II SAB/Wa 761/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanawia: odrzucić skargę W.C. (zwany dalej: "Skarżącym") w dniu 15 listopada 2018 r. (data prezentaty sądu) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej "organ"). Wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt, dokonania kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego którego skarga dotyczy oraz zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie. Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił stan spraw jakie skarżący inicjował przed organem i wniósł o odrzucenie skargi ze względu na jej niedopuszczalność wskazując, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Na wstępie należy zauważyć, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.) (dalej P.p.s.a). kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność w świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności albo interpretacji przepisów prawa podatkowego. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, LexisNexis 2010, s. 70). Skarżący substratem skargi uczynił bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Analiza pisma wniesionego przez skarżącego wskazuje, że jest on niezadowolony z działania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, któremu zarzuca niewłaściwe postępowanie i łamanie prawa. Jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez organ, przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych (dawniej "Generalny Inspektorat Ochrony Danych Osobowych") prowadzone były dwa postępowania ze skargi skarżącego. W sprawie o sygnaturze DOLiS-440-444/10 prowadzone było postępowanie wyjaśniające które zostało zakończone, albowiem ustalono, iż jeszcze przed wniesieniem skargi przywrócony został stan zgodny z prawem. W postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą DOLiS 440-1221/16 postanowieniem z dnia 26 października 2017 r. zwrócono pismo skarżącego w trybie art. 261 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.), wobec nieuzupełnienia przez niego braku formalnego w postaci nieuiszczenia opłaty skarbowej. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w trybie art. 261 § 2 k.p.a. kończy postępowanie w danej instancji bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś organ nie ma wówczas możliwości jego kontynuowania i tym samym nie jest zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Skarżący nie złożył zażalenia na w/w postanowienie. Analiza spraw inicjowanych przez skarżącego w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że zostały one już zakończone i aktualnie nie toczy się z jego udziałem żadne postępowanie administracyjne. Jak zostało już wskazane, z bezczynnością organu można mieć do czynienia tylko w takich przypadkach, w jakich organ administracyjny zwleka z zakończeniem prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego, jedynie wtedy sąd może nakazać mu wydanie w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu czy czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Jeśli nie toczy się postępowanie administracyjne, wyłączona jest kompetencja sądu administracyjnego do orzekania o bezczynności organu. W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu wniesioną w niniejszej sprawie skargę należy uznać za tzw. skargę powszechną, jaką strona niezadowolona z nienależytego wykonywania zadań przez organ może wnieść na zasadzie przepisów działu VIII k.p.a. zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. Stwierdzić zatem należy, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi strona czyni działanie organu i nie wskazuje przy tym żadnego aktu lub czynności tego organu podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ani żadnego aktu lub czynności jakich podjęcia domaga się od organu, tak jak w niniejszej sprawie, to skarga taka nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego i należy uznać ją za niedopuszczalną, a zatem podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.