II SAB/Wa 72/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o podwyższenie renty rolniczej, strona skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o podwyższenie renty rolniczej jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie i powinien zostać oddalony. Natomiast, ze względu na trudną sytuację materialną strony i wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu środka odwoławczego, zasadne jest ustanowienie dla strony adwokata w ramach prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o podwyższenie renty rolniczej. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z niskiej renty i zasiłku pielęgnacyjnego, nieposiadającą oszczędności, a jego majątek stanowi mieszkanie o niewielkiej powierzchni.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. K. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o podwyższenie w drodze wyjątku renty rolniczej postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. K. adwokata. S. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o podwyższenie w drodze wyjątku renty rolniczej. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 czerwca 2009 r. oraz kserokopii dokumentów stanowiących załączniki do skargi ustalono, co następuje. Skarżący jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, wymagającą stałej opieki innej osoby. Utrzymuje się z renty w wysokości 673,36 zł, przy czym, po dokonaniu potrąceń wnioskodawcy wypłacana jest kwota 474,27 zł. Strona uzyskuje również zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 40 m2 . Skarżący nie ma żadnych oszczędności. Kwota 153 zł. wydatkowana jest na pomoc osób trzecich w codziennych domowych czynnościach. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona znajduje się aktualnie trudnej sytuacji materialnej. Uzyskiwany dochód po opłaceniu pomocy osób trzecich pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. Skarżąca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Strona nie dysponuje środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło