II SAB/Wa 771/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie doręczenia decyzji o przyznaniu renty w drodze wyjątku postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 listopada 2016 r. J. W. (zwany dalej skarżącym) uczynił bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie doręczenia decyzji o przyznaniu renty w drodze wyjątku. Skarżący podniósł, że nie otrzymał oryginału decyzji przyznającej mu rentę specjalną, która jest wypłacana od 1 sierpnia 2016 r., a doręczona mu – na jego prośbę – kopia dokumentu, nie może być uznana za decyzję, ponieważ nie spełnia wymogów określonych w treści art. 107 § 1 i § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, wskazując, że decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Prezes Rady Ministrów przyznał skarżącemu rentę specjalną w kwocie 300 zł a decyzja została doręczona Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w celu jej wykonania. Skarżącemu doręczono na jego prośbę kopię ww. decyzji. Pełnomocnik organu stwierdził zatem, że organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ wydał decyzję, stąd też uwzględnienie skargi przez Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., nie jest już możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z powyższego wynika zatem, że skarga na bezczynność, przewlekłość organu przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie, wobec treści skargi, Sąd uznał, że skarga dotyczy bezczynności w zakresie doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. Wyjaśnić zatem należy, że skarga na bezczynność jest pochodną dopuszczalności skargi, ponieważ można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Zasadniczą do rozstrzygnięcia w rozpatrywanym przypadku kwestią jest ustalenie czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wyżej wskazano zarzut bezczynności może dotyczyć wyłącznie przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zatem tych aktów i czynności, składających się na działalność administracji publicznej, które są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie może zatem dotyczyć czynności faktycznych, choćby organ lub inny podmiot był zobowiązany do ich wykonania w wyniku określonych zdarzeń lub wydania aktów administracyjnych. Doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 109 Kpa, nie jest aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną polegającą na przekazaniu stronie postępowania lub reprezentującemu ją pełnomocnikowi rozstrzygnięcia w sprawie. Czynność ta nie przyznaje, stwierdza lub uznaje uprawnienia lub obowiązku, gdyż fakt doręczenia ma jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia odwołania. Fakt doręczenia nie czyni danego podmiotu stroną postępowania. Status ten wynika z przepisów prawa materialnego, które ma zastosowanie w danej sprawie. Czynność doręczenia decyzji nie jest czynnością z zakresu administracji, podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1788/12, z 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 1194/12, z 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 438/08, postanowienie WSA w Łodzi z 11 września 2015 r. sygn. akt III SAB/Łd 33/15 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać jednocześnie należy, że prawidłowość doręczenia decyzji może być oceniana w toku postępowania odwoławczego, może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu. Niewykonanie takiej czynności nie jest natomiast bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie. Dodać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarówno błędne pouczenie co do prawa odwołania (czy też jak w rozpoznawanej sprawie z uwagi na charakter organu wydającego decyzję – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego, jak też jego brak, dostatecznie uprawdopodabniają brak winy zainteresowanego w dokonaniu czynności i stanowią podstawę przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego i po wykazaniu okoliczności uprawdopodabniających brak winy. Podkreślenia jednak wymaga, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (por. art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 127 § 3 Kpa). W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego a zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.