II SAB/Wa 700/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi ze skargi P. P. na bezczynność Burmistrza B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] października 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Burmistrza B. na rzecz skarżącego P. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. złożonym droga elektroniczną, P. P. zwrócił się na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) do Urzędu Miejskiego w B. o udostępnienie informacji w zakresie dotyczącym świadczenia usługi dowozu uczniów niepełnosprawnych do szkół w roku 2013. Wniósł o udostępnienie pełnej specyfikacji istotnych warunków zamówienia (wraz z postanowieniami umowy lub wzorem umowy) – umowy z firmą [...] oraz, jeżeli dane nie są zawarte w umowie, informacji na temat pojazdu, za pomocą którego realizowana jest niniejsza umowa. Wnioskodawca zwrócił się o nadesłanie żądanych informacji droga elektroniczną. W dniu 6 listopada 2013 r. wnioskodawcy przesłano droga elektroniczną wzór umowy, jaka został podpisana w zakresie realizacji dowozu uczniów niepełnosprawnych do szkół oraz podano żądany numer rejestracyjny pojazdu. W tym samym dniu wnioskodawca zwrócił się drogą elektroniczną do urzędu, informując, że jego wniosek dotyczył specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz podpisanej umowy, a nie jedynie wzoru umowy. Zaznaczył, że w dalszym ciągu oczekuje na realizację wniosku z dnia [...] października 2013 r. Ponadto w dniu 7 listopada 2013 r. sprecyzował, że przez specyfikację istotnych warunków zamówienia rozumie dokument sporządzony na podstawie art. 36 ustawy Prawo zamówień publicznych. W odpowiedzi do wnioskodawcy zostało wysłane zapytanie, czy wnosi o przesłanie kserokopii dokumentów, czy też ich skanów. Na powyższe P. P. odpowiedział, że wnosił o przesłanie skanów dokumentów w postaci pełnej specyfikacji istotnych warunków zamówienia. W dniu 8 listopada 2013 r. wnioskodawcę poinformowano, że otrzymał wnioskowane dokumenty w dniu 6 listopada 2013 r., a jego ponowny wniosek zostanie rozpatrzony w terminie 2 tygodni od dnia złożenia. Tego samego dnia P. P. poinformował, że nie otrzymał, jego zdaniem, wnioskowanych dokumentów oraz i nie złożył nowego wniosku, a jedynie przesłał ponownie poprzedni. W dniu 12 listopada 2013 r. wnioskujący przesłał drogą elektroniczną ponaglenie, w którym ponownie zwrócił się o nadesłanie żądanych informacji oraz poinformował, że złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu, złożonej w dniu 2 listopada 2013 r. P. P. wniósł o: 1. zobowiązanie Urzędu Miejskiego w B. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2. zobowiązanie Urzędu Miejskiego w B. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, 3. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi P. P. opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że organ nie udostępnił mu do dnia złożenia skargi całości wnioskowanych przez niego dokumentów, jak również nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji. Zarzucił pracownikom urzędu niekompetencję oraz celowe przeinaczanie korespondencji prowadzonej z urzędem. W dniu 13 listopada 2013 r. poinformowano wnioskującego, że jego ponowny wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie rozpoznany do dnia 22 listopada 2013 r. Następnie w dniu 19 listopada 2013 r. wnioskodawcy przesłano drogą elektroniczną pismo, w którym poinformowano, że umowa o świadczenie usług w zakresie dowozu uczniów niepełnosprawnych do szkół w roku 2013 nie przekraczała sumy 14.000 euro, przez co nie jest objęta ustawą Prawo zamówień publicznych. Wobec powyższego nie była przygotowywana specyfikacja istotnych warunków zamówienia. Przesłano również ponownie wzór przedmiotowej umowy. Poinformowano również, że w związku ze wzrostem w 2013 r. ilości dowożonych dzieci niepełnosprawnych do placówek oświatowych, w grudniu 2013 r. odbędzie się przetarg na dowozy w 2014 r. Organ poinformował również skarżącego o marce i numerze rejestracyjnym samochodu, który obecnie dowozi dzieci do placówek oświatowych. W tym samym dniu P. P. poinformował, że w dalszym ciągu oczekuje na podpisaną umowę, a nie na jej wzór, który już otrzymał. W dniu 20 listopada 2013 r. organ przesłał wnioskującemu skan umowy z firmą [...]. W tym samym dniu wnioskujący zwrócił się o nadesłanie załącznika do umowy, który również otrzymał. Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. organ udzielił odpowiedzi na skargę P. P., stwierdzając, że odpowiedź na wniosek została istotnie udzielona z opóźnieniem, jednakże powyższe wynikło z nieporozumienia. Ponadto wnioskodawcy udzielona została w dniu 19 listopada 2013 r. pełna odpowiedź na wniosek. W związku z powyższym organ wniósł o odstąpienie od stosowania wnioskowanych w skardze sankcji. W dniu 28 lutego 2014 r. skarżący złożył pismo, w którym poinformował, że organ nie udostępnił informacji z dwudniowym opóźnieniem, ponieważ ostatnie dokumenty objęte wnioskiem w sprawie otrzymał w dniu 27 listopada 2013 r. Natomiast otrzymane w dniu 8 listopada 2013 r. informacje zawierały jedynie wzór umowy oraz numer rejestracyjny pojazdu, za pomocą którego realizowana jest umowa. Właściwą umowę otrzymał dopiero w dniu 20 listopada 2013 r., natomiast nie otrzymał załączników do niej, jak również aneksów, które przedłużały jej obowiązywanie. Te otrzymał dopiero po ponownych ponagleniach. Konkludując swoje stanowisko w sprawie, skarżący podtrzymał wniosek o zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika urzędu, stwierdzając, że organ z niewiadomych przyczyn utrudniał mu dostęp do informacji publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawdo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zakres stosowania ustawy wytycza tylko dostęp do informacji publicznej, nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji. Oznacza to, że ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił o udostępnienie informacji w zakresie dotyczącym świadczenia usługi dowozu uczniów niepełnosprawnych do szkół w roku 2013. Wniósł o udostępnienie pełnej specyfikacji istotnych warunków zamówienia (wraz z postanowieniami umowy lub wzorem umowy) – umowy z firmą [...] oraz, jeżeli dane nie są zawarte w umowie, informacji na temat pojazdu, za pomocą którego realizowana jest niniejsza umowa. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca stworzył w tym przepisie katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, który to katalog nie jest zamknięty, z uwagi na użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności". Podmioty te można w zasadzie podzielić na dwie zasadnicze kategorie, tj. na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane ani przez organ ani skarżącego, że Burmistrz jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 pow. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie budzi również wątpliwości, że również zakres przedmiotowy żądania skarżącego mieści się w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c pow. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym podkreślenia wymaga, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakiej przyczyny określony akt nie został wydany, a czynność nie została dokonana, w szczególności, czy wynika ona z opieszałości organu, czy też z mylnego przeświadczenia, że dany akt w ogóle nie powinien zostać podjęty, a czynność dokonana. W świetle orzecznictwa i doktryny w odniesieniu do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej, oczywiście o ile podmiot obowiązany dysponuje żądaną informacją, a jedynie odmowa udostępnienia informacji i umorzenie postępowania wymaga formy decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest okoliczność, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego o przesłanie informacji w zakresie dotyczącym świadczenia usługi dowozu uczniów niepełnosprawnych do szkół w roku 2013 do dnia rozprawy. Skarżący wniósł o udostępnienie pełnej specyfikacji istotnych warunków zamówienia (wraz z postanowieniami umowy lub wzorem umowy) – umowy z firmą [...] oraz, jeżeli dane nie są zawarte w umowie, informacji na temat pojazdu, za pomocą którego realizowana jest niniejsza umowa, w sposób wskazany przez skarżącego, do dnia wniesienia skargi na jej bezczynność. Dopiero pismem z dnia 19 i 20 listopada 2013 r. przesłano skarżącemu część żądanych dokumentów, zaś ostatni żądany dokument przesłano mu w dniu 27 listopada 2013 r. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, skoro udostępnił żądane informacje w takim zakresie, w jakim był w ich posiadaniu. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie w punkcie 1 sentencji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy, lecz wynikało z niezrozumienia przedmiotu żądania skarżącego. Odnośnie zaś wniosku skarżącego o zobowiązanie organu przez Sąd o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego niezałatwieniu sprawy w terminie, to stwierdzić należy, że żądanie takie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przepis bowiem art. 38 kpa nie stanowi podstawy do jego wykonania przez Sąd Administracyjny. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.