponadto stwierdzenia, iż KGP nie udostępniając stronie kopiami kompletnych i uporządkowanych akt administracyjnych, wraz z konstytutywnym dokumentem rejestrowo ewidencyjnym, dopuścił się bezczynności oraz stwierdzenia, czy w zakresie wniosku i zakresu konstytutywnego, kompletnych i uporządkowanych administracyjnych – nie mógł być uwzględniony przez Sąd. KGP nie pozostawał w bezczynności w realizacji ww. wniosku Skarżącego o udostępnienie akt administracyjnych sprawy na dzień wyrokowania przez Sąd. Warto też wskazać, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z art. 35 § 5 k.p.a. wynika, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Skoro do terminów, o których mowa w art. 35 § 5 k.p.a. nie należało wliczać terminu na wykonanie i przesłanie Skarżącemu ww. kopii akt sprawy, ani oczekiwania na otrzymanie zwrotnego potwierdzenia doręczenia tejże kopii, a ponadto należało uwzględnić 14-dniowy termin zakreślony Skarżącemu przez KGP na zapoznanie się z aktami sprawy oraz na wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, to stwierdzić trzeba, że pierwotne niezałączenie przez organ kopii metryki akt sprawy nie wskazuje, że organ pozostawał w bezczynności w realizacji ww. wniosku Skarżącego o nadesłanie kserokopii akt sprawy, gdyż wysłanie Skarżącemu metryki akt sprawy wraz z odpowiedzią na ponaglenie potwierdza jedynie, że wszelkie istotne w sprawie dokumenty zostały do Skarżącego wysłane przy piśmie z [...] listopada 2023r. i Skarżący po otrzymaniu metryki akt administracyjnych sprawy mógł w terminie 14 dni od jej otrzymania zająć stanowisko w sprawie. Sądowi z urzędu wiadomym jest ponadto, że postępowanie o stwierdzenie nieważności postanowienia KGP z [...] maja 2023r. nr [...], które wszczęto [...] października 2023r. (data doręczenia Skarżącemu postanowienia o wszczęcie postępowania z [...] września 2023r.), zakończono wydaniem postanowienia KGP z [...] grudnia 2023r. (akta sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 254/24). Ponadto należy przyjąć, że wynikające z akt administracyjnych działania KGP nie wskazywały na zamierzone niezrealizowanie wniosku Skarżącego z [...] października 2023r., który Skarżący złożył w ramach postępowania o sygn. akt [...]. Rażące naruszenie prawa zachodzi natomiast wówczas, gdy wadliwość działania organu ma szczególnie duży ciężar gatunkowy i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Okoliczności te w sprawie nie zachodziły. W judykaturze podkreśla się ponadto, że do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z: 24 lipca 2015r. sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12 - dostępny na www.nsa.gov.pl). Te okoliczności w sprawie nie zaszły. Tym samym za niezasadny należało uznać wniosek skargi o stwierdzenie przez Sąd wystąpienia rażącego naruszenia prawa oraz wniosek o przyznania w związku z tym na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej. Niezasadny był też wniosek Skarżącego o zwrot kosztów postępowania, gdyż stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, która skarży działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. 4. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w wyroku.