II SAB/Wa 756/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki do rozpatrzenia wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. z dnia [...] lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej: "Spółka", "skarżący") skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: "Prezesa URE", "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Spółka ww. wnioskiem zwróciła się do Prezesa URE o udzielenie informacji publicznej w zakresie wysokości kosztów remontowych (w tym materiałów oraz usług obcych) wnioskowych przez Firmę - Zakład [...] Sp. z o.o. dla następujących odbiorców: G., G., G. oraz G., zatwierdzonych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzjami [...] z dnia [...] marca 2022 r., [...] z dnia [...] października 2022 r. oraz [...] z dnia [...] marca 2023 r. Spółka wskazała, że informacja ta jest niezbędna celem weryfikacji realizacji umów (nr [...] z dnia [...] września 2021 r. oraz nr [...] z dnia [...] października 2021 r.) zawartych ze spółką Zakład [...] Sp. z o.o. oraz rozliczenia funduszu konserwacyjno-remontowego utworzonego w ramach ww. umów. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., poinformował Spółkę, że odpowiedź na przedmiotowy wniosek nie zostanie udzielona w terminie wynikającym z ustawy, tj. 14 dni, ze względu na szczególnie złożony charakter sprawy. Organ wyznaczył nowy termin udzielenia odpowiedzi do dnia [...] września 2023 r., wskazując na konieczność skierowania do Zakładu [...] Sp. z o.o. zapytania, czy żądane przez skarżącego informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Spółka w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. zakwestionowała stanowisko organu wyrażone w ww. piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. Następnie w dniu [...] września 2023 r. organ skierował do Spółki pismo, stanowiące odpowiedź na wniosek z dnia [...] lipca 2023 r., w którym wyjaśnił, że Zakład [...] Sp. z o.o. uznał dane dotyczące funduszu remontowego za tajemnicę przedsiębiorcy, co do których przedsiębiorca ten podjął działania niezbędne w celu zachowania ich poufności. Do pisma załączył informacje w wersji przekazanej przez Zakład [...] Sp. z o.o. Spółka, nie zgadzając się z ww. stanowiskiem wskazała, że jeżeli informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, winna być opatrzona przez przedsiębiorcę stosowną klauzulą, ujawniającą wolę jej utajnienia w momencie przekazywania tych danych, a jej brak powinien wykluczać możliwość powoływania się na tę okoliczność na późniejszym etapie. Organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku oceny, czy określone dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, ograniczył się jedynie do roli pośrednika w przekazywaniu informacji uzyskanych od P.. Co więcej, stanowisko organu nie zostało ujawnione w wymaganej przez art. 16 u.d.i.p. formie, tj. decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes URE wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że skarżącemu udostępniono informację publiczną przy piśmie z dnia [...] września 2023 r. Z tego względu do bezczynności organu w ogóle nie doszło, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi. Pomimo, że skarżący twierdzi, iż stanowisko organu powinno zostać wyrażone w formie decyzji administracyjnej, to jednak - zdaniem organu - należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., forma decyzji administracyjnych przewidziana jest do odmowy udostępnienia oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie informacja została skarżącemu udzielona, natomiast z jej zakresu wyłączone zostały dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie w udostępnianiu informacji publicznej wynika wprost z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie P. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. wskazał na szczegółowe informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy, wyjaśnił przyczyny objęcia ich tajemnicą oraz opisał środki, które podjął dla zachowania ich poufności. Równocześnie P. przedstawił informacje wnioskowane przez skarżącego w formie możliwej do udostępnienia. Taką też informację organ przekazał skarżącemu przy piśmie z dnia [...] września 2023 r. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom skarżącego, zasadnie zwrócił się do P. o wskazanie, które dokumenty zgromadzone w postępowaniach o zatwierdzenie taryf podlegają ochronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Skarga na bezczynność Prezesa URE zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest bezsporne, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), albowiem jest organem władzy publicznej. W ocenie Sądu, żądane przez Spółkę we wniosku z dnia [...] lipca 2023 r. informacje stanowią informacje o sprawie publicznej, gdyż dane objęte wnioskiem przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie przez organ taryfy dla energii cieplnej, stanowią informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2038/17). W przedmiotowej sprawie organ nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2023 r. w żądanym zakresie. Do dnia wniesienia skargi nie udostępnił bowiem całej wnioskowanej informacji, nie wydał również decyzji o odmowie jej udostępnienia w takim zakresie, w jakim zostały one wyłączone z udostępnienia. Popadł zatem w stan bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a stan ten nie został konwalidowany do daty wyrokowania. Przy czym podkreślenia wymaga, iż fakt, że określona informacja podlega ochronie, ponieważ zawiera tajemnicę przedsiębiorcy, czy też inne prawem chronione tajemnice, nie oznacza, że nie ma ona charakteru informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 u.d.i.p., prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W takiej sytuacji organ może odmówić udostępnienia danej informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zobligowany jest wydać decyzję w tym przedmiocie. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie był on zobowiązany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy udostępnienie informacji w wersji przekazanej przez Zakład [...] Sp. z o.o. nie stanowi prawidłowego sposobu rozpoznania wniosku informacyjnego. Tylko bowiem wydanie decyzji pozwoliłoby wnioskodawcy i ewentualnie sądowi, w przypadku zakwestionowania przez wnioskodawcę wydanego rozstrzygnięcia, na poznanie motywów jakimi kierował się organ, odmawiając ujawnienia pozostałej treści ww. dokumentów. Mając powyższe na względzie Sąd, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązał Prezesa URE do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2023 r. Stwierdzając bezczynność organu w ww. zakresie, Sąd zobligowany był ocenić, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W piśmiennictwie podkreśla się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (v. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (v. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy rozpatrywanej indywidualnie. W przedmiotowej sprawie organ, pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2023 r. - do [...] września 2023 r., z uwagi na konieczność skierowania do Zakładu [...] Sp. z o.o. zapytania w sprawie tajemnicy przedsiębiorcy. Kolejne pismo organ wystosował do skarżącego w dniu [...] września 2017 r. i przedstawił argumentację, co do sposobu rozpatrzenia wniosku. Zatem organ zastosował procedurę przewidzianą w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. zawiadomił skarżącego o fakcie uchybienia terminowi z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jednocześnie podał przyczyny opóźnienia i wskazał termin, w którym udostępni informację. W świetle powyższego, jakkolwiek w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku skarżącego, to jednak bezczynność ta nie miała formy kwalifikowanej. Z tych względów Sąd, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1a u.d.i.p., stwierdził, że bezczynność Prezesa URE nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając na względzie wszystko powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 1a u.d.i.p., Sąd orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 3 sentencji wyroku.