II SAB/Wa 755/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczony w dniu 12 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wobec wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o wyłącznie stosowania przepisów ustawy oddala skargę Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił organowi administracji bezczynność przy rozpatrywaniu jego podania z 6 marca 2017 r., złożonego na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2023 r. poz. 1280 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową". W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek z 6 marca 2017 r. w terminie 14 dni od otrzymania przez organ administracji odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdzenie, że bezczynności w zainicjowanym wnioskiem postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej. Uzasadniając skargę wskazano, że postępowanie toczy się od kilku lat zaś kolejne decyzje organu – negatywne dla Wnioskodawcy - uchylał sąd administracyjny. Kolejną decyzję wydano [...] sierpnia 2022 r. - odmawiając wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za zasługującą na uwzględnienie skargę Wnioskodawcy i - wyrokiem z 10 lutego 2023 r. (sygn. akt. II SA/Wa 1921/22) - uchylił zaskarżoną decyzję. Organ wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaś w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. - sprecyzowanym pismem z 2 czerwca 2023 r. - oświadczył, że ją cofa. Z uwagi na powyższe - postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 czerwca 2023 r. - umorzono postępowanie kasacyjne. Postanowienie doręczono Wnioskodawcy 30 sierpnia 2023 r. W tym samym dniu skierował do organu ponaglenie - z wnioskiem o niezwłoczne wydanie decyzji. Organ nie ustosunkował się do ponaglenia pomimo upływu ponad dwóch miesięcy od daty jego odbioru. Do dnia sporządzenia skargi (datowana: 9 listopada 2023 r.), nie zakończono postępowania administracyjnego, zainicjowanego wnioskiem z 6 marca 2017 r. Od 25 kwietnia 2023 r. organ pozostaje w bezczynności. W postępowaniu zgromadzono kompletny materiał dowodowy, a organ dysponuje wytycznymi w zapadłych w sprawie wyrokach sądowych. Jedynie zła wola uzasadnia zaniechanie działania przez organ. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazano: - decyzją z [...] sierpnia 2022 r. ponownie odmówiono wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c,22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej, - w następstwie skargi Wnioskodawcy na tą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z 10 lutego 2023 r. (sygn. akt II SA/Wa 1921/22) - uchylił kwestionowaną decyzję, - organ wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia oraz uiścił wpis sądowy od skargi, - następnie powziął informację, że - w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] marca 2020 r. (sygn. akt [...]) - Zakład Emerytalny MSWiA ponownie ustalił wysokość emerytury i renty inwalidzkiej Wnioskodawcy - z pominięciem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, - wobec tego organ cofnął wcześniej złożoną skargę kasacyjną i – po otrzymaniu 13 listopada 2023 r. prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1921/22 - umorzył w całości decyzją z [...] listopada 2023 r. postępowanie - prowadzone wobec żądania Wnioskodawcy. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego akta lub nie wykonano czynność - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Skargę na bezczynność można wnieść po upływie przewidzianego do załatwienia sprawy terminu, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – ponaglenia w myśl art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku uczyniono temu zadość – tak: ponaglenie z 30 sierpnia 2023 r. Nie zakreślono w przepisach wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a., w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesieniem skargi. Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a., obowiązano organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. W przypadku sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno to nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w określonym w art. 35 K.p.a. terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia (art. 36 K.p.a.). Samo sprostanie tej powinności nie wyłącza możliwości uznania, że organ pozostaje w zwłoce, lecz w trybie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawie nie są sporne istotne elementy jej przebiegu. Znajdują one zresztą potwierdzenie w przedłożonych Sądowi aktach. Wobec uprzedniego zreferowania, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne. Na gruncie stanu faktycznego skarga nie jest zasadne. Należy podkreślić na wstępie, że przedmiotem oceny Sądu nie może być obecnie całe procedowanie wobec wniosku z 6 marca 2017 r., lecz jedynie stan po wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2022 r. Dane orzeczenie w sprawie zamknęło bowiem ewentualny stan bezczynności je poprzedzający. Nie jest wszak możliwe wniesienie skargi dla oceny stanu bezczynności, który już ustał – tak uchwała Naczelnego Sadu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OPS 5/19, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oceniając czynności organu w tych granicach należy wskazać, że - do czasu uprawomocnienia wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1921/22 - nie mógł on procedować w sprawie wniosku. W obiegu prawnym pozostawała bowiem decyzja z [...] sierpnia 2022 r. W myśl art. 152 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uprawomocnienia wyroku nie wywołuje ona jedynie skutków prawnych. Nie oznacza to jednak możliwości pominięcia pozostawania jej w obiegu prawnym. Dopiero po uzyskaniu prawomocnego wyroku oraz akt sprawy organ mógł pojąć dalsze czynności. Uczynił co zresztą w stosownym terminie – zwrot akt 13 listopada 2023 r. zaś decyzję o umorzeniu postępowania wydano 20 listopada 2023 r. Nie sposób z kolei zarzucić organowi, że - wnosząc skargę kasacyjną - dążył do przedłużenia postępowania, skoro następnie ją cofnięto. Podejmowanie przez organy władzy publicznej dopuszczonych ustawą działań procesowych nie może podlegać ocenie sądu administracyjnego w kontekście ich celowości. Organ wskazał nota bene racjonalne przesłanki, jakimi się kierował cofając skargę. Na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał więc w bezczynności, co obligowało Sąd do oddalenia skargi. Nie zachodziły wobec tego również przesłanki dla oceny, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy zasądzenia na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak sentencji wyroku. ----------------------- 7