II SAB/Wa 760/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wymaga wykazania sytuacji życiowej w ubóstwie. Wnioskodawca, posiadając łączny dochód rodziny na poziomie 3.687,04 zł miesięcznie oraz gospodarstwo rolne zaspokajające potrzeby rodziny, nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy dotyczące wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na dochody rodziny oraz sytuację majątkową, w tym emerytury, zasiłki, dochód z gospodarstwa rolnego oraz koszty utrzymania i leczenia.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. S. po otrzymaniu w niniejszej sprawie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, pismem z dnia 16 grudnia 2016 r. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Powyższy wniosek uzupełnił, składając urzędowy formularz PPF.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową oraz czwórką wnuków. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego i żony w kwocie po 1.096,09 zł, zasiłki rodzinne na wnuki – w łącznej wysokości 507 zł oraz dochód syna z gospodarstwa rolnego, wyliczony na podstawie tzw. hektarów przeliczeniowych dla celów podatku rolnego, w wysokości 987,86 zł. Podał, że tak ustalony, łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 3.687,04 zł miesięcznie.
Wskazał, że posiada wraz z żoną mieszkanie o powierzchni 50 m² użytkowane w domu syna w ramach umowy dożywocia, nadto nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Natomiast syn oprócz domu posiada nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu pieniężnego, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że synowa, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje około 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, telefon – około 80 zł miesięcznie, wywóz śmieci – 160 zł miesięcznie oraz dojazdy dzieci do szkoły w kwocie około 70 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni.
Do stałych wydatków skarżący zaliczył też koszty leków dla siebie i żony, w tym tlenu (kłopoty z oddychaniem), insuliny (cukrzyca) oraz pieluch, w wysokości około 600 zł miesięcznie. Do innych koniecznych kosztów utrzymania zaliczył koszty ubezpieczenia budynków w wysokości 470 zł rocznie, zakup węgla – 850 zł rocznie, wywóz nieczystości – około 600 zł rocznie, podatki od nieruchomości – 594 zł rocznie, szczepienie psów – 100 zł rocznie, przegląd kominiarski – 150 zł rocznie.
Wskazał, że obecnie zaległości z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości wynoszą 746,50 zł oraz 478,60 z tytułu wywozu śmieci.
Podniósł również, że syn jest chory - stwierdzono u niego poważną wadę serca, co oznacza, że jest praktycznie niezdolny do pracy w gospodarstwie i musi być pod stałą kontrolą lekarzy, a koszt jednej prywatnej wizyty u lekarza wynosi 150 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący.
Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych.
Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 3.687,04 zł miesięcznie, gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny, a on sam (oraz jego żona) posiada stały dochód w postaci emerytury rolniczej.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło