II SAB/Wa 70/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Naczelnej Izby Lekarskiej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 5 lutego 2008 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. N. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. W dniu 7 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. T. na bezczynność Naczelnej Izby Lekarskiej w przedmiocie załatwienia jego wniosku, złożonego w trybie dostępu do informacji publicznej, o udostępnienie dokumentacji z postępowania prowadzonego przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w B. oraz w II instancji przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. W uzasadnieniu skargi oraz we wniesionych pismach procesowych skarżący podniósł, iż pod koniec lipca 2006 r. złożył w Okręgowej Izbie Lekarskiej w B. skargę na lekarzy szpitala w B., którzy, w czasie gdy był on hospitalizowany w ZOZ w B., dopuścili się fałszowania dokumentacji medycznej. W toku prowadzonego przed organami odpowiedzialności zawodowej lekarzy postępowania nie udostępniono skarżącemu do wglądu całości zgromadzonego materiału dowodowego w jego sprawie. Wobec tego, pismem z dnia 27 lutego 2007 r. wniósł on skargę do Naczelnej Izby Lekarskiej, w której zarzucił organom prowadzącym postępowanie uniemożliwienie mu dokonania odpisów i kserokopii wnioskowanych przez niego dokumentów. W skardze tej, powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zainteresowany zawarł wniosek o udostępnienie mu "informacji dotyczącej prowadzonego postępowania w mojej sprawie (numeru nie podano) celem zapoznania się, dokonania kopii, itp.". Następnie skarżący skierował za pośrednictwem Naczelnej Izby Lekarskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo z dnia 5 lutego 2008 r. nazwane "zażaleniem", w którym zarzucił załatwienie jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z naruszeniem terminów administracyjnych. Pomimo podjęcia przez skarżącego szeregu działań, jego wniosek o udostępnienie dokumentów stanowiących informację publiczną nie został do dnia wniesienia skargi rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę Naczelna Izba Lekarska, reprezentowana przez Prezesa tej Izby, wniosła o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu pisma procesowego poniesiono, że z wniosku J. T. toczyło się postępowanie wyjaśniające przed Okręgowym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby Lekarskiej, a następnie w II instancji przed Naczelnym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej. Postępowanie to prowadzone było zgodnie z zapisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 20, poz. 120 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 26 września 1990 r. w sprawie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy (Dz. U. Nr 69, poz. 406). Stosownie do tych przepisów, a w szczególności § 18 ust. 2 powołanego rozporządzenia, pokrzywdzony jest uprawniony do przeglądania akt sprawy w toku prowadzonego postępowania. Dodatkowe gwarancje praw strony w prowadzonym postępowaniu zawiera art. 57 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich, odsyłając w zakresie spraw nieuregulowanych w ustawie, do odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania karnego. Z powyższych przepisów wynika, iż rozstrzygnięcie podjęte w wyniku postępowania prowadzonego przez Okręgowego i Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej nie są sprawami, które z mocy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegają sądownictwu administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, choć z innych powodów, niż zostały podane w odpowiedzi na skargę organu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna odnosi się więc do sfery faktów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są szeroko pojęte władze publiczne, a także podmioty dysponujące majątkiem publicznym oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do takich podmiotów należy niewątpliwie Naczelna Izba Lekarska, albowiem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podmiotem wykonującym zadania publiczne są organy samorządów zawodowych. Skoro Naczelna Izba Lekarska mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, to Izba ta jest zobowiązana do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż Naczelna Izba Lekarska jest organem samorządu zawodowego, zatem akta prowadzonych przez organy tego samorządu spraw, bez względu na ich rodzaj i charakter, zawierają informację o jego działalności, a tym samym mają walor informacji publicznej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP). Trzeba przy tym zaznaczyć, że nie wszystkie jednak dokumenty znajdujące się w aktach sprawy mają walor informacji publicznej. Charakter taki mają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty pochodzące od organu (dokumenty urzędowe). Nie stanowią zaś informacji publicznej wnioski i inne pisma stron znajdujące się w aktach postępowania. Skarżący w swych wnioskach domagał się udostępnienia całości materiałów znajdujących się aktach postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej lekarzy ZOZ w B.. Odpowiedzialność zawodową tej korporacji reguluje rozdział 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 20, poz. 120 ze zm.). Na podstawie delegacji ustawowej (art. 57 ust. 2 tej ustawy) Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w dniu 26 września 1990 r. wydał rozporządzenie w sprawie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy (Dz. U. Nr 69, poz. 406). Zgodnie z § 1 pkt 8 rozporządzenia, przez pokrzywdzonego rozumie się osobę fizyczną, prawną lub inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone działaniem lub zaniechaniem lekarza i która wniosła skargę do rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Nie może zatem budzić wątpliwości, że J. T., w postępowaniu zainicjowanym swoją skargą, był osobą posiadającą status poszkodowanego. W świetle postanowień § 18 ust. 1 pkt 1 – 3 powołanego rozporządzenia, pokrzywdzony w toku postępowania jest uprawniony do: 1) zgłoszenia wniosków dowodowych, 2) wniesienia zażalenia na postanowienie rzecznika odpowiedzialności zawodowej o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego i o umorzeniu postępowania, 3) wniesienia odwołania od orzeczenia sądu lekarskiego kończącego postępowanie, z zastrzeżeniem § 46 ust. 2. Zwrócić szczególną uwagę należy na ust. 2 powołanego artykułu, albowiem uprawiania on pokrzywdzonego do przeglądania akt spraw. Uprawnienie to może zostać ograniczone tylko przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej lub sąd lekarski w zakresie objętej tajemnicą lekarską (dokumenty tego typu niewątpliwie nie stanowią informacji publicznej). W świetle art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie. W dalszej konsekwencji daje to podstawę do stwierdzenia, że o ile prawo do informacji jest zasadą, to jednak wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Nie tylko bowiem sama ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie (art. 1 ust. 2). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ analiza treści wniosku skarżącego o udostępnienie dokumentów znajdujących się w aktach postępowania wyjaśniającego dowodzi, że w istocie domagał się on od skarżonego podmiotu udostępnienia akt tego postępowania. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy jest postępowaniem konkurencyjnym w stosunku do postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, zatem przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma w tym wypadku zastosowanie. Zatem, gdy wnioskodawca ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 ustawy). W takim przypadku skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji postanowienia. O przyznaniu adwokatowi z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).