II SAB/Wa 769/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-08

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest uprawniony do prowadzenia czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, w tym do wzywania stron do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. W przypadku, gdy strona nie przedstawi wymaganych dokumentów, mimo wezwania, nie wykazuje ona swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca K. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni podała, że jest uczennicą, nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Referendarz sądowy wezwał ją do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze rodziców. Pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na zarządzenie o wezwaniu, ale nie przedstawił wymaganych dokumentów. W konsekwencji, wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca K. H., działająca przez ustanowionego pełnomocnika, pismem z dnia 13 lutego 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu. Powyższy wniosek uzupełniła, składając wypełniony formularz PPF, w którym wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że jest uczennicą szkoły [...], nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Oświadczyła, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni 60 m2, którym obecnie (do czasu ukończenia szkoły) opiekuje się jej ojciec, a ponadto nie ma żadnego majątku, ani oszczędności. W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, wnioskodawczyni pismem referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2014 r. została wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych, poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze rodziców, na których utrzymaniu pozostaje - w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r., pełnomocnik skarżącej, ustosunkowując się do otrzymanego wezwania wniósł zażalenie na zarządzenie, na podstawie którego zostało dokonane powyższe wezwanie. Jednocześnie zarzucił, iż zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, wnosząc o jego uchylenie, uchylenie doręczonego wezwania oraz przekazanie sprawy Sądowi. Do dnia rozpoznania wniosku skarżąca nie złożyła wymaganych oświadczeń i dokumentów, stwierdzając jedynie (w piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r.), że ani ona, ani jej rodzice nie posiadają kont bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi (art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), a do czynności tych należy m.in. wzywanie stron do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów (art. 258 § 2 pkt 5 tej ustawy). Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2014 r. oraz z dnia 8 kwietnia 2014 r. wniosek K. H. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie został przekazany do rozpoznania referendarzowi sądowemu Iwonie Malickiej (k-27 akt). Przechodząc do rozpoznania złożonego wniosku należy stwierdzić, że stosownie do art. 245 § 1 i 3 cytowanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając złożone oświadczenia skarżącej oraz treść pisma z dnia 23 kwietnia 2014 r. należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 cytowanej ustawy, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie i przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego (lub osób na utrzymaniu których pozostaje), dochodów lub stanu rodzinnego. Na wezwanie to nie przysługuje zażalenie. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości, co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia możliwości płatniczych skarżącej należało uznać, że nie wykazała ona w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło