II SAB/Wa 780/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-13

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorstwem energetycznym, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń przesyłowych, nawet jeśli wnioskodawca dochodzi jednocześnie roszczeń cywilnoprawnych i czy jej odmowa udostępnienia tych dokumentów stanowi bezczynność?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, będąca przedsiębiorstwem energetycznym i wykonująca zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, w tym decyzji administracyjnych i dokumentów dotyczących budowy urządzeń przesyłowych. Odmowa udostępnienia takich informacji, oparta na błędnym przekonaniu o braku ich publicznego charakteru lub na argumentach związanych z ochroną tajemnicy przedsiębiorcy czy infrastruktury krytycznej, bez wydania stosownego rozstrzygnięcia, stanowi bezczynność organu. Sąd zobowiązał spółkę do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. G., za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła o udostępnienie decyzji administracyjnych i innych dokumentów dotyczących budowy urządzeń przesyłowych na jej nieruchomości. Spółka [...] S.A. odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za niebędące informacją publiczną i podnosząc argumenty o ochronie tajemnicy przedsiębiorcy oraz infrastruktury krytycznej. Pełnomocnik skarżącej wniósł skargę na bezczynność spółki, zarzucając nieudostępnienie informacji publicznej oraz niewydanie rozstrzygnięcia o odmowie.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano [...] S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącej Z. G. z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od [...] S.A. na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącej Z. G. z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. pełnomocnik Z. G. wezwał [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako – [...] S.A.) do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi działek [...], położonej w miejscowości [...] oraz ustanowienia na tej nieruchomości odpłatnej służebności przesyłu dotyczącej posadowionych urządzeń elektroenergetycznych. W piśmie tym zawarł jednocześnie wniosek o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce Z. G., w tym protokołu z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planu z mapkami, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) tiret pierwszy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie [...] S.A. w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. poinformowała pełnomocnika wnioskodawczyni, że jego pismo zostanie przekazane wraz z załącznikami do właściwej spółki obszarowej zgodnie z kompetencjami, w celu rozpatrzenia i przedstawienia stanowiska. W związku z powyższym, w kwestii udostępnienia wszelkich decyzji administracyjnych oraz innych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia czy przebudowy urządzeń przesyłowych, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami, Spółka odniesie się po uzyskaniu potwierdzenia z właściwej spółki obszarowej, czy linia posadowiona na nieruchomości należącej do Z. G. należy do Spółki, w terminie 14 dni od daty sporządzenia niniejszego pisma. W następnym piśmie z dnia 24 czerwca 2013 r. [...] S.A. odniosła się do kwestii roszczeń cywilnoprawnych zgłoszonych przez pełnomocnika Z. G.. W piśmie tym poinformowano jednocześnie pełnomocnika, że w odniesieniu do prośby o udostępnienie decyzji administracyjnych i dokumentów dotyczących budowy linii odpowiedzi udzieli [...] S.A. W związku z powyższym, pełnomocnik Z. G. w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. ponownie wezwał [...] S.A. do udostępnienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego pisma, informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce stanowiącej przedmiot własności jego mocodawczyni. Pełnomocnik wezwał w szczególności do przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na ww. działce oraz innych dokumentów techniczno – prawnych. Jednocześnie zobowiązał się do pokrycia kosztów wykonania i przesłania przedmiotowych kserokopii. [...] S.A. w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., nawiązując do wcześniejszej korespondencji w sprawie, wyjaśniła, że przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej nie mają zastosowania do udostępniania decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń w indywidualnych sprawach roszczeń właścicieli nieruchomości, przez które przechodzą linie elektroenergetyczne i stosunków prawnych ukształtowanych w związku z budową tych linii. Żądane informacje, tj. kserokopie i odpisy decyzji administracyjnych, dotyczące konkretnego stosunku prawnego ukształtowanego w związku z wybudowaniem linii elektroenergetycznej na nieruchomości należącej do Z. G., składającej się z działki ewidencyjnej o numerze [...] oraz indywidualnej sprawy objętej konkretnym roszczeniem cywilnym, nie dotyczą sprawy publicznej, a zatem nie są informacją publiczną. Niezależnie od powyższego podniesiono, że dostęp do dokumentów związanych z budową linii przesyłowej podlega ograniczeniu w świetle obowiązujących przepisów prawa. Spółka jest bowiem uprawniona do ochrony informacji, składających się na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz związanych z infrastrukturą służącą do przesyłania energii elektrycznej, wchodzącą w skład infrastruktury krytycznej, podlegającej szczególnej ochronie, do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (Dz. U. 2010 Nr 65, poz. 404 z późn. zm.), ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. 2007 Nr 89, poz. 590 ze zm.) oraz ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. 2005 Nr 145, poz. 1221 z późn. zm.). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącej Z. G. wniósł o stwierdzenie bezczynności [...] S.A. oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając bezczynność polegającą na: 1. nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z [...] maja 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, 2. niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż argumentem przemawiającym za obowiązkiem stosowania przez spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej jest art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Przepis ten stanowi, iż zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zadanie publiczne cechuje zaś powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP. Żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii elektroenergetycznych dotyczy zatem "spawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Jednocześnie pełnomocnik zaznaczył, że wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej nie jest obwarowane jakimkolwiek terminem, a skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia. Wskazał nadto, że do dnia sporządzenia skargi Spółka ani nie udzieliła informacji, ani nie wydała rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniosła o odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Spółka podniosła, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi, a zatem nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo wskazała, że żądanie skarżącej, w związku z dochodzeniem roszczenia cywilnego od [...] S.A., w tym zakresie i z tych względów nie dotyczy dostępu do informacji publicznej, ale do informacji w jej indywidualnej sprawie. Taka informacja nie mieści się w zakresie art. 6 ustawy. Wprawdzie skarżąca powołała się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, ale w rzeczywistości żądana informacja nie dotyczy tej ustawy, lecz realizacji indywidualnego roszczenia cywilnego. Z kolei, uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, Spółka wskazała, że skarżąca żąda informacji w indywidualnej sprawie, o czym przesądza okoliczność, iż żądanie wydania kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznej na jej nieruchomości oraz wszelkich innych dokumentów związanych z tą linią nie jest sformułowane od strony zbiorczej (objętej interesem publicznym), ale od strony indywidualnego interesu właściciela nieruchomości, który domaga się informacji jedynie przy okazji wystąpienia z roszczeniem cywilnym i w związku z naruszeniem jego prawa własności. Zaznaczono jednocześnie, iż w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlegają tylko informacje pozostające w dyspozycji takiego podmiotu w związku z wykonywanymi zadaniami publicznymi, a nie wszystkie informacje objęte katalogiem z art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Dokumenty, których żąda skarżąca nie zostały wytworzone przez Spółkę, ani nie zostały wydane w związku z inwestycją prowadzoną przez Spółkę, co przesądza o tym, że nie mają one związku z zadaniami, które były wykonywane przez Spółkę. Spółka powinna mieć natomiast możliwość ochrony przed roszczeniami właścicieli nieruchomości, na których posadowiono urządzenia przesyłowe, a dokładnie mieć możliwość nieujawniania dokumentów ani nieinformowania o tym, że nie jest w ich posiadaniu, jeżeli ma to służyć ochronie jej prawnie usprawiedliwionych interesów. Informacje, o udostępnienie których wystąpiła skarżąca, mogą być zaś pozyskiwane od właściwych organów, które wydały te decyzje lub z odpowiednich archiwów. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2014 r. podtrzymał zarzuty skargi. Podkreślił, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej. Zaznaczył też, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmował również plany z mapkami, które pozwoliłyby na wskazanie przebiegu urządzeń na działce będącej własnością skarżącej. Spółka w odpowiedzi na skargę ustosunkowała się natomiast jedynie do dokumentacji co do budowy linii, wskazując, że nie zostały one wytworzone przez Spółkę, nie zajmując przy tym stanowiska co do reszty wnioskowanych dokumentów. Posiadanie bieżących map oraz planów linii przesyłowych uwzględniających w swym zasięgu m.in. działkę skarżącej, leży natomiast niewątpliwie w obowiązku Spółki jako przedsiębiorcy świadczącemu usługi m.in. w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, np.: w celu wglądu przez organ kontrolny. Nie jest więc możliwym brak posiadania przez Spółkę wspomnianych bieżących planów oraz map. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez Spółkę zarzutu, że przedmiotowa skarga nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych pełnomocnik podniósł, iż wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2013 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, a postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie ma możliwości uzyskania wnioskowanych informacji w jakimkolwiek innym znanym trybie. Nie posiada ona bowiem wiedzy pozwalającej na dokładną identyfikację wnioskowanej dokumentacji oraz ewentualnych organów, które miałyby jej ową dokumentację udostępnić - o ile takowe istnieją. Decyzje i dokumenty dotyczące budowy linii energetycznych są natomiast dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te i dokumenty służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Podkreślił też, iż narażenie na koszty oraz ogromne zaangażowanie czasowe związane z samodzielnym poszukiwaniem wnioskowanej dokumentacji przez skarżącą, zważywszy na brak możliwości dokładnej przez nią identyfikacji przedmiotowych dokumentów, stałoby w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Ustosunkowując się natomiast do podniesionego przez Spółkę twierdzenia, że Spółka, występując pismami informacyjnym z dnia [...] czerwca 2013 r., [...] czerwca 2013 r. i [...] lipca 2013 r., spełniła ciążący na niej obowiązek i nie pozostaje tym samym w bezczynności, pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wystosowanie pisma informacyjnego było efektem błędnego nienadania przez Spółkę wnioskowanej dokumentacji przymiotu informacji publicznej. Tym samym stwierdzić należy, że Spółka w kwestii udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] maja 2013 r. pozostaje w stanie bezczynności, co uzasadnia przedmiotową skargę. Pełnomocnik Spółki na rozprawie przed Sądem w dniu 13 marca 2014 r., ustosunkowując się do stanowiska strony skarżącej, stwierdził, że nawet gdyby uznać, że żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, to mają one charakter informacji przetworzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W ocenie Sądu, skarga na bezczynność [...] S.A. w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, obowiązane są w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne. Jak wynika z akt sprawy, Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] jest państwową osobą prawną, gdyż Skarb Państwa jest jej jedynym akcjonariuszem. Niezależnie od tego należy podkreślić, iż Spółka ta, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne, które jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, niepubl., wyrok NSA z 22 listopada 2013 r., I OSK 1646/13, niepubl.). Wymienione w art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059) obowiązki operatora systemu przesyłowego oraz działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczą bowiem spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo energetyczne wypełnia zadania operatora systemu przesyłowego, wymienione w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, realizuje ono zadania publiczne, a zatem informacje odnoszące się do tych zadań są informacjami publicznymi. Ponadto przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek udzielenia informacji na temat sprawy niemieszczącej się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, gdy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, niepubl. oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Kr 21/13, niepubl.). W ocenie Sądu, żądane przez skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 ww. ustawy, informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy). We wniosku z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca wystąpiła do [...] S.A. o udostępnienie decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń przesyłowych na działkach o nr ewid. [...]. Skarżąca domaga się więc niewątpliwie udostępnienia "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", o jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy, a także innych dokumentów stanowiących podstawę budowy, posadowienia i ewentualnie przebudowy urządzeń przesyłowych. Sąd nie podziela argumentacji Spółki, iż zawarte we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. żądanie udostępnienia wskazanych dokumentów nie może być oceniane w oparciu o przepisy ustawy, albowiem dokumenty te wiążą się z dochodzeniem przez skarżącą od Spółki roszczeń cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo dostępu do informacji publicznej ma zatem konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Prawu temu odpowiada obowiązek udzielania obywatelom informacji publicznej przez podmioty wskazane w ustawie, do których, jak wskazano wyżej, należy [...] S.A. Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres omawianego prawa, wskazując, iż ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach wartości, jakimi są: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej). Wskazana regulacja winna także być adekwatna do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca (np. ochrona prywatności), który to cel musi być również kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., I OSK 2022/12, niepubl.). Decyzje administracyjne, stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej na nieruchomościach innych podmiotów ze swej istoty stanowią przedmiot informacji publicznej. W świetle bowiem utrwalonego orzecznictwa sądowego, dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyroki WSA w Krakowie: z dnia 15 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 184/12, niepubl., z dnia 28 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 212/12, niepubl. oraz z dnia 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Kr 21/13, niepubl., wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, Lex nr 516697 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751). Przyjęcie, jak tego domaga się [...] S.A., że tego rodzaju dokumenty urzędowe będące w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego "tracą" charakter informacji publicznej w przypadku, gdy ich udzielenia domaga się osoba fizyczna pozostająca w sporze cywilnoprawnym z tym przedsiębiorstwem, jest nie tylko sprzeczne z duchem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej, ale nadto byłoby nielogiczne. Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest zresztą upoważniony do badania interesu prawnego ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 ustawy). Jedynie w przypadku informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 ustawy). Jeżeli konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem przedsiębiorstwa, mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, odmienna wykładnia powołanych przepisów naruszałaby istotę prawa podmiotowego do informacji publicznej, a także godziłaby w zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Nie może również odnieść zamierzonego skutku wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko Spółki, iż żądane przez skarżącą informacje nie mogły zostać udostępnione, gdyż obejmują one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Prawo do dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W szczególności prawo to ograniczone jest ze względu na ochronę "tajemnicy przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 4 stanowi, że oznacza ono "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 powyższej ustawy). W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78). Powołanie się jednak na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie takie nie zostało wydane. Udostępnieniu żądanych przez skarżącą dokumentów nie może również stać na przeszkodzie sam fakt, że infrastruktura służąca do przesyłania energii elektrycznej wchodzi w skład tzw. infrastruktury krytycznej podlegającej szczególnej ochronie, do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (Dz. U. 2010 Nr 65, poz. 404 z późn. zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. 2007 Nr 89, poz. 590 ze zm.). Ani z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani z przepisów ww. ustaw nie wynika bowiem, by tego rodzaju okoliczność stanowiła przesłankę wyłączającą udzielenie informacji publicznej. Odnosząc się do argumentacji Spółki, iż niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy wówczas, gdy żądane informacje osiągalne są w innym trybie lub też są w posiadaniu organu, który je wytworzył, podnieść należy, że nie zostało wykazane, by skarżąca była stroną ewentualnych postępowań w sprawie lokalizacji i budowy linii energetycznych na wskazanych działkach, co umożliwiałoby jej taki dostęp na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. Ewentualna możliwość zwrócenia się przez skarżącą o udostępnienie tych dokumentów do jakiegokolwiek innego podmiotu również w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wyłącza natomiast uprawnienia do zwrócenia się z tym wnioskiem do Spółki, skoro jest ona podmiotem objętym regulacją tej ustawy. Z tych powodów należało uznać, że wskazana wyżej norma kolizyjna z art. 1 ust. 2 ustawy nie wykluczała w tym przypadku zastosowania przepisów ustawy. Zaaprobowanie odmiennego kierunku wykładni powołanych przepisów prowadziłoby bowiem do skutku rażąco niesprawiedliwego z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości. Odnośnie natomiast stanowiska pełnomocnika Spółki zaprezentowanego na rozprawie, że nawet gdyby uznać, że żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, to mają one charakter informacji przetworzonej, należy podkreślić, że w takiej sytuacji Spółka powinna poinformować o tym skarżącą i zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wezwać ją do wykazania, że uzyskanie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przypadku natomiast, gdyby skarżąca nie wykazała, że uzyskanie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, wydać decyzję odmawiającą udostępnienia żądanej informacji publicznej, która mogłaby zostać poddana kontroli sądu administracyjnego. Reasumując, z akt sprawy wynika, że [...] S.A. nie załatwiła wniosku skarżącej w sposób określony w ustawie. W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Spółka zajęła bowiem stanowisko, iż żądane informacje nie są informacją publiczną. [...] S.A. pozostaje zatem w bezczynności co do wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2013 r., a wniosek ten powinien zostać rozpoznany przez Spółkę w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądane przez skarżącą informacje mają bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwróciła jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o jej udzielenie. O ile Spółka jest w posiadaniu wskazanych przez skarżącą dokumentów, powinna zatem zakończyć wszczęte tym wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, udzielając informacji publicznej albo wydając decyzję o jej odmowie, gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zakreślił Spółce termin 14-dniowy do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenie prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy. W pismach kierowanych do pełnomocnika skarżącej Spółka ustosunkowała się bowiem do składanych wniosków. Bezczynność wynikała natomiast z błędnego przeświadczenia, że żądana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy też zwrócić uwagę, że w przypadku, gdyby zachodziła konieczność wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, Spółka powinna rozważyć, czy ustanowienie w sprawie przez Z. G. na etapie składania wniosku pełnomocnika w postaci [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna jest zgodne z regulacjami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 33 § 1 K.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło