II SAB/Wa 750/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Polskiej Agencji Prasowej S.A. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę W dniu [...] grudnia 2018 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiej Agencji Prasowej S.A. polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku wysłanego w formie e-maila z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) Czy do PAP wpłynęło załączone stanowisko Społecznej Rady przy tzw. "Komisji Reprywatyzacyjnej"? Jeżeli tak, to kiedy? 2) Czy PAP rozpowszechniła to stanowisko w którymkolwiek ze swoich serwisów? 3} Jeżeli tak, to w którym i czy rozpowszechniany tekst był w jakikolwiek sposób redagowany czy też został rozpowszechniony w niezmienionej formie? W przypadku zredagowania tekstu, wnioskował o udostępnienie mu (przesłanie) treści rozpowszechnionego komunikatu. Skarżący wniósł o nakazanie organowi rozpoznania wniosku, stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności i ma ona charakter rażącego naruszenia prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarżący przed złożeniem skargi nie skorzystał z dyspozycji art. 37 K.p.a. Wyczerpanie zaś środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu stanowi przesłankę dopuszczalności skargi. Pismem z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2019 r. organ poinformował Sąd, że wiadomość mailowa stanowiąca wniosek o udostępnienie z dnia [...] października 2018 r. nie dotarła do adresata, zaś skarżący wykazał jedynie nadanie wiadomości bez potwierdzenia jej otrzymania przez adresata. Zdaniem organu, jeśli skarżący wybrał złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, to powinien zabezpieczyć w celach dowodowych potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność Polskiej Agencji Prasowej S.A., Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym bądź w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), bądź w przepisach szczególnych, m.in. w u.d.i.p., bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz. 87). Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi jest, jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednak w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, a zatem brak jest podstaw do odrzucenia skargi (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1650/18, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Polska Agencja Prasowa S.A. jest państwową osobą prawną na gruncie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, ponadto wszystkie akcje w Spółce posiada Skarb Państwa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 31 lipca 1997 r. o Polskiej Agencji Prasowej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.643): Polska Agencja Prasowa, mająca charakter publicznej agencji prasowej, uzyskuje i przekazuje odbiorcom rzetelne, obiektywne i wszechstronne informacje z kraju i z zagranicy (ust.1). Polska Agencja Prasowa ma obowiązek upowszechniać stanowiska Sejmu, Senatu, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Rady Ministrów (ust.2). Polska Agencja Prasowa umożliwia innym naczelnym organom państwa prezentowanie stanowisk w ważnych sprawach państwowych (ust.3). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd zgodnie, z którym użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od zawartego w art. 61 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP określenia "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się zakresem podmiotowym, albowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym te zadania zostały powierzone. Sformułowanie "zadania publiczne" pomija element podmiotowy użyty w określeniu "zadania władzy publicznej". Zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności ustawowego przekazywania im tych zadań (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; z dnia 24 września 2014 r., I OSK 655/14; z dnia 15 maja 2015 r., I OSK 312/15 - dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Zadaniami publicznymi, w rozumieniu u.d.i.p., są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., I OSK 1858/13, wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., I OSK 2994/13, wyrok NSA z dnia 1 października 2014 r., I OSK 403/14 - dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Polska Agencja Prasowa S.A. realizuje zatem zadania określone przez ustawodawcę jako zadania publiczne (art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy o Polskiej Agencji Prasowej). Natomiast informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2018 r. nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1797/10, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, żądanie ujęte w przedmiotowym wniosku nie dotyczy sfery faktów i danych publicznych związanych z działalnością skarżonego organu i tym samym nie mieści się w zakresie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Do tak pojmowanej sfery faktów w ramach informacji publicznej nie przynależy, bowiem odpowiedź na pytanie czy i kiedy jakaś informacja z kraju lub z zagranicy ( w sprawie: stanowisko Społecznej Rady) wpłynęła do Polskiej Agencji Prasowej S.A. i czy została rozpowszechniona, w którym serwisie, w jakiej formie tj. czy tekst był redagowany (zmieniany) i w jaki sposób. Również w tej sferze nie mieści się udostępnienie tekstu rozpowszechnionego (zredagowanego) komunikatu. Skoro żądana informacja nie jest informacją publiczną, to organ nie miał obowiązku ani dokonania czynności materialno-technicznej, ani też wydania decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji, jedynie informuje o tym wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1153/03, Lex nr 299295, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 185/13, Lex nr 1330731). Wprawdzie organ, nie poinformował skarżącego o tym, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, to jednak, wobec twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że do dnia złożenia skargi na bezczynność nie dysponował on wnioskiem skarżącego, należy przyjąć, że podmiot zobowiązany nie mógł obiektywnie ustosunkować się do treści żądania skarżącego i podjąć stosownych czynności w tym zakresie. Z wyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącej od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 p.p.s.a., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.