II SAB/Wa 724/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. M. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmawiającej przeprowadzenia kwerendy materiałów archiwalnych dotyczących L. B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie występował do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jednocześnie, stosownie do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie przed wniesieniem skargi na bezczynność, M. M. powinien złożyć do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stosownie do treści art. 37 § 1 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego, określonego w art. 37 kpa warunkuje wniesienie skargi na bezczynność (...) (B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C.H.Beck, wyd. 8, W-wa 2006). Oznacza to, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu, jest wcześniejsze złożenie zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu, jak w niniejszej sprawie, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jak wynika z akt administracyjnych, M. M. nie wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w trybie art. 37 kpa ze stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co potwierdził organ w odpowiedzi na skargę. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed wcześniejszym wykorzystaniem przez skarżącego przysługującego mu środka zaskarżenia na drodze administracyjnej w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Jednocześnie należy wskazać, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, jest stroną niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W przypadku skargi na bezczynność to skarżący jest uprawniony do wskazania jaki organ, w jego ocenie, pozostaje w bezczynności, a wybór przez niego dokonany jest wiążący zarówno dla sądu rozpoznającego sprawę jak i organu. Innymi słowy, to skarżący wskazuje organ, którego bezczynność zaskarża. Skoro przedmiotem niniejszej sprawy M. M. uczynił bezczynność Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, to nieuprawnione jest stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej jakoby pozbawiony był legitymacji procesowej biernej. Ustalenie natomiast, czy zarzucana organowi bezczynność miała miejsce, podlega ocenie sądu rozpoznającego sprawę również pod kątem właściwości organu do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Sąd oceny tej nie mógł dokonać, gdyż z przyczyn podanych w treści uzasadnienia skarga jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.