II SAB/Wa 708/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-27

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. o wyłączenie stosowania określonych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadził postępowanie w sposób przewlekły, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Działania organu charakteryzowały się opieszałością i nieskutecznością, a czas trwania postępowania (ponad 15 miesięcy do wniesienia skargi, a do rozprawy ponad 19 miesięcy) był nieuzasadniony. W związku z tym sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa, wymierzył grzywnę, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania określonych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Postępowanie w tej sprawie trwało ponad 15 miesięcy do momentu wniesienia skargi, a do dnia rozprawy sądowej ponad 19 miesięcy, bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił organowi przewlekłość postępowania, rażące naruszenie prawa oraz domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia przewlekłości, wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku A. J. z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w kwocie 500 zł; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku A. J. z dnia [...] lipca 2017 r. w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych); 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. Skarżący A. J. zwrócił się wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. (doręczono organowi w dniu [...] lipca 2017 r.) do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c ust. 1 – 3, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] poinformował skarżącego, że na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] stycznia 2018 r., po zwróceniu się do Dyrektora Zakładu [...] MSW z zapytaniem, czy skarżący ma ustalone przez prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenia oraz za jakie okresy i w jakich formacjach oraz o ustalenie, czy podlega regulacjom ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Ponadto Minister wniósł o wskazanie, jakie okresy pracy i służby i w jakich formacjach stanowią postawę powyższego świadczenia. W przypadku potwierdzenia powyższego koniecznym będzie zwrócenie się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Nardowi Polskiemu z prośbę o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, a także przekazanie informacji pozwalającej na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wystąpił do zakładu [...] MSW z zapytaniem, co przedstawiono skarżącemu wyżej, zaś odpowiedź na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji otrzymał w dniu [...] sierpnia 2017 r. Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismami z dnia [...] września 2017 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji oraz do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z zapytaniem, jak wyżej, zaś Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odpowiedział organowi w dniu [...] grudnia 2017 r., a Komendant Główny Policji w dniu [...] stycznia 2018 r. Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] poinformował skarżącego, że wystąpił do wyżej wymienionych formacji i niezwłocznie po otrzymaniu od nich odpowiedzi, zostanie wydana decyzja w sprawie i powinno to nastąpić do dnia [...] kwietnia 2018 r. Z kolei pismem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował skarżącego, że została już zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz termin na wydanie decyzji ustalono na dzień [...] lipca 2018 r. Natomiast pismem z dnia [...] sierpnia nr [...]Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował skarżącego, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] października 2018 r. W tej sytuacji skarżący A. J. pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 oraz § 3 pkt 2 k.p.a., wystosował do organu ponaglenie do rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. W odpowiedzi na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] wskazał skarżącemu, że organ musiał zebrać całość materiału dowodowego w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2018 r., skarżący A. J. zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przewlekłe prowadzenie sprawy w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. i wniósł o: 1. zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji w terminie 30 dni; 2. stwierdzenie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny; 3. przyznanie od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 22605,40 zł; 4. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że postępowanie winno być zakończone w dniu [...] sierpnia 2017 r., a najpóźniej w dniu [...] września 2017 r., tj. w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał wprawdzie mało znaczących czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji i działania te, szczególnie z perspektywy czasu należy ocenić jako zmierzające głównie do wydłużenia czasu trwania postępowania pod pozorem gromadzenia materiału dowodowego. Faktycznie potrzeba taka nie zachodziła, bowiem jego wniosek został szczególnie rzetelnie udokumentowany. Dublowanie załączonej przez niego do wniosku dokumentacji, zajęło organowi wiele miesięcy, podczas gdy on w tych samych, podległych MSWiA instytucjach, uzyskał je w kilka tygodni. Pomijając to, że w tym przypadku działania takie były zbędne, trudno oprzeć się przekonaniu, że kilkutygodniowe odstępy w korespondencji kierowanej do IPN oraz podległych sobie ZER i KGP MSWiA o przesłanie dotyczących go materiałów służyły jedynie nieuzasadnionemu wydłużeniu postępowania. Na szczególną uwagę zasługuje pismo z dnia [...] maja 2018 r. gdzie poinformowano go, że całość materiału dowodowego została zebrana i że w terminie 7 dni może zapoznać się z tymi materiałami. W tym celu wskazano numer telefonu, lecz wielokrotne próby nawiązania tego kontaktu skończyły się niepowodzeniem. Połączeń na ten numer po prostu nikt nie odbierał. Próba nawiązania kontaktu za pośrednictwem sekretariatu Wydziału ds. [...] również pozostała bezskuteczna wobec odmowy połączenia go z właściwym urzędnikiem lub podania numeru telefonu, który ten pracownik odbiera. Tym więc sposobem nawet zapoznanie się z aktami jego sprawy zostało mu skutecznie zablokowane. Ponaglenie okazało się również bezskuteczne i jego efektem było jedynie pismo z dnia [...] września 2018 r. w którym MSWiA poinformował go, że ponaglenie jest niezasadne i do dnia dzisiejszego nie otrzymał decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji będącej odpowiedzią na jego wniosek. Zważywszy na powyższe fakty zmuszony jest żywić przekonanie, że MSWiA celowo wydłuża postępowanie aby zmaksymalizować dolegliwości wynikające z drastycznego obniżenia świadczeń emerytalno – rentowych. Ponadto co miesiąc ponosi dotkliwą stratę, a przy ponad rocznej przewlekłości postępowania, suma tych strat sięga stu tysięcy złotych. Stąd wysokość kwoty określonej powyżej we wniosku numer nie jest wygórowana. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne, prawne oraz na stanowisko judykatury i przepisy ustawy o zaopatrzeniu o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin podał, że w sprawie nie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania i to z rażącym naruszeniem prawa. Tym bardziej, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw w tym przedmiocie. Reasumując, organ nie unikał celowego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto organ zakwestionował żądanie stwierdzenia, że przewlekłość postępowania miało charakter rażący oraz żądanie wymierzenia grzywny, jak i zasądzenie sumy pieniężnej, tak co do zasady, jak i co do kwoty. Jednocześnie, alternatywnie, wniósł o jej odrzucenie stwierdzając, że sprawy z zakresu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych i w związku z tym właściwe w tych sprawach są sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Natomiast kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302). Stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23). Analizując rozpoznawaną sprawę doszedł Sąd do przekonania, że do dnia wniesienia skargi, organ prowadził postępowania w sposób przewlekły, bowiem pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań, mimo że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ, przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił do organu wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. (doręczonym organowi w dniu [...] lipca 2017 r.) o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c ust. 1 – 3 i art. 22a w zw. z art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z kolei zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – 38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania i wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić należy również, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności. Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa do dnia wniesienia skargi do Sądu i dalej do dnia rozpoznania jej na rozprawie, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji. Czynności podejmowane przez organ wskazane w stanie faktycznym uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez organ w dniu [...] sierpnia 2017 r. do Dyrektora Zakładu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, organ pozostawał bierny do dnia [...] lutego 2017 r., a więc przez okres 1 miesiąca, kiedy to wystąpił z pismem do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i do Komendanta Głównego Policji. Następnie od dnia [...] stycznia 2018 r., kiedy to organ otrzymał odpowiedź od Komendanta Głównego Policji, a wcześniej od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Nardowi Polskiemu, Minister nie procedował ze skarżącym oprócz pisma z dnia [...] stycznia 2018 r. i dopiero pismem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował skarżącego, że została już zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz termin na wydanie decyzji ustalono na dzień [...] lipca 2018 r., po czym przedłużono go informując skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. Zatem do dnia złożenia skargi upłynęło 15 miesięcy, a wniosek nadal nie został rozpoznany. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do skarżącej o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednakże we wskazanych terminach sprawa nie została przez organ załatwiona. Ponadto organ nadal nie poinformował, czy wydał decyzję w sprawie, a jest on zobowiązany do przesłania do Sądu kompletu akt sprawy administracyjne i w tej sytuacji do chwili rozpoznania skargi na rozprawie upłynęło już przeszło 19 miesięcy, kiedy wniosek skarżącego nie został rozpoznany. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego jest bezsporne, że organ pozostaje w przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego do dnia wniesienia skargi oraz do rozprawy przed Sądem, a owa przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącej w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tj. 15 miesięcy do złożenia skargi (a do dnia rozprawy – 19 miesięcy), jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej, że organ poinformował skarżącego, iż sprawa powinna być załatwiona do [...] października 2018 r., zaś faktycznie decyzji nie wydano do dnia rozpoznania sprawy przed Sądem. Wobec powyższego należało również zobowiązać organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r. Należy zauważyć, że w sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a., bowiem – w ocenie Sądu – doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Skoro zaś doszło do rażącego naruszenia prawa, to należało Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji wymierzyć grzywnę w kwocie 500 zł, która z jednej strony ma charakter represyjny wobec organu, a z drugiej jej wysokość jej adekwatna – zdaniem Sądu – do stopnia zawinienia organu. W konsekwencji – skoro już wymierzono grzywnę – to przyznawanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowiłoby dla organu zbyt daleką idącą dolegliwość i w tym zakresie należało – zdaniem Sądu – oddalić skargę. Dodać również należy, że jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego Sąd w pełni podziela, jednakże czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Co zaś się tyczy wniosku organu o odrzucenia skargi, to nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sprawa nie dotyczy ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i 3) w zw. z § 1a i § 2 oraz art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło