II SAB/Wa 732/23

WyrokWSA w Warszawie2024-11-19

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Iwona Maciejuk, Karolina Kisielewicz-Sierakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rodziny i Polityki Społecznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Rodziny i Polityki Społecznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu części wniosku o udostępnienie informacji publicznej (tiret drugie), ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a żądane informacje, dotyczące szczegółów prac legislacyjnych, nie stanowiły informacji publicznej w rozumieniu ustawy, gdyż zostały one uregulowane przepisami szczególnymi (ustawa o działalności lobbingowej).
Stan faktyczny
Skarżący zarzucił Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej bezczynność przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 października 2023 r. Skarżący domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność oraz zasądzenia od organu kwoty 3.000 zł. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując brak bezczynności. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tiret drugie wniosku z dnia [...] października 2023 r.; 2. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. Zasądzono od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Rodziny i Polityki Społecznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tiret drugie wniosku z dnia [...] października 2023 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rodziny i Polityki Społecznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, zwane dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Ministrowi Rodziny i Polityki Społecznej, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej - sformułowanego w piśmie z 20 października 2023 r. Organowi zarzucono naruszenie: - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru - poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek podlegającej udostępnieniu informacji; prowadziło to do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji, - art. 61 ust. i Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 roku, Nr 78, poz. 483) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podlegającej udostępnieniu na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022, poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że jeżeli informacji nie udostępniono w Biuletynie Informacji Publicznej czyni się to - bez zbędnej zwłoki - na wniosek, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - wobec braku zastosowania, poprzez niezrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji, wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku. W skardze wniesiono o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku bądź stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, - stwierdzenie, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznanie od organu na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej w wysokości 3.000 złotych. W uzasadnieniu skargi wskazano: - w związku z lekceważącymi odpowiedziami sekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej na dezyderat nr [...] Sejmowej Komisji do Spraw Petycji, realizującej petycję Wnioskodawcy z [...] listopada 2022 r., zwrócił się on do organu - na podstawie przepisów ustawy o informacji - m.in. z tymi samymi pytaniami, które kierowała do organu dwukrotnie wymieniona Komisja, - tak samo, jak komisja sejmowa nie uzyskał na nie odpowiedzi; pismo organu z [...] listopada 2023 r. jest "ordynarną kpiną z obywatela oraz obowiązującego porządku prawnego, zanegowaniem zasady ochrony zaufania obywateli do państwa". Dalej wskazano m.in., dlaczego - zdaniem Wnioskodawcy - udzielone odpowiedzi mają nazbyt ogólnikowy charakter, wobec konkretnie sformułowanych pytań. Podniesiono ponadto, że - wobec skierowania wniosku [...] listopada 2023 r. - doręczenie niezadowalającej zresztą Wnioskodawcy odpowiedzi [...] listopada danego roku, nastąpiło z naruszeniem terminu określonego art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazano: - pismo Wnioskodawcy z [...] października 2023 r. doręczono organowi – za pośrednictwem ePUAP - tego samego dnia o godz. 19:26, - Wnioskodawca wystąpił w trybie ustawy o informacji o udostępnienie informacji: " - w jaki sposób, w praktyce, technicznie, pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych [...] zapoznaje się z korespondencją pisemną, w szczególności załatwianą przez Niego korespondencją z komisjami sejmowymi, zwłaszcza dezyderatami Komisji do spraw petycji, - odnośnie do dezyderatu nr [...] Komisji do spraw petycji (skierowanego na skutek mojej petycji), w związku z odpowiedzią i odpowiedzią uzupełniającą podpisaną przez wiceministra [...], który od około roku w różnych pismach utrzymuje, że "w ministerstwie trwają głęboko zaawansowane prace analityczne dotyczące skutków finansowych wprowadzenia waloryzacji świadczenia uzupełniającego [...] czego dotyczą prace i analizy, co jest przedmiotem prac i analiz, na jakim są one etapie, kiedy będą znane ich rezultaty, od jakiej daty są prowadzone, kto (imię i nazwisko) je prowadzi, ilość osób zaangażowanych w te prace i analizy, jakie są łączne koszty tych prac i analiz od dnia ich rozpoczęcia do dnia udzielenia odpowiedzi, [...] jakie są faktyczne powody braku odpowiedzi na zapytanie nr [...] Pani Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej [...] w sprawie świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, kto (imię i nazwisko) redagował odpowiedź i odpowiedź uzupełniającą na dezyderat nr [...] Komisji do spraw petycji oraz w jaki sposób wiceminister [...] kontroluje treści, które podpisuje elektronicznie (innymi słowy: czy wie, co podpisuje).", - pismem z [...] listopada 2023 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] października 2023 r., - pismem z [...] listopada 2023 r. - doręczonym organowi za pośrednictwem ePUAP [...] listopada 2023 r. o godz. 10:39 - Wnioskodawca wystąpił z ponagleniem w sprawie wniosku z [...] października 2023 r. - zadając tożsame pytania, - pismem z [...] listopada 2023 r. udzielono odpowiedzi na ponowny wniosek (ponaglenie) z [...] listopada 2023 r., - w stanie faktycznym sprawy po stronie organu nie zachodzi bezczynność; wniosek z [...] października 2023 r. doręczono organowi - za pośrednictwem ePUAP - w piątek [...] października 2023 r. o godz. 19:26 - po godzinach pracy urzędu; organ mógł zatem zapoznać się z wnioskiem w pierwszym dniu roboczym – [...] października 2020 r.; odpowiedzi udzielono [...] listopada 2023 r.; poinformowano Wnioskodawcę, że obecnie trwają prace dotyczące skutków finansowych wprowadzenia waloryzacji świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, zaś prowadzone analizy odbywają się w ramach działalności bieżącej Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych; poinformowano go też, że pracownicy urzędu posiadają - w zależności od potrzeb - odpowiednie narzędzia techniczne oraz niezbędne wsparcie w zakresie pozwalającym na prawidłową realizację zadań, - na ponaglenie z [...] listopada 2023 r. - zawierające powielenie pytań, zawartych we wniosku z [...] października 2023 r. - udzielono ponownie odpowiedzi [...] listopada 2023 r.; wskazano, że - w wyniku prac analitycznych, dotyczących skutków finansowych wprowadzenia waloryzacji świadczenia uzupełniającego - nie wytworzono informacji, w tym dokumentów, stanowiących informację publiczną i podlegających udostępnieniu w trybie ustawy o informacji oraz, że prace te odbywają się w ramach bieżącej działalności Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych; wskazano również pracownika, który redagował odpowiedź na dezyderat nr [...] Komisji do Spraw Petycji oraz uzupełnienie do udzielonej odpowiedzi; wyjaśniono ponadto, że Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych ma pełne rozeznanie i wiedzę na temat dokumentów, nad którymi pracuje; korzysta z dokumentów w wersji elektronicznej, które spełniają standardy dostępności dla osób z niepełnosprawnościami; wskazano ponadto, że zasada dyskontynuacji prac parlamentu w stosunku do organów władzy wykonawczej zobowiązanych do udzielania odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie wskazuje, że "wraz z zakończeniem kadencji Sejmu wygasa obowiązek udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie złożone w trakcie minionej kadencji", - skarga w całości zasługuje na oddalenie; dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany - na podstawie przepisów prawa - do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności, - pojęcie informacji publicznej określono w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o informacji; w ich świetle informacją publiczną jest każda, o sprawach publicznych, a w szczególności wymienionych w art. 6; podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w danej ustawie; przy wykładni tych sformułowań należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP; zgodnie z nim prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o informacji, - pomimo złożenia wniosku i braku realizacji prawa do informacji publicznej, bezczynność wystąpi jedynie, gdy żądanie dotyczy "informacji publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji, - art. 6 ustawy o informacji zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów, stanowiących informację publiczną - w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji; jego podstawową funkcją jest wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych; użyte w art. 6 ust. 1 ustawy pojęcie "w szczególności" przesądza o otwartym, niepełnym charakterem zawartego w nim wyszczególnienia; o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy, decyduje kryterium rzeczowe - treść i charakter informacji - a nie forma jaką ona przybiera; w orzecznictwie przyjęto, że informację publiczną stanowi każda, wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz pełniące funkcje publiczne osoby, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji; charakter taki ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów; w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, że informacją publiczną jest również prawo wglądu do dokumentów, - wniosek nie dotyczył informacji publicznej w rozumieniu ustawy o informacji; nie zmienia tego fakt, że organ udzielił Wnioskodawcy odpowiedzi na pismo z [...] października 2023 r. (a także z [...] listopada 2023 r.), - w procesie analiz, dotyczących oceny skutków finansowych wprowadzenia waloryzacji świadczenia uzupełniającego, nie wytworzono bowiem informacji, w tym dokumentów, stanowiących informacje publiczną i podlegających udostępnieniu w trybie ustawy o informacji; w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto ponadto, że - z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej - wyłączeniu podlegają treści o charakterze wewnętrznym - rozumiane jako informacje o charakterze roboczym, które stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół; w ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej; od dokumentów urzędowych, w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o informacji, odróżnia się zatem dokumenty wewnętrzne - służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu; takie dane służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk; nie są jednak wyrazem stanowiska organu; nie stanowią więc informacji publicznej (tak. m.in. wyrok NSA o sygn. III OSK 4149/21, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), - także informacje, dotyczące powodów braku odpowiedzi na zapytanie nr [...] w sprawie świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji i kto (imię i nazwisko) redagował odpowiedź i odpowiedź uzupełniającą na dezyderat nr [...] Komisji do Spraw Petycji, nie mieszczą się w definicji informacji publicznej; motywy, intencje czy powody określonego stanu rzeczy nie stanowią bowiem informacji publicznej; informację publiczną stanowią określone fakty czy stan rzeczy, istniejący w momencie udzielania informacji, jeżeli mają one charakter informacji publicznej, - informacja, w jaki sposób wiceminister kontroluje treści, które podpisuje elektronicznie - innymi słowy: czy wie, co podpisuje - nie jest natomiast publiczną; dotyczy bowiem wewnętrznej organizacji warsztatu pracy sekretarza stanu, a nie informacji o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, - bezzasadny jest zarzut dotyczący dopuszczenia się bezczynności wobec wniosku z [...] października 2023 r. - w związku z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, - zasady wymiany informacji - w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP – sprecyzowano w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57, ze zm.) oraz w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180), - w art. 3 pkt 20 przywołanej ustawy zdefiniowano urzędowe poświadczenie odbioru, które jest wspólnym określeniem dla: - urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) i - urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), - mając to na względzie wskazana data ([...] października 2023 r. godz. 19.26) na dokumencie UPP - wygenerowanym automatycznie poprzez system teleinformatyczny - jest wyłącznie dniem doręczenia - datą (i godziną), w której organowi doręczono na skrzynkę podawczą (w tym przypadku podmiotu publicznego), pismo (dokument) - poza godzinami pracy; nie jest to natomiast data złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji, - pracownik kancelarii organu administracji - odpowiedzialny za odbiór korespondencji - mógł zalogować się na platformie ePUAP dopiero w kolejny dzień roboczy - poniedziałek [...] października 2023 r.; pobrał ją z systemu o godzinie 7:38; dowodem jest Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia z wnioskiem [...] oraz Historia obiegu pisma w organie z [...] października 2023 r. (przedłożone z odpowiedzią na skargę), - odebrane pismo w przedmiocie wniosku pracownik - odpowiedzialny za koordynowanie w organie spraw, związanych z udostępnianiem informacji publicznej - uznał za skutecznie złożone [...] października 2023 r. - to dzień, w którym zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej organ mógł się zapoznać z wnioskiem; wobec tego ostatnim dniem do udzielenia odpowiedzi był [...] listopada 2023 r.; podobne stanowisko wyrażono w szeregu postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OZ 1638/17, 1649/17 425/18, 553/19 oraz I GSK 157/18 i 3523/18 – dostępne w CBOSA), - w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła bezczynność organu administracji; wobec tego nie zachodzi podstawa stwierdzenia, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz dla przyznania od organu administracji na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ do którego skierowano wniosek należy generalnie do obowiązanych udostępniać informację publiczną w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji. Trafne jest przy tym stanowisku organu, że pismo skierowane do Wnioskodawcy [...] listopada 2023 r. wysłano z zachowaniem terminu, określonego art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. Datę przedłożenia wniosku organowi stanowi bowiem dzień [...] października 2023 r. - jak wywiódł to organ. Właściwa jest w tym zakresie jego argumentacja - uprzednio przytoczona. W tej sytuacji jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Kwestią sporną pozostaje więc, czy żądanie Wnioskodawcy dotyczyło informacji publicznej. Jeżeli zaś tak jest - chociażby w części - czy w wymaganym zakresie udostępniono informację publiczną oraz czy uczyniono to w pełni z zachowaniem terminu, zakreślonego art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. W danym zakresie skarga jest w części zasadna. Wbrew stanowisku organu, zawartemu w odpowiedzi na skargę, pytania zamieszczone w tiret 2 wniosku - co do szczegółowego zakresu prowadzonych przez organ prac legislacyjnych (samo działanie w danym zakresie potwierdzają inne pisma), dotyczą informacji publicznej. Nie może mieć przy tym istotnego znaczenia nie wytworzenie w toku tych prac innych dokumentów niż mające charakter wewnętrzny. Wniosek nie dotyczył bowiem wyłącznie dokumentów. Błędne stanowisko organu w danym zakresie, nie miało jednak istotnego znaczenia w kontekście oceny pozostawania przezeń w stanie bezczynności - na dzień orzekania przez Sąd w sprawie (o czym w dalszej części uzasadnienia). Co istotne - udzielając w odpowiedzi z [...] listopada 2023 r. ogólnikowych informacji - organ nie wyjaśnił Wnioskodawcy, że żądane informacje nie mogą być udostępnione w trybie przepisów ustawy o informacji. Winien był zaś to uczynić w zakresie obowiązków, wynikających z danego aktu wobec wpływu wniosku z przywołaniem ustawy o informacji. Obowiązkowi swemu organ uczynił zadość jednak w piśmie z [...] listopada 2023 r. (wobec ponaglenia z [...] listopada 2023 r.) – a więc z uchybieniem terminu określonego art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. Co trzeba odnotować, organ trafnie skonstatował ostatecznie, że informacji żądanych w tiret 2 wniosku, nie udostępnia się w trybie ustawy o informacji. Sąd w tym składzie podziela stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2020 r. (sygn. akt II SAB/Wa 309/20 - dostępny w CBOSA). Wskazano tam, że zasady udostępniania informacji związanych z procesem legislacyjnym w pewnym zakresie wyczerpująco uregulowano w przepisach szczególnych w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o informacji. Ramy prawne obowiązku udostępnienia informacji w danej sprawie – gdy dotyczyła ona procesu stanowienia prawa - określa mianowicie ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz.U. z 2017 r. poz. 248, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o lobbingu". Wprawdzie – co wynika z nazwy tego aktu oraz przepisu wstępnego - celem przyjmującego daną regulację prawodawcy było określenie ram działalności lobbingowej w tworzeniu prawa. Dla realizacji tego celu określono jednak także daną ustawą uniwersalne zasady, dotyczące zakresu dostępu do informacji publicznej w procesie stanowienia prawa, gdy chodzi o m.in. o projekty ustaw procedowane z inicjatywy Rady Ministrów – w danym zakresie chodziłoby o ewentualną nowelizację ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (obecnie opubl w Dz.U. z 2024 poz. 1649). Reguły w tym zakresie określono w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3 oraz art. 5 i 6 danej ustawy, w brzmieniu: "Art. 3. 1.Rada Ministrów prowadzi wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów, zwany dalej "wykazem", obejmujący: 1) projekty założeń projektów ustaw; 2) projekty ustaw; [...] 2. Wykaz zawiera w szczególności: 1) zwięzłą informację o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań, które planuje się zawrzeć w projekcie; 2) wskazanie istoty rozwiązań, które planuje się zawrzeć w projekcie; 3) wskazanie organu odpowiedzialnego za opracowanie projektu; 4) imię i nazwisko oraz stanowisko lub funkcję osoby odpowiedzialnej za opracowanie projektu; 5) wskazanie organu odpowiedzialnego za przedłożenie projektu Radzie Ministrów; 6) informację o rezygnacji z prac nad projektem, z uwzględnieniem przyczyny tej rezygnacji - w przypadku rezygnacji z prac nad projektem. 3. Wykaz podlega udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej.", "Art. 5. Projekty założeń projektów ustaw, projekty ustaw oraz projekty rozporządzeń podlegają udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej z chwilą przekazania projektów do uzgodnień z członkami Rady Ministrów. Art. 6. Z chwilą udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej wykazów, o których mowa w art. 3 i art. 4, albo - w przypadku gdy projekt nie był zawarty w żadnym z tych wykazów - z chwilą udostępnienia projektu w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej podlegają również wszelkie dokumenty dotyczące prac nad projektem.". Wobec treści wskazanych przepisów a także przy uwzględnieniu ich celu - ustalenia równych i przejrzystych praw dostępu do informacji o pracach legislacyjnych, a równocześnie pewnej swobody na etapie kształtowania koncepcji - nie może ulegać wątpliwości, że regulują one w sposób pełny i wyczerpujący zakres informacji, jakie podlegają upublicznieniu w procesie prawotwórczym a także terminy, kiedy może to nastąpić jak i tego formę. Koresponduje to z poglądem wyrażonym w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2012 r. (sygn. akt I OSK 1203/12 dostępny w CBOSA); wskazano tam: "organom władzy publicznej niezbędna jest możliwość podejmowania decyzji dopiero po zebraniu zasobu niezbędnych informacji, uzgodnieniu stanowisk i przeanalizowaniu kilku możliwych wariantów danego rozstrzygnięcia. Dlatego od "dokumentów urzędowych" w rozumieniu art 6 ust. 2 u.d.i.p. odróżnia się "dokumenty wewnętrzne" służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk Mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące, co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt i OSK 2130/11, niepubl., wyrok z dnia 15. lipca 2010 r, sygn. akt I OSK 707/10, niepubl.) (...) Procesowi podejmowania decyzji nie jest konieczna społeczna kontrola na każdym jego etapie. Zasadne wręcz jest twierdzenie, że kontrola taka mogłaby zakłócić jego przebieg, ponieważ każda ze zgłoszonych propozycji podlegałaby społecznemu i przedwczesnemu osądowi. Tymczasem podjęcie w procesie tworzenia projektu ustawy decyzji właściwej co do jego treści wymaga wyeliminowania, w atmosferze rozwagi i spokoju, rozwiązań nietrafnych, zagrażających chronionym konstytucyjnie dobrom, czy też niefunkcjonalnych. Nietrafny jest przy tym zarzut, że przyjęcie takiego poglądu za trafny, wyklucza społeczny nadzór nad tworzeniem projektu aktu prawnego. W momencie, kiedy projekt taki zyskuje walor oficjalności, zostaje przedstawiony opinii publicznej przez organ, który go stworzył, podlega społecznym konsultacjom i społeczeństwo może mieć wpływ na jego treść.". Wobec takich uwarunkowań prawnych uprawniony jest wniosek, że informacja publiczna o pracach legislacyjnych rządu nad projektami ustaw udostępniana jest w BIP. Z kolei - w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o informacji, przy rozumowaniu a contrario - udostępnieniu na wniosek podlega ta informacja, która nie została udostępniona w BIP. Odnosi się to także odpowiednio do sytuacji, gdy obowiązek udostępnienia informacji w BIP wynika z mocy prawa. Odmienna sytuacja występowałaby jedynie w razie, gdyby organ - obowiązany udostępniać informacje w BIP - nie uczynił tego mimo powinności. Reasumując – odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy - organ trafnie - pismem z [...] listopada 2023 r. - poinformował Wnioskodawcę, że jego żądania udostępnienia informacji publicznej w zakresie tiret 2 jego pisma nie można zrealizować w trybie przepisów ustawy o informacji – choć błędnie uzasadniono takie stanowisko. Uchybienie to nie mogło mieć jednak znaczenia w kontekście oceny, że powinności - w zakresie, w jakim stosowne obowiązki wynikają z ustawy o informacji - uczyniono zadość do dnia rozpoznania skargi. W tej sytuacji nie było podstaw dla zobowiązania organu do realizacji wniosków w stosownym zakresie. Sąd poprzestał więc na wskazaniu, że organ pozostawał w bezczynności. Sąd miał na uwadze, że zakreślone wyżej ramy prawne uniemożliwiają zainteresowanemu postępem pracy Wnioskodawcy uzyskanie interesujących go danych - wykraczających poza te, które postanowi upublicznić ze swojej inicjatywy prowadzący proces legislacyjny organ. Swojemu niezadowoleniu dał zresztą wyraz w skardze. Sytuację taką determinuje jednak wyrażoną jednoznacznie wolą prawodawcy, który - z uwagi na ochronę innych dóbr, jak ograniczenie możliwości nieoficjalnych form wpływu na proces tworzenia prawa - zawęził ogólnie ramy uzyskania informacji o projektach aktów normatywnych we wczesnych etapach tworzenia przypisów. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W istocie, wpierw wystosowano stosunkowo zdawkową odpowiedź, wobec dość szczegółowego pytania. Następnie jednakże udzielono szerszych wyjaśnień na analogiczny wniosek (ponaglenie) - nawet wykraczających poza zakres wymagany przepisami ustawy o informacji - co do kwestii innych niż w tiret 2 wniosku. W zakresie odpowiedzi na tiret 2 udzielono informacji wyczerpujacej z perspektywy interesu Wnioskodawcy. Poinformowano go, że – na obecnym etapie prac - dokładniejsze wiadomości, co do procesu legislacyjnego nie zostaną mu udzielone. Termin udostępnienia informacji wobec wniosku z [...] listopada 2023 r. przekroczono jedynie nieznacznie. Uzasadnia to przyjęcie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W takiej sytuacji nie ma też przesłanek do zasądzenia na rzecz Wnioskodawcy żądanej sumy pieniężnej. Trafnie natomiast skonstatował organ - przywołując, treść stosownych regulacji - że żądane wiadomości - wykraczające poza wymienione w tiret 2 – nie mieszczą się pojęciu podlegającej udostępnieniu informacji publicznej. Nie mają takiego charakteru: - dane o środkach technicznych, stosowanych przez pracowników urzędu w celu wykonywania przypisanych im zadań (także pełniących funkcje publiczne osób), ani też - dane osobowe pracowników urzędu, przygotowujących projekty stanowisk w sprawie (np. pism), gdy nie mają oni kompetencji samodzielnego załatwienia spraw w imieniu organu Państwa, czy - wskazanie przyczyn konkretnych działań bądź określonych zaniechań. Trafne jest tu przywołane wcześniej stanowisko organu. Sąd przyjmuje je za własne. Wobec bezzasadności zarzutów w kwestii bezczynności - wykraczającej poza wskazaną w pkt 1 wyroku - jak i żądania przyznania sumy pieniężnej Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, oraz § 1a i 2 a także art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 4 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Koszty stanowił wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło