II SAB/Wa 769/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 09 grudnia 2013 r. K. H. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13 K. H. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 13 lutego 2014 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 18 marca 2014 r., skarżąca zwróciła się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że jej wniosek jest uzasadniony tym, że jest uczennicą szkoły muzycznej II stopnia w W., która mieszka w W., nie pracuje, nie posiada żadnych dochodów z działalności gospodarczej, ponieważ takiej nie prowadzi. Koszty związane z nauką ponoszą jej rodzice, mieszkający we W., którzy opłacają także podatek od nieruchomości. W rubryce nr 7 urzędowego formularza, w której należy podać stan majątkowy, wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Wyjaśniła, że do czasu ukończenia przez nią szkoły domem, który nie jest zamieszkały, opiekuje się jej ojciec. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 urzędowego formularza – dochody, podał, że nie posiada dochodów. Pismem referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2014 r. wnioskodawczyni została wezwana do przedstawienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów niezbędnych do dokonania rzeczywistej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, tj. oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach rodziców wnioskodawczyni, na utrzymaniu których pozostaje oraz kserokopii dokumentów, z których wynika wysokość uzyskiwanych przez rodziców wnioskodawczyni dochodów brutto i netto; oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania z określeniem z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości; kserokopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, itp.); wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i jej rodziców rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie wnioskodawczyni przesłała do Sądu pismo, zatytułowane "zażalenie" na zarządzenie, w którym ww. oświadczyła, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Sąd posiadał wiedzę, że wnioskodawczyni jest uczennicą - osobą niepracującą zawodowo, a wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na oficjalnym formularzu i wypełniony w całości. W ocenie wnioskodawczyni, WSA w Warszawie żąda wykonania czynności, które nie są możliwe do wykonania. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 08 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13 odmówiono K. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na to, iż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis przedmiotowego postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 16 maja 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy). Pismem z dnia 19 maja 2014 r. (21 maja 2014 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej sprzeciw), wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego. W treści pisma stanowiącego sprzeciw wskazała, że formularz o przyznanie prawa pomocy został wypełniony poprawnie, a referendarz sądowy nie ma prawa aby wykazywać nadgorliwość w stosunku do czynności procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Natomiast zgodnie z treścią art. 260 ww. ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego. Wskazać należy, iż do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla strony postanowienia może dojść jedynie w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Analiza oświadczeń przedstawionych przez wnioskodawczynię pozwala stwierdzić, że jest uczennicą szkoły muzycznej II stopnia w W., która mieszka w W., posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2, który nie jest zamieszkały oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że koszty związane z nauką ponoszą jej rodzice, mieszkający we W., którzy opłacają także podatek od nieruchomości, ona zaś nie posiada dochodów, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Pomimo wezwania referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2014 r. wnioskodawczyni do dnia dzisiejszego nie nadesłała żadnego dokumentu wystarczającego do ustalenia jej możliwości płatniczych. Powyższe pozwala uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.