II SAB/Wa 767/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-12
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Maria Werpachowska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja [...] dopuściła się bezczynności w przedmiocie udostępnienia załączników do ugody zawartej w postępowaniu regulacyjnym, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja [...] dopuściła się bezczynności w zakresie udostępnienia załączników do ugody, ponieważ nie podjęła działań w celu ich przekazania wnioskodawcy ani nie wydała decyzji odmownej. Stwierdzono, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwały brak reakcji organu pomimo braku przeszkód w udostępnieniu informacji. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że organ udzielił wnioskowanych informacji lub żądanie nie dotyczyło informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący J. S. zwrócił się do Komisji [...] z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej dotyczących ugody zawartej w postępowaniu regulacyjnym, w tym kopii załączników do tej ugody. Komisja udzieliła częściowych odpowiedzi, przekazując kopię ugody, jednak nie udostępniła wnioskowanych załączników. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Komisję [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego J. S. z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktu 5 dotyczącego udostępnienia załączników do ugody, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komisji [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Piotr Borowiecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Komisji [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komisję [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego J. S. z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie punktu 5 dotyczącego udostępnienia załączników do ugody, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komisji [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., do którego załączył dokument zatytułowany "[...]", zwrócił się do Komisji [...] (dalej "Komisja") o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. czy doszło do zawarcia ugody pomiędzy Gminą S., a Związkiem Gmin Żydowskich w RP w sprawie nieruchomości po dawnym cmentarzu żydowskim w S.?
2. czy ugoda ta została zatwierdzona przez Komisję?
3. czy załączona do niniejszego pisma ugoda, skoro nosi tytuł wskazujący, iż jest jedynie "projektem", posiada moc obowiązującą ?
4. czy - w razie, gdyby okazało się, iż ugoda w przedmiocie nieruchomości po dawnym cmentarzu żydowskim została zawarta, załączona wersja ugody (projektu) różni się w jakiś sposób od tej, która została zatwierdzona przez Komisję? Wnioskodawca w tym przypadku zaznaczył, że o ile jest to możliwe, wnosi o przesłanie na adres jego pełnomocnika kopii ugody dotyczącej działek po dawnym cmentarzu żydowskim w S.
W odpowiedzi Komisja doręczyła J. S. kopię przedmiotowej ugody wraz z kopią pisma przewodniego z dnia [...] kwietnia 2012 r., skierowanego do Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, Wojewody [...], Starosty Powiatowego w P. oraz Miasta i Gminy S.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. skierowanym do Komisji J. S. podniósł, że odpowiedź udzielona na jego pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie zawiera wyjaśnień odnośnie poruszanych przeze niego kwestii. Zauważył przy tym, że częściową odpowiedź na przedstawione przeze niego wówczas wątpliwości da się wywieźć z treści przesłanej mu kopii ugody. Ponadto J. S. wniósł o przesłanie załączników, o których mowa w postanowieniach tej ugody, albowiem żaden z załączników nie został mu doręczony.
W kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2016 r. skierowanym do Komisji J. S. wniósł o potraktowanie jego wcześniejszych pism z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz [...] stycznia 2016 r. jako wniosków o udostępnienie informacji publicznej złożonych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
J. S. wskazał, że w związku z brakiem odpowiedzi na ww. pisma wnosi o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania pozostające w związku ze sprawą działki [...], dla której Sąd Rejonowy P. Stare Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...]:
1. czy doszło do zawarcia ugody pomiędzy Gminą S., a Związkiem Gmin Żydowskich w RP w sprawie nieruchomości na której znajdował się dawny cmentarz żydowski w S.?
2. czy ugoda ta została zatwierdzona przez Komisję [...]?
3. czy załączona do pisma z [...] sierpnia 2015 r. ugoda posiada moc obowiązującą?
4. czy § 4 pkt I pkt 2 ust. 2.3. ugody (zaznaczając, że odwołuje się w tym miejscu do treści dokumentu, którego egzemplarz otrzymał w kopercie nadanej dnia [...] września 2015 r. - nr przesyłki [...]) podlegał badaniu przez Komisję?
5. czy zostały sporządzone załączniki wymienione w treści ugody, a jeśli tak, to zaznaczył, iż wnosi o ich udostępnienie.
W odpowiedzi Komisja skierowała do J. S. pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym wskazała, że odpis ugody zawartej przed Komisją [...] w sprawie [...] został mu przesłany dnia [...] września 2015 r.
Ponadto Komisja wskazała, że zawarcie ugody kończy sprawę przed Komisją i wraz z zatwierdzeniem projektu ugody kończy się jej rola w postępowaniu regulacyjnym. Ponadto podała, że do dyspozycji uczestników postępowania regulacyjnego i innych osób mających interes prawny, są akta sprawy oraz że rolą Komisji nie jest następcza interpretacja intencji stron, treści ugody.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. J. S. ponownie zwrócił się o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie informacji publicznej załącznika nr 1 do ugody zawartej przed Komisją [...] w sprawie [...] z wniosku Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej o przeniesienie własności nieruchomości położonych w S. przy ul. [...].
Wskazał, że wnosi o przesłanie kopii załącznika do ugody na adres jego pełnomocnika.
Ponadto J. S. podniósł, że posiada interes prawny w uzyskaniu dostępu do akt przedmiotowej sprawy, albowiem jest jedynym właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], położonej w S., dla której Sąd Rejonowy P. - Staro Miasto w P. prowadzi księgę wieczystą [...]. Stąd też, w jego ocenie, fakt istnienia interesu prawnego w dostępie do akt postępowania nie budzi żadnych wątpliwości.
W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. Komisja poinformowała J. S., że akta sprawy [...] zostały przesłane do Prokuratury Rejonowej P.
W dniu 22 czerwca 2016 r. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Komisji [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o:
zobowiązanie Komisji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "P.p.s.a.", do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej będącej przedmiotem jego wniosku;
stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Komisja została utworzona na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej, jako organ właściwy do przeprowadzania postępowania regulacyjnego, którego przedmiotem jest m.in. majątek nieruchomy przekazany na własność gminie w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w tym wypadku gminy S. Skarżący podniósł, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt K 25/10, potwierdził, że jest to organ ulokowany w strukturze organów administracji państwowej i jako taki stanowi władzę publiczną, gdyż wykonuje funkcje władcze oparte na kompetencjach wynikających z przepisów prawa. Zdaniem skarżącego Komisja stanowi organ obowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Ponadto skarżący podniósł, że przedmiotem jego wniosku była ugoda z dnia [...] lutego 2012 r., zawarta w ramach postępowania przed Komisją (sygn. akt [...]) pomiędzy Gminą S., a Związkiem Gmin Wyznaniowych Żydowskich, dotycząca roszczeń co do nieruchomości stanowiących własność Gminy S. Zdaniem skarżącego ugoda ta, wraz z załącznikami oraz faktami jej dotyczącymi, podlega udostępnieniu jako informacja publiczna w myśl art. 6 ustawy, ponieważ stanowi informację o majątku publicznym jednostki samorządu terytorialnego - gminy S. (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy) oraz jednocześnie informację o danych publicznych w formie treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy). Skarżący podniósł także, że z pism organu wynika, iż informacje te znajdują się w jego posiadaniu.
Skarżący wskazał również, że nigdy nie występował o interpretację treści ugody, ani intencji stron. Przedmiotem jego wniosku, co wyraźnie wskazał, jest informacja, czy ugoda została zawarta, czy została zatwierdzona przez organ, czy posiada moc obowiązującą, czy Komisja badała § 4 pkt 1 pkt 2 ust. 2.3 ugody oraz czy zostały sporządzone załączniki przewidziane w ugodzie, a w przypadku ich sporządzenia wniosek obejmuje również udostępnienie kopii załączników. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że jego wniosek dotyczył interpretacji ugody, czy intencji zawierających ją stron.
Dodatkowo skarżący podał, że Komisja nie udostępniła mu wnioskowanej informacji. Nie otrzymał również decyzji odmawiającej udostępnienia, ani żadnej informacji, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Zdaniem skarżącego skoro organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku, tj. nie udostępnił wnioskowanej informacji, jak również nie wydał decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, to organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i bezczynności w tym zakresie.
Skarżący zanegował również stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., wskazujące, że informacja publiczna będąca przedmiotem jego wniosku pozostaje dostępna dla osób dysponujących interesem prawnym. W ocenie skarżącego pozostaje to w rażącej sprzeczności z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Komisja [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie opisując dotychczasowy przebieg postępowania.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. zwrócił uwagę, że w doktrynie prezentowane jest stanowisko opowiadające się za przypisaniem komisjom majątkowym w tym Komisji [...] charakteru organów administracji publicznej.
Ponadto skarżący podniósł, że to, czy Komisja jest organem administracji publicznej jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, określając podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, nie posługuje się pojęciem "organu administracji publicznej". Zdaniem skarżącego nie można utożsamiać "organu władzy publicznej" z "organem administracji publicznej". Skarżący zwrócił uwagę, że w orzecznictwie wskazuje się, że przez pojęcie organów władzy publicznej należy rozumieć wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zdań publicznych. Skarżący zwrócił uwagę, że zakres pojęcia "władzy publicznej" jest bardzo szeroki.
Skarżący wskazał, że na gruncie ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Polsce Komisja niewątpliwie jest organem władzy publicznej, a ponadto dysponuje majątkiem publicznym. Zdaniem skarżącego nie ulega bowiem wątpliwości, że kompetencje Komisji do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości są zgodne z administracyjna metodą regulacji. Uprawnienie Komisji do stanowczego, przymusowego dokonywania zmian w sferze tytułów własności nieruchomości jest wyraźnie widoczne.
W piśmie tym skarżący przedstawił również swoje stanowisko w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt II SO/Wa 46/16, tj. w sprawie z jego wniosku o wymierzenie grzywny Komisji za nieprzekazanie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno – technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764). W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Umieszczenie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa obywateli do uzyskiwania informacji publicznej wskazuje na ustrojową doniosłość dostępu do takiej informacji i świadczy zarazem o ochronie tego prawa, jako że ma ono konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Konstytucja RP w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3). W ustępie 1 powołanego przepisu zostało określone powszechne obywatelskie prawo dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Obejmuje ono także uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Korelatem tego prawa podmiotowego jest spoczywający przede wszystkim na organach władzy publicznej obowiązek udzielania obywatelom określonych informacji o działalności instytucji. Obowiązek ten polega zatem nie tyle na dostępności określonych informacji dla odbiorcy, ile przynajmniej – co do zasady – oznacza konieczność aktywnego działania ze strony organu udzielającego informacji, które polega na dostarczeniu osobie zainteresowanej, na jej żądanie, pewnego zakresu informacji. Formy realizacji obywatelskiego prawa do informacji publicznej Konstytucja RP określa w ust. 2 tegoż przepisu, wskazując na możliwość dostępu do dokumentów urzędowych oraz wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (z możliwością rejestracji obrazu i dźwięku). Artykuł 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnego ograniczenia tego prawa: ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Z kolei art. 61 ust. 4 stanowi, że tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu, ich regulaminy.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 ustawy), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy).
W sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny obowiązany jest zbadać, czy organ wykonał ciążący na nim obowiązek załatwienia sprawy indywidualnej, określony przepisami prawa administracyjnego, a co za tym idzie – winien ustalić, czy wystąpiły przesłanki (podmiotowe i przedmiotowe) zaistnienia takiego prawnego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie przesłanki takie wystąpiły.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego, nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że Komisja [...], utworzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1798) w celu przeprowadzenia postępowań regulacyjnych w stosunku do nieruchomości będących w przeszłości własnością gmin żydowskich lub innych wyznaniowych żydowskich osób prawnych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10 (pub. Dz. U. z 2013 r. poz. 432), nawet jeśli samą Komisję trudno uznać za organ administracji, to ma ona cechy, które pozwalają przyjąć, że wydawanie orzeczeń przez Komisję [...] stanowi przejaw działania szeroko pojętej administracji publicznej. Władztwo administracyjne (imperium) w demokratycznym państwie prawnym nie musi być bowiem za każdym razem realizowane przez państwo i jego organy, ale również może być sprawowane przez inne organy i instytucje niepaństwowe, którym państwo przekazało do realizacji pewien zakres władztwa administracyjnego w określonej kategorii spraw.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., I OSK 2445/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl).
Żądane przez skarżącego w punktach 1, 2, 3 i 5 wniosku z dnia [...] marca 2016 r. informacje dotyczące ugody z dnia [...] lutego 2012 r. zawartej przed Komisją [...] w sprawie z wniosku Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej z udziałem Wojewody [...], Starosty P. i Gminy S., której przedmiotem była nieruchomość położona w S. na której znajdował się dawny cmentarz żydowski, stanowią informację publiczną, co jest okolicznością niekwestionowaną przez organ.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2).
Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten nie podejmuje czynności materialno – technicznej wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko podmiotu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera procesową formę decyzji administracyjnej (art. 16 ustawy), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tego typu sprawach wnioskodawca domaga się udzielenia informacji, czyli działania zgodnego z wnioskiem.
W rozpoznawanej sprawie trzeba mieć na względzie, że Komisja [...] już w odpowiedzi na wcześniejsze pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r. przesłała mu w dniu [...] września 2015 r. kopię odpisu ugody zawartej przed tą Komisją z udziałem Gminy S. oraz Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich Rzeczypospolitej Polskiej. Odpis ugody, którego kopię przesłano skarżącemu opatrzony był pieczęciami z których wynikało, że ugoda ta jest prawomocna od dnia [...] kwietnia 2012 r. i podlega wykonaniu oraz, że ma moc sądowego tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej organ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. powołał się na przesłaną wcześniej kopię odpisu ugody podkreślając, że zawarcie ugody kończy sprawę przed Komisją [...] oraz, że wraz z zatwierdzeniem projektu ugody kończy się rola Komisji [...]. Organ zaznaczył jednocześnie, że rolą Komisji [...] nie jest następcza interpretacja intencji stron, treści ugody.
Wbrew zatem zarzutom skargi, Komisja [...] przekazała skarżącemu informacje o które wnosił w punktach 1, 2 i 3 wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pytanie zawarte w punkcie 4 tego wniosku nie dotyczyło natomiast informacji co do faktów, lecz jego intencją było zajęcie przez Komisję [...] stanowiska (dokonanie oceny) zapisu zawartego w § 4 tej ugody. Takie żądanie nie mieściło się jednak w pojęciu informacji publicznej. Dlatego też w odpowiedzi na to pytanie Komisja [...] prawidłowo poinformowała skarżącego, że jej rolą nie jest następcza interpretacja intencji stron, treści ugody.
Tym samym należy stwierdzić, że organ udzielił informacji objętej punktami 1, 2 i 3 wniosku z [...] marca 2016 r. i dlatego w tym zakresie Sąd skargę – na zasadzie art. 151 P.p.s.a. – oddalił, uznając, że organ wobec udzielonej odpowiedzi nie pozostaje w bezczynności. Informacja żądana w punkcie 4 wniosku, w ocenie Sądu, nie mieściła się w pojęciu informacji publicznej, dlatego też w tym zakresie także nie można zarzucił organowi bezczynności.
Należy natomiast zgodzić się ze skarżącym, że Komisja [...] nie udzieliła odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 5 jego wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, które dotyczyło udostępnienia załączników do ugody pomimo, iż żądanie w tym zakresie skarżący ponowił w swoim kolejnym wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym zwrócił się ponownie o udostępnienie kopii załącznika do przedmiotowej ugody zawartej przed Komisją [...] dotyczącej nieruchomości położonej w S.
Wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu [...] marca 2016 r. Kolejny wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie kopii załącznika do ugody zawartej przed Komisją [...] wpłynął do organu w dniu [...] maja 2016 r. Akta sprawy, w której zawarto przedmiotową ugodę, znajdowały się wówczas w dyspozycji Komisji [...]. Dopiero w dniu [...] maja 2016 r. akta te zostały przesłane do Prokuratury Rejonowej P., a następnie pismem z dnia [...] maja 2016 r. poinformowano skarżącego, że Komisja [...] nie jest w posiadaniu tych akt z uwagi na ich przesłanie do Prokuratury. Z powyższego wynika, iż w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] maja 2016 r. nie zachodziły przeszkody w załatwieniu wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia kopii załącznika do ugody. Ponadto, jak wynika z akt sprawy w dniu [...] czerwca 2016 r. Prokuratora Rejonowa P. zwróciła przedmiotowe akta organowi. Pomimo to Komisja [...] nadal nie udostępniła skarżącemu żądanej kopii załącznika do ugody.
Skoro zatem organ nie udostępnił skarżącemu informacji żądanej w pkt 5 jego wniosku, a jednocześnie nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia, to należało uznać, że popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku w tym zakresie.
Reasumując, Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie żądania zawartego pkt 5 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2016 r. i w oparciu o art. 149 § 1 P.p.s.a. zobowiązał Komisję [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie (pkt 1 wyroku).
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność Komisji [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym datę złożenia wniosku, jak również brak jakiejkolwiek odpowiedzi na żądanie wniosku w zakresie udostępnienia załączników do ugody aż do dnia [...] maja 2016 r., kiedy to poinformowano skarżącego, że akta sprawy zostały przesłane do Prokuratury Rejonowej P. Mimo, iż w okresie od [...] marca 2016 r. (data wpływu wniosku do organu) do [...] maja 2016 r. (data przesłania akt do Prokuratury), a wiec przez okres ponad 2 miesięcy, nie zachodziły żadne przeszkody w rozpoznaniu wniosku w tym zakresie. Przemijająca przeszkoda w postaci przesłania akt do Prokuratury Rejonowej P. ustała natomiast w dniu [...] czerwca 2016 r. Stwierdzona bezczynność organu w sposób rażący uchybia zatem przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł i 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło