II SAB/Wa 759/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1584/22, uchylającym zaskarżoną decyzję w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy postanawia odrzucić skargę. W piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. W. O. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1584/22, uchylającym zaskarżoną decyzję w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 10 stycznia 2023 r. wniósł do organu "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", zaś w dniu 19 czerwca 2023 r. organ otrzymał odpis prawomocnego wyroku z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1584/22, w tym dniu rozpoczął się zatem miesięczny termin do rozpatrzenia wniosku skarżącego o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.). Skarżący podkreślił, że nie podjął żadnych działań zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku. Zdaniem skarżącego, żadnym usprawiedliwieniem dla łamania norm prawnych nie może być przedwczesne wezwanie do działania zgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że akta administracyjne sprawy zostały zwrócone do organu w dniu 26 października 2023 r., zaś decyzja kończąca postępowanie została wydana w dniu [...] grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W art. 52 § 2 p.p.s.a. określono, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zatem złożenie, przed wniesieniem skargi, ponaglenia w trybie przewidzianym w art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 2 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wyrok z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1584/22 jest prawomocny od dnia 2 lutego 2023 r. (vide karta nr 67 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1584/22). Odpis prawomocnego wyroku, lecz bez akt administracyjnych, które dołączono do sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 303/23 (vide karta nr 70 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1584/22), został natomiast doręczony Ministrowi w dniu 19 czerwca 2023 r. (vide karta nr 71 akt sądowych o sygn. II SA/Wa 1584/22). Zatem w dacie wystąpienia skarżącego do Ministra z ponagleniem (vide pismo z dnia 10 stycznia 2023 r., zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa") wyrok tutejszego Sądu z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1584/22, nie był jeszcze prawomocny. W konsekwencji ponaglenie było bezskuteczne jako przedwczesne. Przewidziany w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) miesięczny termin do podjęcia przez organ czynności zmierzających do kolejnego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 6 stycznia 2017 r. otwierał się bowiem dopiero z dniem 19 czerwca 2023 r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępnej w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), strona poprzez przyznane jej prawo do ponaglenia uzyskuje ochronę przed niezgodnym z prawem działaniem organu w czasie trwania tego niepożądanego stanu. Twierdzenie, iż ponaglenie na bezczynność (przewlekłość) wnosi się w toku nieefektywnego postępowania, nawiązuje wprost do istoty i sensu tej instytucji, która w sposób formalny odzwierciedla niezadowolenie strony z postępu sprawy administracyjnej i stanowi próbę wymuszenia na organie załatwienia sprawy. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł ponaglenie przed uprawomocnieniem się wyroku z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1584/22, to oznacza, że było ono przedwczesne, bowiem zostało złożone przed skutecznym wyeliminowaniem z obrotu prawnego uprzednio wydanej w tej sprawie decyzji. Nie można więc przyjąć, by skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie prawidłowo dopełnił określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia. Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania przed złożeniem do właściwego organu wymaganego środka zaskarżenia, które przysługiwało stronie skarżącej, skutkować musi stwierdzeniem niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji jej odrzuceniem. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.